<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="pt" lang="pt">
<head>
<title>Gramática da Língua Romanche</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Gramática_da_Língua_Romanche"/>
<meta name="wx_page_id" content="1531701"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Gramática da Língua Romanche" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Gramática da Língua Romanche</h1>

<p id="wx2">A língua <a href="/wpt/Romanche" title="Romanche" wx:linktype="known" wx:pagename="Romanche" wx:page_id="271512" id="wx3">romanche</a>, também chamada de reto-romanche, é uma das quatro línguas nacionais da <a href="/wpt/Su%C3%AD%C3%A7a" title="Suíça" wx:linktype="known" wx:pagename="Suíça" wx:page_id="3832" id="wx4">Suíça</a>.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Gram.C3.A1tica_da_L.C3.ADngua_Romanche" name="Gram.C3.A1tica_da_L.C3.ADngua_Romanche"/>
<wx:section level="2" title="Gramática da Língua Romanche" id="wxsec2"><h2 id="wx5">Gramática da Língua Romanche</h2>

<a id="Verbos" name="Verbos"/>
<wx:section level="3" title="Verbos" id="wxsec3"><h3 id="wx6">Verbos</h3>

<p id="wx7">Os verbos terminam, no infinitivo, em –ar, -air, -er ou –ir. Há seis tempos (Presente, Imperfeito, Perfeito, Mais-que-perfeito, Futuro, Futuro II) e quatro modos (Indicativo, Conjuntivo, Condicional, Imperativo).</p>

<a id="Infinitivo" name="Infinitivo"/>
<wx:section level="4" title="Infinitivo" id="wxsec9"><h4 id="wx8">Infinitivo</h4>

<table border="1" id="wx9">
<tr id="wx10">
<td id="wx11">
<p id="wx12">gidar</p>
</td>
<td id="wx13">
<p id="wx14">tegnair</p>
</td>
<td id="wx15">
<p id="wx16">vender</p>
</td>
<td id="wx17">
<p id="wx18">partir</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx19">Os infinitivos em –er são sempre conjugados conforme o radical, os restantes são conforme o final.</p>

<a id="Indicativo_Presente" name="Indicativo_Presente"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Indicativo Presente" id="wxsec10"><h4 id="wx20">Indicativo Presente</h4>

<table border="1" id="wx21">
<tr id="wx22">
<td id="wx23"><b id="wx24">jau</b> </td>
<td id="wx25">
<p id="wx26">gid</p>
</td>
<td id="wx27">
<p id="wx28">tegn</p>
</td>
<td id="wx29">
<p id="wx30">vend</p>
</td>
<td id="wx31">
<p id="wx32">part</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx33">
<td id="wx34"><b id="wx35">ti</b> </td>
<td id="wx36">
<p id="wx37">gidas</p>
</td>
<td id="wx38">
<p id="wx39">tegnas</p>
</td>
<td id="wx40">
<p id="wx41">vendas</p>
</td>
<td id="wx42">
<p id="wx43">partas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx44">
<td id="wx45"><b id="wx46">el</b> </td>
<td id="wx47">
<p id="wx48">gida</p>
</td>
<td id="wx49">
<p id="wx50">tegna</p>
</td>
<td id="wx51">
<p id="wx52">venda</p>
</td>
<td id="wx53">
<p id="wx54">parta</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx55">
<td id="wx56"><b id="wx57">nus</b> </td>
<td id="wx58">
<p id="wx59">gidain</p>
</td>
<td id="wx60">
<p id="wx61">tegnain</p>
</td>
<td id="wx62">
<p id="wx63">vendain</p>
</td>
<td id="wx64">
<p id="wx65">partin</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx66">
<td id="wx67"><b id="wx68">vus</b> </td>
<td id="wx69">
<p id="wx70">gidais</p>
</td>
<td id="wx71">
<p id="wx72">tegnais</p>
</td>
<td id="wx73">
<p id="wx74">vendais</p>
</td>
<td id="wx75">
<p id="wx76">partis</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx77">
<td id="wx78"><b id="wx79">els</b> </td>
<td id="wx80">
<p id="wx81">gidan</p>
</td>
<td id="wx82">
<p id="wx83">tegnan</p>
</td>
<td id="wx84">
<p id="wx85">vendan</p>
</td>
<td id="wx86">
<p id="wx87">partan</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx88"><br id="wx89"/>
Verbos com dupla consoante antes do final no infinitivo, são simplificados na 1ª. Pessoa do singular (metter – jau met).</p>

<p id="wx90">Os verbos com terminação em –ger, -giar, -gir, -miar, –ziar, assim como vogais terminam na 1a. Pessoa do Singular em –el. O mesmo ocorre com verbos cuja 1ª. Pessoa do singular seria expressa com dificuldade, assim como alguns outros verbos:</p>

<p id="wx91"><br id="wx92"/>
</p>

<ul id="wx93">
<li id="wx94">
<p id="wx95">diriger – jau dirigel</p>
</li>

<li id="wx96">
<p id="wx97">scuar – jau scuel</p>
</li>

<li id="wx98">
<p id="wx99">suffrir – jau suffrel</p>
</li>

<li id="wx100">
<p id="wx101">cumprar – jau cumprel</p>
</li>

<li id="wx102">
<p id="wx103">giaschair – jau giaschel</p>
</li>
</ul>

<p id="wx104"><br id="wx105"/>
Vários verbos adquirem a sílaba –esch:</p>

<ul id="wx106">
<li id="wx107">
<p id="wx108">finir – finesch, fineschas, finescha, finin, finis, fineschan</p>
</li>
</ul>

<p id="wx109"><br id="wx110"/>
</p>

<p id="wx111">Alguns verbos em –ar, -air e -ir mudam, na forma conjugada, a vogal do radical:</p>

<table border="1" id="wx112">
<tr id="wx113">
<td id="wx114"/>
<td id="wx115">
<p id="wx116">Infinitivo</p>
</td>
<td id="wx117">
<p id="wx118">3. Singular</p>
</td>
<td id="wx119">
<p id="wx120">1. Plural</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx121">
<td id="wx122">
<p id="wx123">u -&gt; o</p>
</td>
<td id="wx124">
<p id="wx125">purtar</p>
</td>
<td id="wx126">
<p id="wx127">p<i id="wx128">o</i>rta</p>
</td>
<td id="wx129">
<p id="wx130">purtain</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx131">
<td id="wx132">
<p id="wx133">a -&gt; ai</p>
</td>
<td id="wx134">
<p id="wx135">tadlar</p>
</td>
<td id="wx136">
<p id="wx137">t<i id="wx138">ai</i>dla</p>
</td>
<td id="wx139">
<p id="wx140">tadlain</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx141">
<td id="wx142">
<p id="wx143">e -&gt; ai</p>
</td>
<td id="wx144">
<p id="wx145">palesar</p>
</td>
<td id="wx146">
<p id="wx147">pal<i id="wx148">ai</i>sa</p>
</td>
<td id="wx149">
<p id="wx150">palasain</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx151">
<td id="wx152">
<p id="wx153">a -&gt; o</p>
</td>
<td id="wx154">
<p id="wx155">dumandar</p>
</td>
<td id="wx156">
<p id="wx157">dum<i id="wx158">o</i>nda</p>
</td>
<td id="wx159">
<p id="wx160">dumandain</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx161">
<td id="wx162">
<p id="wx163">u -&gt; au</p>
</td>
<td id="wx164">
<p id="wx165">dudir</p>
</td>
<td id="wx166">
<p id="wx167">d<i id="wx168">au</i>da</p>
</td>
<td id="wx169">
<p id="wx170">dudin</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx171"><br id="wx172"/>
Alguns verbos em –er também mudam a vogal do radical:</p>

<table border="1" id="wx173">
<tr id="wx174">
<td id="wx175"/>
<td id="wx176">
<p id="wx177">Infinitivo</p>
</td>
<td id="wx178">
<p id="wx179">3. Singular</p>
</td>
<td id="wx180">
<p id="wx181">1. Plural</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx182">
<td id="wx183">
<p id="wx184">o -&gt; u</p>
</td>
<td id="wx185">
<p id="wx186">volver</p>
</td>
<td id="wx187">
<p id="wx188">volva</p>
</td>
<td id="wx189">
<p id="wx190">v<i id="wx191">u</i>lvain</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx192">
<td id="wx193">
<p id="wx194">ai -&gt; a</p>
</td>
<td id="wx195">
<p id="wx196">baiver</p>
</td>
<td id="wx197">
<p id="wx198">baiva</p>
</td>
<td id="wx199">
<p id="wx200">b<i id="wx201">a</i>vain</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx202">
<td id="wx203">
<p id="wx204">au -&gt; u</p>
</td>
<td id="wx205">
<p id="wx206">sclauder</p>
</td>
<td id="wx207">
<p id="wx208">sclauda</p>
</td>
<td id="wx209">
<p id="wx210">scl<i id="wx211">u</i>dain</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx212"><br id="wx213"/>
</p>

<a id="Conjuntivo_Presente" name="Conjuntivo_Presente"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Conjuntivo Presente" id="wxsec11"><h4 id="wx214">Conjuntivo Presente</h4>

<table border="1" id="wx215">
<tr id="wx216">
<td id="wx217"><b id="wx218">che jau</b> </td>
<td id="wx219">
<p id="wx220">gidia</p>
</td>
<td id="wx221">
<p id="wx222">tegnia</p>
</td>
<td id="wx223">
<p id="wx224">vendia</p>
</td>
<td id="wx225">
<p id="wx226">partia</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx227">
<td id="wx228"><b id="wx229">che ti</b> </td>
<td id="wx230">
<p id="wx231">gidias</p>
</td>
<td id="wx232">
<p id="wx233">tegnias</p>
</td>
<td id="wx234">
<p id="wx235">vendias</p>
</td>
<td id="wx236">
<p id="wx237">partias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx238">
<td id="wx239"><b id="wx240">ch'el</b> </td>
<td id="wx241">
<p id="wx242">gidia</p>
</td>
<td id="wx243">
<p id="wx244">tegnia</p>
</td>
<td id="wx245">
<p id="wx246">vendia</p>
</td>
<td id="wx247">
<p id="wx248">partia</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx249">
<td id="wx250"><b id="wx251">che nus</b> </td>
<td id="wx252">
<p id="wx253">gidian</p>
</td>
<td id="wx254">
<p id="wx255">tegnian</p>
</td>
<td id="wx256">
<p id="wx257">vendian</p>
</td>
<td id="wx258">
<p id="wx259">partian</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx260">
<td id="wx261"><b id="wx262">che vus</b> </td>
<td id="wx263">
<p id="wx264">gidias</p>
</td>
<td id="wx265">
<p id="wx266">tegnias</p>
</td>
<td id="wx267">
<p id="wx268">vendias</p>
</td>
<td id="wx269">
<p id="wx270">partias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx271">
<td id="wx272"><b id="wx273">ch'els</b> </td>
<td id="wx274">
<p id="wx275">gidaan</p>
</td>
<td id="wx276">
<p id="wx277">tegnian</p>
</td>
<td id="wx278">
<p id="wx279">vendian</p>
</td>
<td id="wx280">
<p id="wx281">partian</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx282"><br id="wx283"/>
O conjuntivo presente é sempre conjugado conforme o radical. Assim, aparece aqui em todas as formas as mudanças no radical dos verbos:</p>

<ul id="wx284">
<li id="wx285">
<p id="wx286">purtar -&gt; che jau portia, che nus portian</p>
</li>

<li id="wx287">
<p id="wx288">finir -&gt; ch'el fineschia, ch'els fineschian</p>
</li>
</ul>

<p id="wx289"><br id="wx290"/>
As formas do 1. Sg e 3. Sg, do 2. Sg e 2. Pl, assim como o 1. Pl e o 3. Pl são concordantes, a princípio.</p>

<p id="wx291"><br id="wx292"/>
O conjuntivo será – diferente das outras línguas latinas, mas como em alemão – no discurso indireto:</p>

<p id="wx293"><br id="wx294"/>
</p>

<ul id="wx295">
<li id="wx296">
<p id="wx297">El ha ditg: "Jau vom a Svizra."</p>
</li>

<li id="wx298">
<p id="wx299">El aveva ditg, ch'el giaja a Svizra.</p>
</li>
</ul>

<ul id="wx300">
<li id="wx301">
<p id="wx302">Ella ha dumandà: "Vulais in mail?"</p>
</li>

<li id="wx303">
<p id="wx304">Ella ha dumandà, sche nus veglian in mail.</p>
</li>
</ul>

<p id="wx305">Além disso, é usado em outras línguas latinas depois de certas expressões subordinadas.</p>

<a id="Imperativo" name="Imperativo"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Imperativo" id="wxsec12"><h4 id="wx306">Imperativo</h4>

<table border="1" id="wx307">
<tr id="wx308">
<td id="wx309"><b id="wx310">(ti)</b> </td>
<td id="wx311">
<p id="wx312">gida!</p>
</td>
<td id="wx313">
<p id="wx314">tegna!</p>
</td>
<td id="wx315">
<p id="wx316">venda!</p>
</td>
<td id="wx317">
<p id="wx318">parta!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx319">
<td id="wx320"><b id="wx321">(vus)</b> </td>
<td id="wx322">
<p id="wx323">gidai!</p>
</td>
<td id="wx324">
<p id="wx325">tegnai!</p>
</td>
<td id="wx326">
<p id="wx327">vendai!</p>
</td>
<td id="wx328">
<p id="wx329">parti!</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx330">As formas do imperativo da 2ª. Pessoa do singular são conjugadas e mostram as mesmas mudanças que o presente indicativo e conjuntivo (tadlar: taidla! – tadlai!, finir: finescha! – fini!). As formas da 2. Pessoa do Plural são terminadas e mostram com os verbos em –er as mesmas alterações do indicativo presente.</p>

<p id="wx331">O negativo do imperativo é formado através de “na” + imperativo + “betg”.</p>

<ul id="wx332">
<li id="wx333">
<p id="wx334">Ta lava! – Wasch dich!</p>
</li>

<li id="wx335">
<p id="wx336">Ta lava betg! <i id="wx337">oder</i> Na ta lava betg! – Wasch dich nicht!</p>
</li>
</ul>

<p id="wx338">Nas outras pessoas, são utilizadas as formas do verbo duair (sollen):</p>

<ul id="wx339">
<li id="wx340">
<p id="wx341">Els duain gidar! – Sie sollen helfen!</p>
</li>
</ul>

<p id="wx342"><br id="wx343"/>
</p>

<a id="Imperfeito" name="Imperfeito"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Imperfeito" id="wxsec13"><h4 id="wx344">Imperfeito</h4>

<table border="1" id="wx345">
<tr id="wx346">
<td id="wx347"><b id="wx348">jau</b> </td>
<td id="wx349">
<p id="wx350">gidava</p>
</td>
<td id="wx351">
<p id="wx352">tegneva</p>
</td>
<td id="wx353">
<p id="wx354">vendeva</p>
</td>
<td id="wx355">
<p id="wx356">partiva</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx357">
<td id="wx358"><b id="wx359">ti</b> </td>
<td id="wx360">
<p id="wx361">gidavas</p>
</td>
<td id="wx362">
<p id="wx363">tegnevas</p>
</td>
<td id="wx364">
<p id="wx365">vendevas</p>
</td>
<td id="wx366">
<p id="wx367">partivas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx368">
<td id="wx369"><b id="wx370">el</b> </td>
<td id="wx371">
<p id="wx372">gidava</p>
</td>
<td id="wx373">
<p id="wx374">tegneva</p>
</td>
<td id="wx375">
<p id="wx376">vendeva</p>
</td>
<td id="wx377">
<p id="wx378">partiva</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx379">
<td id="wx380"><b id="wx381">nus</b> </td>
<td id="wx382">
<p id="wx383">gidavan</p>
</td>
<td id="wx384">
<p id="wx385">tegnevan</p>
</td>
<td id="wx386">
<p id="wx387">vendevan</p>
</td>
<td id="wx388">
<p id="wx389">partivan</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx390">
<td id="wx391"><b id="wx392">vus</b> </td>
<td id="wx393">
<p id="wx394">gidavas</p>
</td>
<td id="wx395">
<p id="wx396">tegnevas</p>
</td>
<td id="wx397">
<p id="wx398">vendevas</p>
</td>
<td id="wx399">
<p id="wx400">partivas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx401">
<td id="wx402"><b id="wx403">els</b> </td>
<td id="wx404">
<p id="wx405">gidavan</p>
</td>
<td id="wx406">
<p id="wx407">tegnevan</p>
</td>
<td id="wx408">
<p id="wx409">vendevan</p>
</td>
<td id="wx410">
<p id="wx411">partivan</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx412"><br id="wx413"/>
As formas do 1. Sg e 3. Sg, o 2. Sg e 2. Pl, assim como o 1. Pl e o 3. Pl são concordantes. Elas são sempre conjugadas no final (volver -&gt; vulveva; vgl. Presente).</p>

<a id="Condicional" name="Condicional"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Condicional" id="wxsec14"><h4 id="wx414">Condicional</h4>

<table border="1" id="wx415">
<tr id="wx416">
<td id="wx417"><b id="wx418">jau</b> </td>
<td id="wx419">
<p id="wx420">gidass</p>
</td>
<td id="wx421">
<p id="wx422">tegness</p>
</td>
<td id="wx423">
<p id="wx424">vendess</p>
</td>
<td id="wx425">
<p id="wx426">partiss</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx427">
<td id="wx428"><b id="wx429">ti</b> </td>
<td id="wx430">
<p id="wx431">gidassas</p>
</td>
<td id="wx432">
<p id="wx433">tegnessas</p>
</td>
<td id="wx434">
<p id="wx435">vendessas</p>
</td>
<td id="wx436">
<p id="wx437">partissas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx438">
<td id="wx439"><b id="wx440">el</b> </td>
<td id="wx441">
<p id="wx442">gidass</p>
</td>
<td id="wx443">
<p id="wx444">tegness</p>
</td>
<td id="wx445">
<p id="wx446">vendess</p>
</td>
<td id="wx447">
<p id="wx448">partiss</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx449">
<td id="wx450"><b id="wx451">nus</b> </td>
<td id="wx452">
<p id="wx453">gidassan</p>
</td>
<td id="wx454">
<p id="wx455">tegnessan</p>
</td>
<td id="wx456">
<p id="wx457">vendessan</p>
</td>
<td id="wx458">
<p id="wx459">partissan</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx460">
<td id="wx461"><b id="wx462">vus</b> </td>
<td id="wx463">
<p id="wx464">gidassas</p>
</td>
<td id="wx465">
<p id="wx466">tegnessas</p>
</td>
<td id="wx467">
<p id="wx468">vendessas</p>
</td>
<td id="wx469">
<p id="wx470">partissas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx471">
<td id="wx472"><b id="wx473">els</b> </td>
<td id="wx474">
<p id="wx475">gidassan</p>
</td>
<td id="wx476">
<p id="wx477">tegnessan</p>
</td>
<td id="wx478">
<p id="wx479">vendessan</p>
</td>
<td id="wx480">
<p id="wx481">partissan</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx482"><br id="wx483"/>
As formas do 1. Sg e 3. Sg, o 2. Sg e 2. Pl, assim como o 1. Pl e o 3. Pl são concordantes. Elas são sempre conjugadas no final (volver -&gt; vulveva; vgl. Presente).</p>

<a id="Gerundio" name="Gerundio"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Gerundio" id="wxsec15"><h4 id="wx484">Gerundio</h4>

<table border="1" id="wx485">
<tr id="wx486">
<td id="wx487">
<p id="wx488">gidond</p>
</td>
<td id="wx489">
<p id="wx490">tegnend</p>
</td>
<td id="wx491">
<p id="wx492">vendend</p>
</td>
<td id="wx493">
<p id="wx494">partind</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx495"><br id="wx496"/>
</p>

<a id="Partic.C3.ADpio_Perfeito" name="Partic.C3.ADpio_Perfeito"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Particípio Perfeito" id="wxsec16"><h4 id="wx497">Particípio Perfeito</h4>

<table border="1" id="wx498">
<tr id="wx499">
<td id="wx500"><i id="wx501">singular</i> </td>
<td id="wx502">
<p id="wx503">gidà, gidada</p>
</td>
<td id="wx504">
<p id="wx505">tegnì, tegnida</p>
</td>
<td id="wx506">
<p id="wx507">vendì, vendida</p>
</td>
<td id="wx508">
<p id="wx509">partì, partida</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx510">
<td id="wx511"><i id="wx512">plural</i> </td>
<td id="wx513">
<p id="wx514">gidads, gidadas</p>
</td>
<td id="wx515">
<p id="wx516">tegnids, tegnidas</p>
</td>
<td id="wx517">
<p id="wx518">vendids, vendidas</p>
</td>
<td id="wx519">
<p id="wx520">partids, partida</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx521"><br id="wx522"/>
Mesmo alguns verbos regulares apresentam formas com modificações, por exemplo. avrir – avert, cuvrir – cuvert, entschaiver – entschet, metter – mess, morder – mors, suffrir – suffert, vesair – vis, volver – vieut, uvm.</p>

<a id="Perfeito" name="Perfeito"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Perfeito" id="wxsec17"><h4 id="wx523">Perfeito</h4>

<table border="1" id="wx524">
<tr id="wx525">
<td id="wx526"><b id="wx527">jau</b> </td>
<td id="wx528">
<p id="wx529">hai gidà</p>
</td>
<td id="wx530">
<p id="wx531">hai tegnì</p>
</td>
<td id="wx532">
<p id="wx533">hai vendì</p>
</td>
<td id="wx534">
<p id="wx535">sun partì / partida</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx536">
<td id="wx537"><b id="wx538">ti</b> </td>
<td id="wx539">
<p id="wx540">has gidà</p>
</td>
<td id="wx541">
<p id="wx542">has tegnì</p>
</td>
<td id="wx543">
<p id="wx544">has vendì</p>
</td>
<td id="wx545">
<p id="wx546">es partì / partida</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx547">
<td id="wx548"><b id="wx549">el</b> </td>
<td id="wx550">
<p id="wx551">ha gidà</p>
</td>
<td id="wx552">
<p id="wx553">ha tegnì</p>
</td>
<td id="wx554">
<p id="wx555">ha vendì</p>
</td>
<td id="wx556">
<p id="wx557">è partì</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx558">
<td id="wx559"><b id="wx560">ella</b> </td>
<td id="wx561">
<p id="wx562">ha gidà</p>
</td>
<td id="wx563">
<p id="wx564">ha tegnì</p>
</td>
<td id="wx565">
<p id="wx566">ha vendì</p>
</td>
<td id="wx567">
<p id="wx568">è partida</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx569">
<td id="wx570"><b id="wx571">nus</b> </td>
<td id="wx572">
<p id="wx573">avain gidà</p>
</td>
<td id="wx574">
<p id="wx575">avain tegnì</p>
</td>
<td id="wx576">
<p id="wx577">avain vendì</p>
</td>
<td id="wx578">
<p id="wx579">essan partids / partidas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx580">
<td id="wx581"><b id="wx582">vus</b> </td>
<td id="wx583">
<p id="wx584">avais gidà</p>
</td>
<td id="wx585">
<p id="wx586">avais tegnì</p>
</td>
<td id="wx587">
<p id="wx588">avais vendì</p>
</td>
<td id="wx589">
<p id="wx590">essas partids / partidas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx591">
<td id="wx592"><b id="wx593">els</b> </td>
<td id="wx594">
<p id="wx595">han gidà</p>
</td>
<td id="wx596">
<p id="wx597">han tegnì</p>
</td>
<td id="wx598">
<p id="wx599">han vendì</p>
</td>
<td id="wx600">
<p id="wx601">èn partids</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx602">
<td id="wx603"><b id="wx604">ellas</b> </td>
<td id="wx605">
<p id="wx606">han gidà</p>
</td>
<td id="wx607">
<p id="wx608">han tegnì</p>
</td>
<td id="wx609">
<p id="wx610">han vendì</p>
</td>
<td id="wx611">
<p id="wx612">èn partidas</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx613"><br id="wx614"/>
Geralmente, o Perfeito é conjugado com o auxiliar avair (ter) e o Particípio Perfeito (s. gidar). Os seguntes verbos usam o auxiliar esser (sein) :</p>

<ul id="wx615">
<li id="wx616">
<p id="wx617">Verbos de Movimento: ir, partir , fugir</p>
</li>

<li id="wx618">
<p id="wx619">Verbos que expressam mudança de estado: crescher, nascher .</p>
</li>

<li id="wx620">
<p id="wx621">esser (ser), star (estar), restar (ficar)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx622">Os verbos transitivos e reflexivos podem adotar o particípio alternativamente depois do número ou do sexo do objeto (direto ou indireto):</p>

<p id="wx623">Jau hai la vis. <i id="wx624">oder</i> Jau hai la visa. – Eu a vi.</p>

<p id="wx625"><br id="wx626"/>
</p>

<a id="Mais-Que-Perfeito" name="Mais-Que-Perfeito"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Mais-Que-Perfeito" id="wxsec18"><h4 id="wx627">Mais-Que-Perfeito</h4>

<table border="1" id="wx628">
<tr id="wx629">
<td id="wx630"><b id="wx631">jau</b> </td>
<td id="wx632">
<p id="wx633">aveva gidà</p>
</td>
<td id="wx634">
<p id="wx635">aveva tegnì</p>
</td>
<td id="wx636">
<p id="wx637">aveva vendì</p>
</td>
<td id="wx638">
<p id="wx639">era partì / partida</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx640">
<td id="wx641">
<p id="wx642">...</p>
</td>
<td id="wx643"/>
<td id="wx644"/>
<td id="wx645"/>
<td id="wx646"/>
</tr>
</table>

<p id="wx647"><br id="wx648"/>
É construído com o imperfeito dos verbos auxiliaries esser ou avair e o Particípio Perfeito.</p>

<p id="wx649"><br id="wx650"/>
</p>

<a id="Futur" name="Futur"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Futur" id="wxsec19"><h4 id="wx651">Futur</h4>

<table border="1" id="wx652">
<tr id="wx653">
<td id="wx654"><b id="wx655">jau</b> </td>
<td id="wx656">
<p id="wx657">vegn a gidar</p>
</td>
<td id="wx658">
<p id="wx659">vegn a tegnair</p>
</td>
<td id="wx660">
<p id="wx661">vegn a vender</p>
</td>
<td id="wx662">
<p id="wx663">vegn a partir</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx664">
<td id="wx665"><b id="wx666">ti</b> </td>
<td id="wx667">
<p id="wx668">vegns a gidar</p>
</td>
<td id="wx669">
<p id="wx670">vegns a tegnair</p>
</td>
<td id="wx671">
<p id="wx672">vegns a vender</p>
</td>
<td id="wx673">
<p id="wx674">vegns a partir</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx675">
<td id="wx676"><b id="wx677">el</b> </td>
<td id="wx678">
<p id="wx679">vegn a gidar</p>
</td>
<td id="wx680">
<p id="wx681">vegn a tegnair</p>
</td>
<td id="wx682">
<p id="wx683">vegn a vender</p>
</td>
<td id="wx684">
<p id="wx685">vegn a partir</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx686">
<td id="wx687"><b id="wx688">nus</b> </td>
<td id="wx689">
<p id="wx690">vegnin a gidar</p>
</td>
<td id="wx691">
<p id="wx692">vegnin a tegnair</p>
</td>
<td id="wx693">
<p id="wx694">vegnin a vender</p>
</td>
<td id="wx695">
<p id="wx696">vegnin a partir</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx697">
<td id="wx698"><b id="wx699">vus</b> </td>
<td id="wx700">
<p id="wx701">vegnis a gidar</p>
</td>
<td id="wx702">
<p id="wx703">vegnis a tegnair</p>
</td>
<td id="wx704">
<p id="wx705">vegnis a vender</p>
</td>
<td id="wx706">
<p id="wx707">vegnis a partir</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx708">
<td id="wx709"><b id="wx710">els</b> </td>
<td id="wx711">
<p id="wx712">vegnan a gidar</p>
</td>
<td id="wx713">
<p id="wx714">vegnan a tegnair</p>
</td>
<td id="wx715">
<p id="wx716">vegnan a vender</p>
</td>
<td id="wx717">
<p id="wx718">vegnan a partir</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx719"><br id="wx720"/>
O Futuro é construído com o verbo auxiliar vegnir + a (antes de vogal: ad) + Infinitivo.</p>

<p id="wx721"><br id="wx722"/>
</p>

<a id="Futuro_II" name="Futuro_II"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Futuro II" id="wxsec20"><h4 id="wx723">Futuro II</h4>

<table border="1" id="wx724">
<tr id="wx725">
<td id="wx726"><b id="wx727">jau</b> </td>
<td id="wx728">
<p id="wx729">vegn ad avair gidà</p>
</td>
<td id="wx730">
<p id="wx731">vegn ad avair tegnì</p>
</td>
<td id="wx732">
<p id="wx733">vegn ad avair vendì</p>
</td>
<td id="wx734">
<p id="wx735">vegn ad esser partì / partida</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx736">O Futuro II é formado com o verbo auxiliar vegnir + ad + Infinitivo do auxiliar avair ou esser + Particípio Perfeito do verbo principal.</p>

<p id="wx737"><br id="wx738"/>
</p>

<a id="Passivo" name="Passivo"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Passivo" id="wxsec21"><h4 id="wx739">Passivo</h4>

<p id="wx740">O Passivo é formado pelo verbo auxiliar vegnir e a forma flexionada do Particípio Perfeito: jau vegn elegì / elegida – eu fui eleito</p>

<p id="wx741"><br id="wx742"/>
</p>

<a id="Verbos_Reflexivos" name="Verbos_Reflexivos"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Verbos Reflexivos" id="wxsec22"><h4 id="wx743">Verbos Reflexivos</h4>

<p id="wx744">Os pronomes reflexivos situam-se sempre antes do verbo:</p>

<table border="1" id="wx745">
<tr id="wx746">
<td id="wx747"><b id="wx748">Infinitivo</b> </td>
<td id="wx749"><b id="wx750">1. Singular Presente</b> </td>
<td id="wx751"><b id="wx752">Imperativo Singular</b> </td>
<td id="wx753"><b id="wx754">3. Singular Perfeito</b> </td>
</tr>

<tr id="wx755">
<td id="wx756">
<p id="wx757">sa lavar</p>
</td>
<td id="wx758">
<p id="wx759">jau ma lav</p>
</td>
<td id="wx760">
<p id="wx761">ta lava!</p>
</td>
<td id="wx762">
<p id="wx763">ella ha sa lavà (lavada)</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx764">
<td id="wx765">
<p id="wx766">s'occupar</p>
</td>
<td id="wx767">
<p id="wx768">jau m'occup</p>
</td>
<td id="wx769">
<p id="wx770">t'occup!</p>
</td>
<td id="wx771">
<p id="wx772">ella ha s'occupà (occupada)</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx773"><br id="wx774"/>
</p>

<a id="Verbos_Irregulares" name="Verbos_Irregulares"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Verbos Irregulares" id="wxsec23"><h4 id="wx775">Verbos Irregulares</h4>

<p id="wx776">Formas regulares não serão indicadas.</p>

<p id="wx777"><br id="wx778"/>
</p>

<ul id="wx779">
<li id="wx780">
<p id="wx781">esser – ser</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx782">
<tr id="wx783">
<td id="wx784"/>
<td id="wx785">
<p id="wx786">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx787">
<p id="wx788">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx789">
<p id="wx790">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx791">
<p id="wx792">Cond.</p>
</td>
<td id="wx793">
<p id="wx794">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx795">
<td id="wx796"><b id="wx797">jau</b> </td>
<td id="wx798">
<p id="wx799">sun</p>
</td>
<td id="wx800">
<p id="wx801">era</p>
</td>
<td id="wx802">
<p id="wx803">saja</p>
</td>
<td id="wx804">
<p id="wx805">fiss</p>
</td>
<td id="wx806"/>
</tr>

<tr id="wx807">
<td id="wx808"><b id="wx809">ti</b> </td>
<td id="wx810">
<p id="wx811">es</p>
</td>
<td id="wx812">
<p id="wx813">eras</p>
</td>
<td id="wx814">
<p id="wx815">sajas</p>
</td>
<td id="wx816">
<p id="wx817">fissas</p>
</td>
<td id="wx818">
<p id="wx819">sajas!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx820">
<td id="wx821"><b id="wx822">el</b> </td>
<td id="wx823">
<p id="wx824">è</p>
</td>
<td id="wx825">
<p id="wx826">era</p>
</td>
<td id="wx827">
<p id="wx828">saja</p>
</td>
<td id="wx829">
<p id="wx830">fiss</p>
</td>
<td id="wx831"/>
</tr>

<tr id="wx832">
<td id="wx833"><b id="wx834">nus</b> </td>
<td id="wx835">
<p id="wx836">essan</p>
</td>
<td id="wx837">
<p id="wx838">eran</p>
</td>
<td id="wx839">
<p id="wx840">sajan</p>
</td>
<td id="wx841">
<p id="wx842">fissan</p>
</td>
<td id="wx843"/>
</tr>

<tr id="wx844">
<td id="wx845"><b id="wx846">vus</b> </td>
<td id="wx847">
<p id="wx848">essas</p>
</td>
<td id="wx849">
<p id="wx850">eras</p>
</td>
<td id="wx851">
<p id="wx852">sajas</p>
</td>
<td id="wx853">
<p id="wx854">fissas</p>
</td>
<td id="wx855">
<p id="wx856">sajas!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx857">
<td id="wx858"><b id="wx859">els</b> </td>
<td id="wx860">
<p id="wx861">èn</p>
</td>
<td id="wx862">
<p id="wx863">eran</p>
</td>
<td id="wx864">
<p id="wx865">sajan</p>
</td>
<td id="wx866">
<p id="wx867">fissan</p>
</td>
<td id="wx868"/>
</tr>
</table>

<p id="wx869">Part. Perf.: stà, stada</p>

<p id="wx870">Gerúndio: essend / siond</p>

<p id="wx871"><br id="wx872"/>
</p>

<p id="wx873"><br id="wx874"/>
</p>

<ul id="wx875">
<li id="wx876">
<p id="wx877">avair – ter</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx878">
<tr id="wx879">
<td id="wx880"/>
<td id="wx881">
<p id="wx882">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx883">
<p id="wx884">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx885">
<p id="wx886">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx887">
<td id="wx888"><b id="wx889">jau</b> </td>
<td id="wx890">
<p id="wx891">hai</p>
</td>
<td id="wx892">
<p id="wx893">haja</p>
</td>
<td id="wx894"/>
</tr>

<tr id="wx895">
<td id="wx896"><b id="wx897">ti</b> </td>
<td id="wx898">
<p id="wx899">has</p>
</td>
<td id="wx900">
<p id="wx901">hajas</p>
</td>
<td id="wx902">
<p id="wx903">hajas!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx904">
<td id="wx905"><b id="wx906">el</b> </td>
<td id="wx907">
<p id="wx908">ha</p>
</td>
<td id="wx909">
<p id="wx910">haja</p>
</td>
<td id="wx911"/>
</tr>

<tr id="wx912">
<td id="wx913"><b id="wx914">nus</b> </td>
<td id="wx915">
<p id="wx916">avain</p>
</td>
<td id="wx917">
<p id="wx918">hajan</p>
</td>
<td id="wx919"/>
</tr>

<tr id="wx920">
<td id="wx921"><b id="wx922">vus</b> </td>
<td id="wx923">
<p id="wx924">avais</p>
</td>
<td id="wx925">
<p id="wx926">hajas</p>
</td>
<td id="wx927">
<p id="wx928">hajas!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx929">
<td id="wx930"><b id="wx931">els</b> </td>
<td id="wx932">
<p id="wx933">han</p>
</td>
<td id="wx934">
<p id="wx935">hajan</p>
</td>
<td id="wx936"/>
</tr>
</table>

<p id="wx937">Part. Perf.: gì, gida</p>

<p id="wx938"><br id="wx939"/>
</p>

<ul id="wx940">
<li id="wx941">
<p id="wx942">vegnir – vir, tornar-se</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx943">
<tr id="wx944">
<td id="wx945"/>
<td id="wx946">
<p id="wx947">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx948">
<p id="wx949">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx950">
<td id="wx951"><b id="wx952">jau</b> </td>
<td id="wx953">
<p id="wx954">vegn</p>
</td>
<td id="wx955"/>
</tr>

<tr id="wx956">
<td id="wx957"><b id="wx958">ti</b> </td>
<td id="wx959">
<p id="wx960">vegn</p>
</td>
<td id="wx961">
<p id="wx962">ve!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx963">
<td id="wx964"><b id="wx965">el</b> </td>
<td id="wx966">
<p id="wx967">vegn</p>
</td>
<td id="wx968"/>
</tr>

<tr id="wx969">
<td id="wx970"><b id="wx971">nus</b> </td>
<td id="wx972">
<p id="wx973">vegnin</p>
</td>
<td id="wx974"/>
</tr>

<tr id="wx975">
<td id="wx976"><b id="wx977">vus</b> </td>
<td id="wx978">
<p id="wx979">vegnis</p>
</td>
<td id="wx980">
<p id="wx981">vegni!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx982">
<td id="wx983"><b id="wx984">els</b> </td>
<td id="wx985">
<p id="wx986">vegnan</p>
</td>
<td id="wx987"/>
</tr>
</table>

<p id="wx988"><br id="wx989"/>
</p>

<ul id="wx990">
<li id="wx991">
<p id="wx992">duair – dever, ter a obrigação de</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx993">
<tr id="wx994">
<td id="wx995"/>
<td id="wx996">
<p id="wx997">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx998">
<p id="wx999">Pres. Conj.</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1000">
<td id="wx1001"><b id="wx1002">jau</b> </td>
<td id="wx1003">
<p id="wx1004">duai</p>
</td>
<td id="wx1005">
<p id="wx1006">duaja</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1007">
<td id="wx1008"><b id="wx1009">ti</b> </td>
<td id="wx1010">
<p id="wx1011">duais</p>
</td>
<td id="wx1012">
<p id="wx1013">duajas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1014">
<td id="wx1015"><b id="wx1016">el</b> </td>
<td id="wx1017">
<p id="wx1018">duai</p>
</td>
<td id="wx1019">
<p id="wx1020">duaja</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1021">
<td id="wx1022"><b id="wx1023">nus</b> </td>
<td id="wx1024">
<p id="wx1025">duain</p>
</td>
<td id="wx1026">
<p id="wx1027">duajan</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1028">
<td id="wx1029"><b id="wx1030">vus</b> </td>
<td id="wx1031">
<p id="wx1032">duais</p>
</td>
<td id="wx1033">
<p id="wx1034">duajas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1035">
<td id="wx1036"><b id="wx1037">els</b> </td>
<td id="wx1038">
<p id="wx1039">duain</p>
</td>
<td id="wx1040">
<p id="wx1041">duajan</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx1042"><br id="wx1043"/>
</p>

<ul id="wx1044">
<li id="wx1045">
<p id="wx1046">pudair – poder</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1047">
<tr id="wx1048">
<td id="wx1049"/>
<td id="wx1050">
<p id="wx1051">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1052">
<p id="wx1053">Pres. Konj.</p>
</td>
<td id="wx1054">
<p id="wx1055">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1056">
<td id="wx1057"><b id="wx1058">jau</b> </td>
<td id="wx1059">
<p id="wx1060">poss</p>
</td>
<td id="wx1061">
<p id="wx1062">possia</p>
</td>
<td id="wx1063"/>
</tr>

<tr id="wx1064">
<td id="wx1065"><b id="wx1066">ti</b> </td>
<td id="wx1067">
<p id="wx1068">pos</p>
</td>
<td id="wx1069">
<p id="wx1070">possias</p>
</td>
<td id="wx1071">
<p id="wx1072">-</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1073">
<td id="wx1074"><b id="wx1075">el</b> </td>
<td id="wx1076">
<p id="wx1077">po</p>
</td>
<td id="wx1078">
<p id="wx1079">possia</p>
</td>
<td id="wx1080"/>
</tr>

<tr id="wx1081">
<td id="wx1082"><b id="wx1083">nus</b> </td>
<td id="wx1084">
<p id="wx1085">pudain</p>
</td>
<td id="wx1086">
<p id="wx1087">possian</p>
</td>
<td id="wx1088"/>
</tr>

<tr id="wx1089">
<td id="wx1090"><b id="wx1091">vus</b> </td>
<td id="wx1092">
<p id="wx1093">pudais</p>
</td>
<td id="wx1094">
<p id="wx1095">possias</p>
</td>
<td id="wx1096">
<p id="wx1097">-</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1098">
<td id="wx1099"><b id="wx1100">els</b> </td>
<td id="wx1101">
<p id="wx1102">pon</p>
</td>
<td id="wx1103">
<p id="wx1104">possian</p>
</td>
<td id="wx1105"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1106"><br id="wx1107"/>
</p>

<ul id="wx1108">
<li id="wx1109">
<p id="wx1110">savair – saber</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1111">
<tr id="wx1112">
<td id="wx1113"/>
<td id="wx1114">
<p id="wx1115">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1116">
<p id="wx1117">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1118">
<p id="wx1119">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1120">
<td id="wx1121"><b id="wx1122">jau</b> </td>
<td id="wx1123">
<p id="wx1124">sai</p>
</td>
<td id="wx1125">
<p id="wx1126">sappia</p>
</td>
<td id="wx1127"/>
</tr>

<tr id="wx1128">
<td id="wx1129"><b id="wx1130">ti</b> </td>
<td id="wx1131">
<p id="wx1132">sas</p>
</td>
<td id="wx1133">
<p id="wx1134">sappias</p>
</td>
<td id="wx1135">
<p id="wx1136">sappias!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1137">
<td id="wx1138"><b id="wx1139">el</b> </td>
<td id="wx1140">
<p id="wx1141">sa</p>
</td>
<td id="wx1142">
<p id="wx1143">sappia</p>
</td>
<td id="wx1144"/>
</tr>

<tr id="wx1145">
<td id="wx1146"><b id="wx1147">nus</b> </td>
<td id="wx1148">
<p id="wx1149">savain</p>
</td>
<td id="wx1150">
<p id="wx1151">sappian</p>
</td>
<td id="wx1152"/>
</tr>

<tr id="wx1153">
<td id="wx1154"><b id="wx1155">vus</b> </td>
<td id="wx1156">
<p id="wx1157">savais</p>
</td>
<td id="wx1158">
<p id="wx1159">sappias</p>
</td>
<td id="wx1160">
<p id="wx1161">sappias!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1162">
<td id="wx1163"><b id="wx1164">els</b> </td>
<td id="wx1165">
<p id="wx1166">san</p>
</td>
<td id="wx1167">
<p id="wx1168">sappian</p>
</td>
<td id="wx1169"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1170"><br id="wx1171"/>
</p>

<ul id="wx1172">
<li id="wx1173">
<p id="wx1174">stuair – dever, ser obrigado a</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1175">
<tr id="wx1176">
<td id="wx1177"/>
<td id="wx1178">
<p id="wx1179">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1180">
<p id="wx1181">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1182">
<p id="wx1183">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1184">
<td id="wx1185"><b id="wx1186">jau</b> </td>
<td id="wx1187">
<p id="wx1188">stoss</p>
</td>
<td id="wx1189">
<p id="wx1190">stoppia</p>
</td>
<td id="wx1191"/>
</tr>

<tr id="wx1192">
<td id="wx1193"><b id="wx1194">ti</b> </td>
<td id="wx1195">
<p id="wx1196">stos</p>
</td>
<td id="wx1197">
<p id="wx1198">stoppias</p>
</td>
<td id="wx1199">
<p id="wx1200">-</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1201">
<td id="wx1202"><b id="wx1203">el</b> </td>
<td id="wx1204">
<p id="wx1205">sto</p>
</td>
<td id="wx1206">
<p id="wx1207">stoppia</p>
</td>
<td id="wx1208"/>
</tr>

<tr id="wx1209">
<td id="wx1210"><b id="wx1211">nus</b> </td>
<td id="wx1212">
<p id="wx1213">stuain</p>
</td>
<td id="wx1214">
<p id="wx1215">stoppian</p>
</td>
<td id="wx1216"/>
</tr>

<tr id="wx1217">
<td id="wx1218"><b id="wx1219">vus</b> </td>
<td id="wx1220">
<p id="wx1221">stuais</p>
</td>
<td id="wx1222">
<p id="wx1223">stoppias</p>
</td>
<td id="wx1224">
<p id="wx1225">-</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1226">
<td id="wx1227"><b id="wx1228">els</b> </td>
<td id="wx1229">
<p id="wx1230">ston</p>
</td>
<td id="wx1231">
<p id="wx1232">stoppian</p>
</td>
<td id="wx1233"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1234"><br id="wx1235"/>
</p>

<ul id="wx1236">
<li id="wx1237">
<p id="wx1238">vulair – querer</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1239">
<tr id="wx1240">
<td id="wx1241"/>
<td id="wx1242">
<p id="wx1243">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1244">
<p id="wx1245">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx1246">
<p id="wx1247">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1248">
<p id="wx1249">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1250">
<p id="wx1251">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1252">
<td id="wx1253"><b id="wx1254">jau</b> </td>
<td id="wx1255">
<p id="wx1256">vi</p>
</td>
<td id="wx1257">
<p id="wx1258">leva / vuleva</p>
</td>
<td id="wx1259">
<p id="wx1260">veglia</p>
</td>
<td id="wx1261">
<p id="wx1262">less / vuless</p>
</td>
<td id="wx1263"/>
</tr>

<tr id="wx1264">
<td id="wx1265"><b id="wx1266">ti</b> </td>
<td id="wx1267">
<p id="wx1268">vuls</p>
</td>
<td id="wx1269">
<p id="wx1270">levas / vulevas</p>
</td>
<td id="wx1271">
<p id="wx1272">veglias</p>
</td>
<td id="wx1273">
<p id="wx1274">lessas / vulessas</p>
</td>
<td id="wx1275">
<p id="wx1276">veglias!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1277">
<td id="wx1278"><b id="wx1279">el</b> </td>
<td id="wx1280">
<p id="wx1281">vul</p>
</td>
<td id="wx1282">
<p id="wx1283">leva / vuleva</p>
</td>
<td id="wx1284">
<p id="wx1285">veglia</p>
</td>
<td id="wx1286">
<p id="wx1287">less / vuless</p>
</td>
<td id="wx1288"/>
</tr>

<tr id="wx1289">
<td id="wx1290"><b id="wx1291">nus</b> </td>
<td id="wx1292">
<p id="wx1293">lain / vulain</p>
</td>
<td id="wx1294">
<p id="wx1295">levan / vulevan</p>
</td>
<td id="wx1296">
<p id="wx1297">veglian</p>
</td>
<td id="wx1298">
<p id="wx1299">lessan / vulessan</p>
</td>
<td id="wx1300"/>
</tr>

<tr id="wx1301">
<td id="wx1302"><b id="wx1303">vus</b> </td>
<td id="wx1304">
<p id="wx1305">lais / vulais</p>
</td>
<td id="wx1306">
<p id="wx1307">levas / vulevas</p>
</td>
<td id="wx1308">
<p id="wx1309">veglias</p>
</td>
<td id="wx1310">
<p id="wx1311">lessas / vulessas</p>
</td>
<td id="wx1312">
<p id="wx1313">veglias!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1314">
<td id="wx1315"><b id="wx1316">els</b> </td>
<td id="wx1317">
<p id="wx1318">vulan</p>
</td>
<td id="wx1319">
<p id="wx1320">levan / vulevan</p>
</td>
<td id="wx1321">
<p id="wx1322">veglian</p>
</td>
<td id="wx1323">
<p id="wx1324">lessan / vulessan</p>
</td>
<td id="wx1325"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1326"><br id="wx1327"/>
</p>

<ul id="wx1328">
<li id="wx1329">
<p id="wx1330">ir</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1331">
<tr id="wx1332">
<td id="wx1333"/>
<td id="wx1334">
<p id="wx1335">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1336">
<p id="wx1337">Imperfeito</p>
</td>
<td id="wx1338">
<p id="wx1339">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1340">
<p id="wx1341">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1342">
<p id="wx1343">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1344">
<td id="wx1345"><b id="wx1346">jau</b> </td>
<td id="wx1347">
<p id="wx1348">vom</p>
</td>
<td id="wx1349">
<p id="wx1350">gieva</p>
</td>
<td id="wx1351">
<p id="wx1352">giaja</p>
</td>
<td id="wx1353">
<p id="wx1354">giess</p>
</td>
<td id="wx1355"/>
</tr>

<tr id="wx1356">
<td id="wx1357"><b id="wx1358">ti</b> </td>
<td id="wx1359">
<p id="wx1360">vas</p>
</td>
<td id="wx1361">
<p id="wx1362">gievas</p>
</td>
<td id="wx1363">
<p id="wx1364">giajas</p>
</td>
<td id="wx1365">
<p id="wx1366">giessas</p>
</td>
<td id="wx1367">
<p id="wx1368">va!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1369">
<td id="wx1370"><b id="wx1371">el</b> </td>
<td id="wx1372">
<p id="wx1373">va</p>
</td>
<td id="wx1374">
<p id="wx1375">gieva</p>
</td>
<td id="wx1376">
<p id="wx1377">giaja</p>
</td>
<td id="wx1378">
<p id="wx1379">giess</p>
</td>
<td id="wx1380"/>
</tr>

<tr id="wx1381">
<td id="wx1382"><b id="wx1383">nus</b> </td>
<td id="wx1384">
<p id="wx1385">giain</p>
</td>
<td id="wx1386">
<p id="wx1387">gievan</p>
</td>
<td id="wx1388">
<p id="wx1389">giajan</p>
</td>
<td id="wx1390">
<p id="wx1391">giessan</p>
</td>
<td id="wx1392"/>
</tr>

<tr id="wx1393">
<td id="wx1394"><b id="wx1395">vus</b> </td>
<td id="wx1396">
<p id="wx1397">giais</p>
</td>
<td id="wx1398">
<p id="wx1399">gievas</p>
</td>
<td id="wx1400">
<p id="wx1401">giajas</p>
</td>
<td id="wx1402">
<p id="wx1403">giessas</p>
</td>
<td id="wx1404">
<p id="wx1405">giai!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1406">
<td id="wx1407"><b id="wx1408">els</b> </td>
<td id="wx1409">
<p id="wx1410">van</p>
</td>
<td id="wx1411">
<p id="wx1412">gievan</p>
</td>
<td id="wx1413">
<p id="wx1414">giajan</p>
</td>
<td id="wx1415">
<p id="wx1416">giessan</p>
</td>
<td id="wx1417"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1418">Part. Perf: ì, ida</p>

<p id="wx1419">Gerúndio: giond</p>

<p id="wx1420"><br id="wx1421"/>
</p>

<ul id="wx1422">
<li id="wx1423">
<p id="wx1424">far – fazer</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1425">
<tr id="wx1426">
<td id="wx1427"/>
<td id="wx1428">
<p id="wx1429">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1430">
<p id="wx1431">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx1432">
<p id="wx1433">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1434">
<p id="wx1435">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1436">
<p id="wx1437">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1438">
<td id="wx1439"><b id="wx1440">jau</b> </td>
<td id="wx1441">
<p id="wx1442">fatsch</p>
</td>
<td id="wx1443">
<p id="wx1444">fascheva</p>
</td>
<td id="wx1445">
<p id="wx1446">fetschia</p>
</td>
<td id="wx1447">
<p id="wx1448">faschess</p>
</td>
<td id="wx1449"/>
</tr>

<tr id="wx1450">
<td id="wx1451"><b id="wx1452">ti</b> </td>
<td id="wx1453">
<p id="wx1454">fas</p>
</td>
<td id="wx1455">
<p id="wx1456">faschevas</p>
</td>
<td id="wx1457">
<p id="wx1458">fetschias</p>
</td>
<td id="wx1459">
<p id="wx1460">faschessas</p>
</td>
<td id="wx1461">
<p id="wx1462">fa!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1463">
<td id="wx1464"><b id="wx1465">el</b> </td>
<td id="wx1466">
<p id="wx1467">fa</p>
</td>
<td id="wx1468">
<p id="wx1469">fascheva</p>
</td>
<td id="wx1470">
<p id="wx1471">fetschia</p>
</td>
<td id="wx1472">
<p id="wx1473">faschess</p>
</td>
<td id="wx1474"/>
</tr>

<tr id="wx1475">
<td id="wx1476"><b id="wx1477">nus</b> </td>
<td id="wx1478">
<p id="wx1479">faschain</p>
</td>
<td id="wx1480">
<p id="wx1481">faschevan</p>
</td>
<td id="wx1482">
<p id="wx1483">fetschian</p>
</td>
<td id="wx1484">
<p id="wx1485">faschessan</p>
</td>
<td id="wx1486"/>
</tr>

<tr id="wx1487">
<td id="wx1488"><b id="wx1489">vus</b> </td>
<td id="wx1490">
<p id="wx1491">faschais</p>
</td>
<td id="wx1492">
<p id="wx1493">faschevas</p>
</td>
<td id="wx1494">
<p id="wx1495">fetschias</p>
</td>
<td id="wx1496">
<p id="wx1497">faschessas</p>
</td>
<td id="wx1498">
<p id="wx1499">faschai!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1500">
<td id="wx1501"><b id="wx1502">els</b> </td>
<td id="wx1503">
<p id="wx1504">fan</p>
</td>
<td id="wx1505">
<p id="wx1506">faschevan</p>
</td>
<td id="wx1507">
<p id="wx1508">fetschian</p>
</td>
<td id="wx1509">
<p id="wx1510">faschessan</p>
</td>
<td id="wx1511"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1512">Part. Perf.: fatg, fatga</p>

<p id="wx1513">Gerúndio: faschond</p>

<p id="wx1514"><br id="wx1515"/>
</p>

<ul id="wx1516">
<li id="wx1517">
<p id="wx1518">dar</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1519">
<tr id="wx1520">
<td id="wx1521"/>
<td id="wx1522">
<p id="wx1523">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1524">
<p id="wx1525">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx1526">
<p id="wx1527">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1528">
<p id="wx1529">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1530">
<p id="wx1531">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1532">
<td id="wx1533"><b id="wx1534">jau</b> </td>
<td id="wx1535">
<p id="wx1536">dun</p>
</td>
<td id="wx1537">
<p id="wx1538">deva</p>
</td>
<td id="wx1539">
<p id="wx1540">dettia</p>
</td>
<td id="wx1541">
<p id="wx1542">dess</p>
</td>
<td id="wx1543"/>
</tr>

<tr id="wx1544">
<td id="wx1545"><b id="wx1546">ti</b> </td>
<td id="wx1547">
<p id="wx1548">das</p>
</td>
<td id="wx1549">
<p id="wx1550">devas</p>
</td>
<td id="wx1551">
<p id="wx1552">dettias</p>
</td>
<td id="wx1553">
<p id="wx1554">dessas</p>
</td>
<td id="wx1555">
<p id="wx1556">dà!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1557">
<td id="wx1558"><b id="wx1559">el</b> </td>
<td id="wx1560">
<p id="wx1561">dat</p>
</td>
<td id="wx1562">
<p id="wx1563">deva</p>
</td>
<td id="wx1564">
<p id="wx1565">dettia</p>
</td>
<td id="wx1566">
<p id="wx1567">dess</p>
</td>
<td id="wx1568"/>
</tr>

<tr id="wx1569">
<td id="wx1570"><b id="wx1571">nus</b> </td>
<td id="wx1572">
<p id="wx1573">dain</p>
</td>
<td id="wx1574">
<p id="wx1575">devan</p>
</td>
<td id="wx1576">
<p id="wx1577">dettian</p>
</td>
<td id="wx1578">
<p id="wx1579">dessan</p>
</td>
<td id="wx1580"/>
</tr>

<tr id="wx1581">
<td id="wx1582"><b id="wx1583">vus</b> </td>
<td id="wx1584">
<p id="wx1585">dais</p>
</td>
<td id="wx1586">
<p id="wx1587">devas</p>
</td>
<td id="wx1588">
<p id="wx1589">dettias</p>
</td>
<td id="wx1590">
<p id="wx1591">dessas</p>
</td>
<td id="wx1592">
<p id="wx1593">dai!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1594">
<td id="wx1595"><b id="wx1596">els</b> </td>
<td id="wx1597">
<p id="wx1598">dattan</p>
</td>
<td id="wx1599">
<p id="wx1600">devan</p>
</td>
<td id="wx1601">
<p id="wx1602">dettian</p>
</td>
<td id="wx1603">
<p id="wx1604">dessan</p>
</td>
<td id="wx1605"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1606">Part. Perf.: dà, dada</p>

<p id="wx1607">Gerúndio: dond</p>

<p id="wx1608"><br id="wx1609"/>
</p>

<ul id="wx1610">
<li id="wx1611">
<p id="wx1612">dir – dizer</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1613">
<tr id="wx1614">
<td id="wx1615"/>
<td id="wx1616">
<p id="wx1617">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1618">
<p id="wx1619">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx1620">
<p id="wx1621">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1622">
<p id="wx1623">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1624">
<p id="wx1625">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1626">
<td id="wx1627"><b id="wx1628">jau</b> </td>
<td id="wx1629">
<p id="wx1630">di</p>
</td>
<td id="wx1631">
<p id="wx1632">scheva</p>
</td>
<td id="wx1633">
<p id="wx1634">dia</p>
</td>
<td id="wx1635">
<p id="wx1636">schess</p>
</td>
<td id="wx1637"/>
</tr>

<tr id="wx1638">
<td id="wx1639"><b id="wx1640">ti</b> </td>
<td id="wx1641">
<p id="wx1642">dis</p>
</td>
<td id="wx1643">
<p id="wx1644">schevas</p>
</td>
<td id="wx1645">
<p id="wx1646">dias</p>
</td>
<td id="wx1647">
<p id="wx1648">schessas</p>
</td>
<td id="wx1649">
<p id="wx1650">di!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1651">
<td id="wx1652"><b id="wx1653">el</b> </td>
<td id="wx1654">
<p id="wx1655">di</p>
</td>
<td id="wx1656">
<p id="wx1657">scheva</p>
</td>
<td id="wx1658">
<p id="wx1659">dia</p>
</td>
<td id="wx1660">
<p id="wx1661">schess</p>
</td>
<td id="wx1662"/>
</tr>

<tr id="wx1663">
<td id="wx1664"><b id="wx1665">nus</b> </td>
<td id="wx1666">
<p id="wx1667">schain</p>
</td>
<td id="wx1668">
<p id="wx1669">schevan</p>
</td>
<td id="wx1670">
<p id="wx1671">dian</p>
</td>
<td id="wx1672">
<p id="wx1673">schessan</p>
</td>
<td id="wx1674"/>
</tr>

<tr id="wx1675">
<td id="wx1676"><b id="wx1677">vus</b> </td>
<td id="wx1678">
<p id="wx1679">schais</p>
</td>
<td id="wx1680">
<p id="wx1681">schevas</p>
</td>
<td id="wx1682">
<p id="wx1683">dias</p>
</td>
<td id="wx1684">
<p id="wx1685">schessas</p>
</td>
<td id="wx1686">
<p id="wx1687">schai!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1688">
<td id="wx1689"><b id="wx1690">els</b> </td>
<td id="wx1691">
<p id="wx1692">din</p>
</td>
<td id="wx1693">
<p id="wx1694">schevan</p>
</td>
<td id="wx1695">
<p id="wx1696">dian</p>
</td>
<td id="wx1697">
<p id="wx1698">schessan</p>
</td>
<td id="wx1699"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1700">Part. Perf.: ditg, ditga</p>

<p id="wx1701">Gerúndio: schend</p>

<p id="wx1702"><br id="wx1703"/>
</p>

<ul id="wx1704">
<li id="wx1705">
<p id="wx1706">star – estar</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1707">
<tr id="wx1708">
<td id="wx1709"/>
<td id="wx1710">
<p id="wx1711">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1712">
<p id="wx1713">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx1714">
<p id="wx1715">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1716">
<p id="wx1717">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1718">
<p id="wx1719">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1720">
<td id="wx1721"><b id="wx1722">jau</b> </td>
<td id="wx1723">
<p id="wx1724">stun</p>
</td>
<td id="wx1725">
<p id="wx1726">steva</p>
</td>
<td id="wx1727">
<p id="wx1728">stettia</p>
</td>
<td id="wx1729">
<p id="wx1730">stess</p>
</td>
<td id="wx1731"/>
</tr>

<tr id="wx1732">
<td id="wx1733"><b id="wx1734">ti</b> </td>
<td id="wx1735">
<p id="wx1736">stas</p>
</td>
<td id="wx1737">
<p id="wx1738">stevas</p>
</td>
<td id="wx1739">
<p id="wx1740">stettias</p>
</td>
<td id="wx1741">
<p id="wx1742">stessas</p>
</td>
<td id="wx1743">
<p id="wx1744">stà!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1745">
<td id="wx1746"><b id="wx1747">el</b> </td>
<td id="wx1748">
<p id="wx1749">stat</p>
</td>
<td id="wx1750">
<p id="wx1751">steva</p>
</td>
<td id="wx1752">
<p id="wx1753">stettia</p>
</td>
<td id="wx1754">
<p id="wx1755">stess</p>
</td>
<td id="wx1756"/>
</tr>

<tr id="wx1757">
<td id="wx1758"><b id="wx1759">nus</b> </td>
<td id="wx1760">
<p id="wx1761">stain</p>
</td>
<td id="wx1762">
<p id="wx1763">stevan</p>
</td>
<td id="wx1764">
<p id="wx1765">stettian</p>
</td>
<td id="wx1766">
<p id="wx1767">stessan</p>
</td>
<td id="wx1768"/>
</tr>

<tr id="wx1769">
<td id="wx1770"><b id="wx1771">vus</b> </td>
<td id="wx1772">
<p id="wx1773">stais</p>
</td>
<td id="wx1774">
<p id="wx1775">stevas</p>
</td>
<td id="wx1776">
<p id="wx1777">stettias</p>
</td>
<td id="wx1778">
<p id="wx1779">stessas</p>
</td>
<td id="wx1780">
<p id="wx1781">stai!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1782">
<td id="wx1783"><b id="wx1784">els</b> </td>
<td id="wx1785">
<p id="wx1786">stattan</p>
</td>
<td id="wx1787">
<p id="wx1788">stevan</p>
</td>
<td id="wx1789">
<p id="wx1790">stettian</p>
</td>
<td id="wx1791">
<p id="wx1792">stessan</p>
</td>
<td id="wx1793"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1794">Part. Perf.: stà, stada</p>

<p id="wx1795">Geruúndio: stond</p>

<p id="wx1796"><br id="wx1797"/>
</p>

<ul id="wx1798">
<li id="wx1799">
<p id="wx1800">fugir</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1801">
<tr id="wx1802">
<td id="wx1803"/>
<td id="wx1804">
<p id="wx1805">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1806">
<p id="wx1807">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1808">
<td id="wx1809"><b id="wx1810">jau</b> </td>
<td id="wx1811">
<p id="wx1812">fugel</p>
</td>
<td id="wx1813"/>
</tr>

<tr id="wx1814">
<td id="wx1815"><b id="wx1816">ti</b> </td>
<td id="wx1817">
<p id="wx1818">fuis</p>
</td>
<td id="wx1819">
<p id="wx1820">fui!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1821">
<td id="wx1822"><b id="wx1823">el</b> </td>
<td id="wx1824">
<p id="wx1825">fui</p>
</td>
<td id="wx1826"/>
</tr>

<tr id="wx1827">
<td id="wx1828"><b id="wx1829">nus</b> </td>
<td id="wx1830">
<p id="wx1831">fugin</p>
</td>
<td id="wx1832"/>
</tr>

<tr id="wx1833">
<td id="wx1834"><b id="wx1835">vus</b> </td>
<td id="wx1836">
<p id="wx1837">fugis</p>
</td>
<td id="wx1838">
<p id="wx1839">fugi!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1840">
<td id="wx1841"><b id="wx1842">els</b> </td>
<td id="wx1843">
<p id="wx1844">fuin</p>
</td>
<td id="wx1845"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1846"><br id="wx1847"/>
</p>

<ul id="wx1848">
<li id="wx1849">
<p id="wx1850">trair – tirar</p>
</li>
</ul>

<table border="1" id="wx1851">
<tr id="wx1852">
<td id="wx1853"/>
<td id="wx1854">
<p id="wx1855">Pres. Ind.</p>
</td>
<td id="wx1856">
<p id="wx1857">Imperfeito.</p>
</td>
<td id="wx1858">
<p id="wx1859">Pres. Conj.</p>
</td>
<td id="wx1860">
<p id="wx1861">Cond.</p>
</td>
<td id="wx1862">
<p id="wx1863">Imperativo</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1864">
<td id="wx1865"><b id="wx1866">jau</b> </td>
<td id="wx1867">
<p id="wx1868">tir</p>
</td>
<td id="wx1869">
<p id="wx1870">tirava</p>
</td>
<td id="wx1871">
<p id="wx1872">tiria</p>
</td>
<td id="wx1873">
<p id="wx1874">tirass</p>
</td>
<td id="wx1875"/>
</tr>

<tr id="wx1876">
<td id="wx1877"><b id="wx1878">ti</b> </td>
<td id="wx1879">
<p id="wx1880">tiras</p>
</td>
<td id="wx1881">
<p id="wx1882">tiravas</p>
</td>
<td id="wx1883">
<p id="wx1884">tirias</p>
</td>
<td id="wx1885">
<p id="wx1886">tirassas</p>
</td>
<td id="wx1887">
<p id="wx1888">tira!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1889">
<td id="wx1890"><b id="wx1891">el</b> </td>
<td id="wx1892">
<p id="wx1893">tira</p>
</td>
<td id="wx1894">
<p id="wx1895">tirava</p>
</td>
<td id="wx1896">
<p id="wx1897">tiria</p>
</td>
<td id="wx1898">
<p id="wx1899">tirass</p>
</td>
<td id="wx1900"/>
</tr>

<tr id="wx1901">
<td id="wx1902"><b id="wx1903">nus</b> </td>
<td id="wx1904">
<p id="wx1905">tirain</p>
</td>
<td id="wx1906">
<p id="wx1907">tiravan</p>
</td>
<td id="wx1908">
<p id="wx1909">tirian</p>
</td>
<td id="wx1910">
<p id="wx1911">tirassan</p>
</td>
<td id="wx1912"/>
</tr>

<tr id="wx1913">
<td id="wx1914"><b id="wx1915">vus</b> </td>
<td id="wx1916">
<p id="wx1917">tirais</p>
</td>
<td id="wx1918">
<p id="wx1919">tiravas</p>
</td>
<td id="wx1920">
<p id="wx1921">tirias</p>
</td>
<td id="wx1922">
<p id="wx1923">tirassas</p>
</td>
<td id="wx1924">
<p id="wx1925">tirai!</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1926">
<td id="wx1927"><b id="wx1928">els</b> </td>
<td id="wx1929">
<p id="wx1930">tiran</p>
</td>
<td id="wx1931">
<p id="wx1932">tiravan</p>
</td>
<td id="wx1933">
<p id="wx1934">tirian</p>
</td>
<td id="wx1935">
<p id="wx1936">tirassan</p>
</td>
<td id="wx1937"/>
</tr>
</table>

<p id="wx1938">Part. Perf.: tratg, tratga</p>

<p id="wx1939">Gerúndio: tirond</p>

<a id="Substantivos" name="Substantivos"/>
</wx:section></wx:section><wx:section level="3" title="Substantivos" id="wxsec4"><h3 id="wx1940">Substantivos</h3>

<a id="Forma.C3.A7.C3.A3o_do_Plural" name="Forma.C3.A7.C3.A3o_do_Plural"/>
<wx:section level="4" title="Formação do Plural" id="wxsec24"><h4 id="wx1941">Formação do Plural</h4>

<p id="wx1942">Os substantivos podem ser masculinos ou femininos. A maioria é formada regularmente através da adição de –s. Substantive, aqueles que têm o singular terminados em –s , não sofrem modificações no plural. Há exceções, quando se termina com uma vogal flexionável. Então o plural de –è será –els, -à torna-se –ads, assim como –ì fica –ids:</p>

<p id="wx1943"><br id="wx1944"/>
</p>

<ul id="wx1945">
<li id="wx1946">
<p id="wx1947">bratsch – bratschs (braço)</p>
</li>

<li id="wx1948">
<p id="wx1949">figl – figls (filho)</p>
</li>

<li id="wx1950">
<p id="wx1951">figlia – figlias (filha)</p>
</li>

<li id="wx1952">
<p id="wx1953">chasa – chasas (casa)</p>
</li>

<li id="wx1954">
<p id="wx1955">nas – nas (nariz)</p>
</li>

<li id="wx1956">
<p id="wx1957">tscharvè – tscharvels (cérebro)</p>
</li>

<li id="wx1958">
<p id="wx1959">pra – prads (prado)</p>
</li>

<li id="wx1960">
<p id="wx1961">vestgì – vestgids (vestido)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx1962"><br id="wx1963"/>
Irregular é somente:</p>

<ul id="wx1964">
<li id="wx1965">
<p id="wx1966">um – umens (Mann)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx1967"><br id="wx1968"/>
</p>

<a id="Coletivo_Plural" name="Coletivo_Plural"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Coletivo Plural" id="wxsec25"><h4 id="wx1969">Coletivo Plural</h4>

<p id="wx1970">Um fenômeno típico reto-romântico é o coletivo plural. Ele é formado por substantivos masculinos, que ocorrem frequentemente no plural. Ele se comporta como um substantivo feminine no singular.</p>

<ul id="wx1971">
<li id="wx1972">
<p id="wx1973">il mail -&gt; a maçã</p>
</li>

<li id="wx1974">
<p id="wx1975">ils mails -&gt; as maçãs (contável)</p>
</li>

<li id="wx1976">
<p id="wx1977">la maila -&gt; a maçã (não contável, geral)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx1978"><br id="wx1979"/>
</p>

<a id="Artigos" name="Artigos"/>
</wx:section></wx:section><wx:section level="3" title="Artigos" id="wxsec5"><h3 id="wx1980">Artigos</h3>

<table border="1" id="wx1981">
<tr id="wx1982">
<td id="wx1983"/>
<td id="wx1984"><i id="wx1985">Artigo indefinido sing.</i> </td>
<td id="wx1986"><i id="wx1987">Atrigo definido sing.</i> </td>
<td id="wx1988"><i id="wx1989">Artigo definido pl.</i> </td>
</tr>

<tr id="wx1990">
<td id="wx1991"><i id="wx1992">masc. antes de consoante</i> </td>
<td id="wx1993">
<p id="wx1994">in</p>
</td>
<td id="wx1995">
<p id="wx1996">il</p>
</td>
<td id="wx1997">
<p id="wx1998">ils</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx1999">
<td id="wx2000"><i id="wx2001">masc. antes de vogal</i> </td>
<td id="wx2002">
<p id="wx2003">in</p>
</td>
<td id="wx2004">
<p id="wx2005">l'</p>
</td>
<td id="wx2006">
<p id="wx2007">ils</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2008">
<td id="wx2009"><i id="wx2010">fem. antes de consonant</i> </td>
<td id="wx2011">
<p id="wx2012">ina</p>
</td>
<td id="wx2013">
<p id="wx2014">la</p>
</td>
<td id="wx2015">
<p id="wx2016">las</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2017">
<td id="wx2018"><i id="wx2019">fem. antes de vogal</i> </td>
<td id="wx2020">
<p id="wx2021">in'</p>
</td>
<td id="wx2022">
<p id="wx2023">l'</p>
</td>
<td id="wx2024">
<p id="wx2025">las</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx2026">Não existem artigos indefinidos no plural.</p>

<a id="Adjetivos" name="Adjetivos"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Adjetivos" id="wxsec6"><h3 id="wx2027">Adjetivos</h3>

<p id="wx2028">Um adjetivo sempre concorda com o substantivo, ao qual pertence, em número e gênero.</p>

<ul id="wx2029">
<li id="wx2030">
<p id="wx2031">il grond chaun – il chaun è grond (o grande cão – o cão é grande)</p>
</li>

<li id="wx2032">
<p id="wx2033">ils gronds chauns – ils chauns èn gronds (os grandes cães – os cães são grandes)</p>
</li>

<li id="wx2034">
<p id="wx2035">la gronda paraid – la paraid è gronda (a grande parede – a parede é grande)</p>
</li>

<li id="wx2036">
<p id="wx2037">las grondas paraids – las paraids èn grondas (as grandes paredes – as paredes são grandes)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx2038"><br id="wx2039"/>
Adjetivos terminados em –al, -el, -en ou –er sofrem modificações nas formas femininas. A forma de escrever a consoante precedent epode mudar:</p>

<ul id="wx2040">
<li id="wx2041">
<p id="wx2042">cotschen – cotschna (vermelho)</p>
</li>

<li id="wx2043">
<p id="wx2044">meglier – meglra (melhor)</p>
</li>

<li id="wx2045">
<p id="wx2046">agen – atgna (curioso)</p>
</li>

<li id="wx2047">
<p id="wx2048">bel – bella (bonito)</p>
</li>

<li id="wx2049">
<p id="wx2050">svizzer - svizra (suíço)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx2051"><br id="wx2052"/>
O superlative é formado regularmente com “pli” (mais)</p>

<ul id="wx2053">
<li id="wx2054">
<p id="wx2055">grond – pli grond – il pli grond (grande – maior – o maior)</p>
</li>
</ul>

<p id="wx2056">Os seguintes adjetivos têm sua forma de construção irregular:</p>

<table border="1" id="wx2057">
<tr id="wx2058">
<td id="wx2059"><i id="wx2060">Positivo</i> </td>
<td id="wx2061"><i id="wx2062">Comparativo</i> </td>
<td id="wx2063"><i id="wx2064">Superlativ'o'</i></td>
<td id="wx2065">
<p id="wx2066">tradução em português</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2067">
<td id="wx2068">
<p id="wx2069">bun</p>
</td>
<td id="wx2070">
<p id="wx2071">meglier / pli bun</p>
</td>
<td id="wx2072">
<p id="wx2073">il meglier / il pli bun</p>
</td>
<td id="wx2074">
<p id="wx2075">bom – melhor – o melhor</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2076">
<td id="wx2077">
<p id="wx2078">mal</p>
</td>
<td id="wx2079">
<p id="wx2080">pir / pli mal</p>
</td>
<td id="wx2081">
<p id="wx2082">il pir / il pli mal</p>
</td>
<td id="wx2083">
<p id="wx2084">ruim – pior – o pior</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2085">
<td id="wx2086">
<p id="wx2087">nausch</p>
</td>
<td id="wx2088">
<p id="wx2089">mender / pli nausch</p>
</td>
<td id="wx2090">
<p id="wx2091">il mender / il pli nausch</p>
</td>
<td id="wx2092">
<p id="wx2093">malvado – mais malvado – o mais malvado</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx2094">Exemplos:</p>

<ul id="wx2095">
<li id="wx2096">
<p id="wx2097">Questa giacca è <i id="wx2098">pli</i> pitschna <i id="wx2099">che</i> quella. (Esta jaqueta é menor que aquela.)</p>
</li>

<li id="wx2100">
<p id="wx2101">Questa giacca è <i id="wx2102">uschè</i> pitschna <i id="wx2103">sco</i> quella. (Esta jaqueta é tão pequena quanto aquela.)</p>
</li>

<li id="wx2104">
<p id="wx2105">Questa giacca è <i id="wx2106">main</i> pitschna <i id="wx2107">che</i> quella. (Esta jaqueta não é tão pequena quanto aquela.)</p>
</li>
</ul>

<a id="Pronomes" name="Pronomes"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Pronomes" id="wxsec7"><h3 id="wx2108">Pronomes</h3>

<a id="Pronomes_Pessoais" name="Pronomes_Pessoais"/>
<wx:section level="4" title="Pronomes Pessoais" id="wxsec26"><h4 id="wx2109">Pronomes Pessoais</h4>

<table border="1" id="wx2110">
<tr id="wx2111">
<td id="wx2112"/>
<td id="wx2113"><b id="wx2114">Sujeito</b> </td>
<td id="wx2115"><b id="wx2116">Sujeito</b> <i id="wx2117">(Inversão)</i> </td>
<td id="wx2118"><b id="wx2119">Objeto</b> </td>
<td id="wx2120"><b id="wx2121">Objeto</b> </td>
<td id="wx2122"><b id="wx2123">Reflexivo</b> </td>
<td id="wx2124"><b id="wx2125">Reflexivo</b> </td>
</tr>

<tr id="wx2126">
<td id="wx2127"><i id="wx2128">1. Sg.</i> </td>
<td id="wx2129">
<p id="wx2130">jau</p>
</td>
<td id="wx2131">
<p id="wx2132">-a</p>
</td>
<td id="wx2133">
<p id="wx2134">mai</p>
</td>
<td id="wx2135">
<p id="wx2136">ma (m')</p>
</td>
<td id="wx2137">
<p id="wx2138">mai</p>
</td>
<td id="wx2139">
<p id="wx2140">ma (m')</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2141">
<td id="wx2142"><i id="wx2143">2. Sg.</i> </td>
<td id="wx2144">
<p id="wx2145">ti</p>
</td>
<td id="wx2146">
<p id="wx2147">-</p>
</td>
<td id="wx2148">
<p id="wx2149">tai</p>
</td>
<td id="wx2150">
<p id="wx2151">ta (t')</p>
</td>
<td id="wx2152">
<p id="wx2153">tai</p>
</td>
<td id="wx2154">
<p id="wx2155">ta (t')</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2156">
<td id="wx2157"><i id="wx2158">3. Sg. (mask.)</i> </td>
<td id="wx2159">
<p id="wx2160">el</p>
</td>
<td id="wx2161">
<p id="wx2162">'l</p>
</td>
<td id="wx2163">
<p id="wx2164">el</p>
</td>
<td id="wx2165">
<p id="wx2166">al</p>
</td>
<td id="wx2167">
<p id="wx2168">sai</p>
</td>
<td id="wx2169">
<p id="wx2170">sa (s')</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2171">
<td id="wx2172"><i id="wx2173">3. Sg. (fem.)</i> </td>
<td id="wx2174">
<p id="wx2175">ella</p>
</td>
<td id="wx2176">
<p id="wx2177">'la</p>
</td>
<td id="wx2178">
<p id="wx2179">ella</p>
</td>
<td id="wx2180">
<p id="wx2181">la (l')</p>
</td>
<td id="wx2182">
<p id="wx2183">sai</p>
</td>
<td id="wx2184">
<p id="wx2185">sa (s')</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2186">
<td id="wx2187"><i id="wx2188">1. Pl.</i> </td>
<td id="wx2189">
<p id="wx2190">nus</p>
</td>
<td id="wx2191">
<p id="wx2192">-sa</p>
</td>
<td id="wx2193">
<p id="wx2194">nus</p>
</td>
<td id="wx2195">
<p id="wx2196">ans</p>
</td>
<td id="wx2197">
<p id="wx2198">nus</p>
</td>
<td id="wx2199">
<p id="wx2200">ans</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2201">
<td id="wx2202"><i id="wx2203">2. Pl.</i> </td>
<td id="wx2204">
<p id="wx2205">vus</p>
</td>
<td id="wx2206">
<p id="wx2207">-</p>
</td>
<td id="wx2208">
<p id="wx2209">vus</p>
</td>
<td id="wx2210">
<p id="wx2211">as</p>
</td>
<td id="wx2212">
<p id="wx2213">vus</p>
</td>
<td id="wx2214">
<p id="wx2215">as</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2216">
<td id="wx2217"><i id="wx2218">3. Pl. (mask.)</i> </td>
<td id="wx2219">
<p id="wx2220">els</p>
</td>
<td id="wx2221">
<p id="wx2222">-i</p>
</td>
<td id="wx2223">
<p id="wx2224">els</p>
</td>
<td id="wx2225">
<p id="wx2226">als</p>
</td>
<td id="wx2227">
<p id="wx2228">sai</p>
</td>
<td id="wx2229">
<p id="wx2230">sa (s')</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2231">
<td id="wx2232"><i id="wx2233">3. Pl. (fem.)</i> </td>
<td id="wx2234">
<p id="wx2235">ellas</p>
</td>
<td id="wx2236">
<p id="wx2237">-i</p>
</td>
<td id="wx2238">
<p id="wx2239">ellas</p>
</td>
<td id="wx2240">
<p id="wx2241">las</p>
</td>
<td id="wx2242">
<p id="wx2243">sai</p>
</td>
<td id="wx2244">
<p id="wx2245">sa (s')</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2246">
<td id="wx2247"><i id="wx2248">Sie</i>
<p id="wx2249">(Höfl.)</p>
</td>
<td id="wx2250">
<p id="wx2251">Vus</p>
</td>
<td id="wx2252">
<p id="wx2253">-</p>
</td>
<td id="wx2254">
<p id="wx2255">Vus</p>
</td>
<td id="wx2256">
<p id="wx2257">As</p>
</td>
<td id="wx2258">
<p id="wx2259">Vus</p>
</td>
<td id="wx2260">
<p id="wx2261">As</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx2262"><br id="wx2263"/>
Os pronomes pessoais são utilizados universalmente como no alemão. Diferente da maioria das línguas reto-românticas, eles não são omitidos, na maioria das vezes.</p>

<p id="wx2264">O pronome “ins” equivale ao português '-se' e é utilizado na 3a. Pessoa do Singular. Em uma inversão, segue uma elisão:</p>

<p id="wx2265">ins vesa -&gt; ves'ins (se vê -&gt; vê-se)</p>

<p id="wx2266">A maioria das formas é representada por uma adção de um “n”:</p>

<p id="wx2267">ha<b id="wx2268">n</b> ins, è<b id="wx2269">n</b> ins, sa<b id="wx2270">n</b> ins, di<b id="wx2271">n</b> ins, cua<b id="wx2272">n</b> ins, uvm.</p>

<p id="wx2273"><br id="wx2274"/>
O pronome 'i' (antes de Vogal: igl) é utilizado na forma impessoal (i plova – chove, igl è bain – isto é bom); ficando na 3. Person Singular do verbo. Com uma inversão é anexado ao verbo (oz datti ... – hoje é ...). Também pode ser utilizado como sinônimo para “ins”, na 3a. pessoa do plural.</p>

<p id="wx2275">Em uma inversão, o sujeito-pronome aparece – se ele não é pronunciado particularmente – com o verbo: jau gid – oz gida (eu ajudo – hoje eu ajudo)</p>

<p id="wx2276"><br id="wx2277"/>
Os pronomes-objetos são empregados depois da preposição (per tai – para ti). Eles localizam-se após o verbo, com uma inversão (unido) ao pronome-sujeito: Jau ves tai. – Eu te vejo (e nenhuma outra pessoa).</p>

<p id="wx2278">Os pronomes-objetos ficam antes do verbo conjugado (Jau na ta ves betg – Eu não te vejo) – se disponível – antes do infinitivo (Jau na vul betg ta vesair – Eu quero te ver). Eles não são utilizados em caso de inversão.</p>

<p id="wx2279">Os pronomes-objetos não são diferenciados entre objeto direto e indireto. Nos pronomes-objetos, utilize-se a preposição 'a' (antes de vogal: 'ad') antes dos pronomes:</p>

<ul id="wx2280">
<li id="wx2281">
<p id="wx2282">Jau la dun in cudesch – Eu dou um livro a ela.</p>
</li>

<li id="wx2283">
<p id="wx2284">Jau dun in cudesch ad ella – Eu dou <b id="wx2285">-a</b> um livro.</p>
</li>

<li id="wx2286">
<p id="wx2287">Jau dun el ad ella. – Eu o dou a ela.</p>
</li>
</ul>

<p id="wx2288"><br id="wx2289"/>
</p>

<a id="Pronomes_Possessivos" name="Pronomes_Possessivos"/>
</wx:section><wx:section level="4" title="Pronomes Possessivos" id="wxsec27"><h4 id="wx2290">Pronomes Possessivos</h4>

<a id="adjetivados" name="adjetivados"/>
<wx:section level="5" title="adjetivados" id="wxsec28"><h5 id="wx2291">adjetivados</h5>

<table border="1" id="wx2292">
<tr id="wx2293">
<td id="wx2294"/>
<td id="wx2295"><b id="wx2296">masc. sg. + pl.</b> </td>
<td id="wx2297"><b id="wx2298">fem. sg.</b> </td>
<td id="wx2299"><b id="wx2300">fem. pl.</b> </td>
</tr>

<tr id="wx2301">
<td id="wx2302"><i id="wx2303">1. Sg.</i> </td>
<td id="wx2304">
<p id="wx2305">mes</p>
</td>
<td id="wx2306">
<p id="wx2307">mia</p>
</td>
<td id="wx2308">
<p id="wx2309">mias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2310">
<td id="wx2311"><i id="wx2312">2. Sg.</i> </td>
<td id="wx2313">
<p id="wx2314">tes</p>
</td>
<td id="wx2315">
<p id="wx2316">tia</p>
</td>
<td id="wx2317">
<p id="wx2318">tias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2319">
<td id="wx2320"><i id="wx2321">3. Sg.</i> </td>
<td id="wx2322">
<p id="wx2323">ses</p>
</td>
<td id="wx2324">
<p id="wx2325">sia</p>
</td>
<td id="wx2326">
<p id="wx2327">sias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2328">
<td id="wx2329"><i id="wx2330">1. Pl.</i> </td>
<td id="wx2331">
<p id="wx2332">noss</p>
</td>
<td id="wx2333">
<p id="wx2334">nossa</p>
</td>
<td id="wx2335">
<p id="wx2336">nossas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2337">
<td id="wx2338"><i id="wx2339">2. Pl.</i> </td>
<td id="wx2340">
<p id="wx2341">voss</p>
</td>
<td id="wx2342">
<p id="wx2343">vossa</p>
</td>
<td id="wx2344">
<p id="wx2345">vossas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2346">
<td id="wx2347"><i id="wx2348">3. Pl.</i> </td>
<td id="wx2349">
<p id="wx2350">lur</p>
</td>
<td id="wx2351">
<p id="wx2352">lur</p>
</td>
<td id="wx2353">
<p id="wx2354">lur</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2355">
<td id="wx2356"><i id="wx2357">Forma Polida</i> </td>
<td id="wx2358">
<p id="wx2359">Voss</p>
</td>
<td id="wx2360">
<p id="wx2361">Vossa</p>
</td>
<td id="wx2362">
<p id="wx2363">Vossas</p>
</td>
</tr>
</table>

<a id="substantivados" name="substantivados"/>
</wx:section><wx:section level="5" title="substantivados" id="wxsec29"><h5 id="wx2364">substantivados</h5>

<table border="1" id="wx2365">
<tr id="wx2366">
<td id="wx2367"/>
<td id="wx2368"><b id="wx2369">masc. sg.</b> </td>
<td id="wx2370"><b id="wx2371">masc. pl.</b> </td>
<td id="wx2372"><b id="wx2373">fem. sg.</b> </td>
<td id="wx2374"><b id="wx2375">fem. pl.</b> </td>
</tr>

<tr id="wx2376">
<td id="wx2377"><i id="wx2378">1. Sg.</i> </td>
<td id="wx2379">
<p id="wx2380">il mieu</p>
</td>
<td id="wx2381">
<p id="wx2382">ils mes</p>
</td>
<td id="wx2383">
<p id="wx2384">la mia</p>
</td>
<td id="wx2385">
<p id="wx2386">las mias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2387">
<td id="wx2388"><i id="wx2389">2. Sg.</i> </td>
<td id="wx2390">
<p id="wx2391">il tieu</p>
</td>
<td id="wx2392">
<p id="wx2393">ils tes</p>
</td>
<td id="wx2394">
<p id="wx2395">la tia</p>
</td>
<td id="wx2396">
<p id="wx2397">las tias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2398">
<td id="wx2399"><i id="wx2400">3. Sg.</i> </td>
<td id="wx2401">
<p id="wx2402">il sieu</p>
</td>
<td id="wx2403">
<p id="wx2404">ils ses</p>
</td>
<td id="wx2405">
<p id="wx2406">la sia</p>
</td>
<td id="wx2407">
<p id="wx2408">las sias</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2409">
<td id="wx2410"><i id="wx2411">1. Pl.</i> </td>
<td id="wx2412">
<p id="wx2413">il noss</p>
</td>
<td id="wx2414">
<p id="wx2415">ils noss</p>
</td>
<td id="wx2416">
<p id="wx2417">la nossa</p>
</td>
<td id="wx2418">
<p id="wx2419">las nossas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2420">
<td id="wx2421"><i id="wx2422">2. Pl.</i> </td>
<td id="wx2423">
<p id="wx2424">il voss</p>
</td>
<td id="wx2425">
<p id="wx2426">ils voss</p>
</td>
<td id="wx2427">
<p id="wx2428">la vossa</p>
</td>
<td id="wx2429">
<p id="wx2430">las vossas</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2431">
<td id="wx2432"><i id="wx2433">3. Pl.</i> </td>
<td id="wx2434">
<p id="wx2435">il lur</p>
</td>
<td id="wx2436">
<p id="wx2437">ils lur</p>
</td>
<td id="wx2438">
<p id="wx2439">la lur</p>
</td>
<td id="wx2440">
<p id="wx2441">las lur</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx2442">
<td id="wx2443"><i id="wx2444">Forma Polida</i> </td>
<td id="wx2445">
<p id="wx2446">il Voss</p>
</td>
<td id="wx2447">
<p id="wx2448">ils Voss</p>
</td>
<td id="wx2449">
<p id="wx2450">la Vossa</p>
</td>
<td id="wx2451">
<p id="wx2452">las Vossas</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx2453"><br id="wx2454"/>
</p>

<ul id="wx2455">
<li id="wx2456">
<p id="wx2457">Quai è lur cudesch. – Este é o seu livro.</p>
</li>

<li id="wx2458">
<p id="wx2459">Quai è mes cudesch, quel cudesch è il tieu. – Este o meu livro, aquele livro é o teu.</p>
</li>
</ul>

<p id="wx2460"><br id="wx2461"/>
</p>

<a id="Invers.C3.A3o" name="Invers.C3.A3o"/>
</wx:section></wx:section></wx:section><wx:section level="3" title="Inversão" id="wxsec8"><h3 id="wx2462">Inversão</h3>

<p id="wx2463">Provavelmente pela influência do alemão, se a sentença inicia-se com um advérbio, a posição do sujeito e do verbo muda. Os pronomes pessoais são ligados ao verbo (conforme exposto anteriormente). Além disso, ocorre inversão nas frases interrogatives..</p>

<ul id="wx2464">
<li id="wx2465">
<p id="wx2466">Uschia pon els (<i id="wx2467">ou</i> poni) vegnir. – Então eles podem vir.</p>
</li>

<li id="wx2468">
<p id="wx2469">Pertgè na vegnis vus betg? – Por que eles não vêm?</p>
</li>
</ul>
</wx:section></wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wpt/index.php?title=Especial:Categories&amp;article=Gram%C3%A1tica_da_L%C3%ADngua_Romanche" title="Especial:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Especial:Categories" id="wx2470">Categorias de páginas</a>: <span dir="ltr" id="wx2471"><a href="/wpt/Categoria:Gram%C3%A1tica" title="Categoria:Gramática" wx:linktype="known" wx:pagename="Categoria:Gramática" wx:page_id="57355" id="wx2472">Gramática</a></span> | <span dir="ltr" id="wx2473"><a href="/wpt/Categoria:Gram%C3%A1ticas_de_l%C3%ADnguas_espec%C3%ADficas" title="Categoria:Gramáticas de línguas específicas" wx:linktype="known" wx:pagename="Categoria:Gramáticas_de_línguas_específicas" wx:page_id="1398163" id="wx2474">Gramáticas de línguas específicas</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
Outras línguas: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Grammatik_des_Rumantsch_Grischun" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Grammatik_des_Rumantsch_Grischun" id="wx2475">Deutsch</a></div>
</body>
</html>
