<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="pt" lang="pt">
<head>
<title>Cordados</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Cordados"/>
<meta name="wx_page_id" content="14006"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Cordados" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Cordados</h1>

<wx:template id="wx_t1" pagename="Predefinição:Em_tradução" page_id="7360"/>
<table class="caixa infodestaque" style="background: #ffffff; border: 1px solid #CECDCD; padding: .3em; margin-bottom: 3px; font-size: 95%; color:#797878; text-align: center;" id="wx2">
<tr id="wx3">
<td id="wx4"><a href="/wpt/Imagem:In_translation_icon.png" title="" wx:linktype="image" wx:pagename="Imagem:In_translation_icon.png" id="wx5"><img src="/wpt/Imagem:In_translation_icon.png" alt="" width="40" id="wx6"/></a> </td>
<td id="wx7"><b id="wx8">Este artigo encontra-se parcialmente em língua estrangeira. <a href="/wpt/Ajuda:Guia_de_tradu%C3%A7%C3%A3o" title="Ajuda:Guia de tradução" wx:linktype="known" wx:pagename="Ajuda:Guia_de_tradução" id="wx9"><span style="color:#FF4048;" id="wx10">Ajude e colabore com a tradução</span></a>.</b> 

<p id="wx11"><small id="wx12"><i id="wx13">O trecho em língua estrangeira encontra-se oculto.</i></small></p>
</td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t1"/>
<wx:template id="wx_t2" pagename="Predefinição:Taxocaixa" page_id="1032493"/>
<table class="toccolours" style="width:235px; background:white; margin: 0 0 0.5em 1em; float:right; clear:right" cellspacing="1" id="wx14">
<tr id="wx15">
<th bgcolor="pink" align="center" id="wx16"><span class="noprint" style="position:relative; float:right; font-size:70%;" id="wx17">&lt;imagemap&gt;Imagem:Information-silk.png|Como ler uma caixa taxonómica</span>
<p id="wx18">rect 0 0 50 50 <a href="/wpt/Wikipedia:Como_ler_uma_caixa_taxon%C3%B3mica" title="Wikipedia:Como ler uma caixa taxonómica" wx:linktype="known" wx:pagename="Wikipedia:Como_ler_uma_caixa_taxonómica" id="wx19">Wikipedia:Como ler uma caixa taxonómica</a> desc none&lt;/imagemap&gt;<font color="#000099" size="3" id="wx20"><b id="wx21">Cordados</b></font></p>

<br id="wx22"/>
<center id="wx23"><small id="wx24">Ocorrência: <small id="wx25">Ediacarano - Recente</small></small></center>
</th>
</tr>

<tr style="text-align:center;" id="wx26">
<td id="wx27"><a href="/wpt/Imagem:Mandril.jpg" title="Mandril (Mandrillus sphinx)" wx:linktype="image" wx:pagename="Imagem:Mandril.jpg" id="wx28"><img src="/wpt/Imagem:Mandril.jpg" alt="Mandril (Mandrillus sphinx)" width="220" id="wx29"/></a><br id="wx30"/>
<div style="text-align:center" id="wx31"><small id="wx32"><a href="/wpt/Mandril" title="Mandril" wx:linktype="known" wx:pagename="Mandril" wx:page_id="329794" id="wx33">Mandril</a> (<i id="wx34">Mandrillus sphinx</i>)</small></div>
</td>
</tr>

<tr style="text-align:center;" id="wx35">
<th style="background: pink;" id="wx36"><b id="wx37"><a href="/wpt/Classifica%C3%A7%C3%A3o_cient%C3%ADfica" title="Classificação científica" wx:linktype="known" wx:pagename="Classificação_científica" wx:page_id="642" id="wx38">Classificação científica</a></b> </th>
</tr>

<tr style="text-align:center;" id="wx39">
<td id="wx40">
<table style="margin:0 auto; text-align:left; background:white;" cellpadding="2" id="wx41">
<tr valign="top" id="wx42">
<td id="wx43"><a href="/wpt/Dom%C3%ADnio_%28biologia%29" title="Domínio (biologia)" wx:linktype="known" wx:pagename="Domínio_(biologia)" wx:page_id="51328" id="wx44">Domínio</a>
<p id="wx45">:</p>
</td>
<td id="wx46"><a href="/wpt/Eukaryota" title="Eukaryota" wx:linktype="known" wx:pagename="Eukaryota" wx:page_id="30636" id="wx47">Eukaryota</a><br id="wx48"/>
 </td>
</tr>

<tr valign="top" id="wx49">
<td id="wx50"><a href="/wpt/Reino_%28biologia%29" title="Reino (biologia)" wx:linktype="known" wx:pagename="Reino_(biologia)" wx:page_id="16933" id="wx51">Reino</a>
<p id="wx52">:</p>
</td>
<td id="wx53"><a href="/wpt/Animalia" title="Animalia" wx:linktype="known" wx:pagename="Animalia" wx:page_id="5620" id="wx54">Animalia</a><br id="wx55"/>
 </td>
</tr>

<tr valign="top" id="wx56">
<td id="wx57"><a href="/wpt/Reino_%28biologia%29" title="Reino (biologia)" wx:linktype="known" wx:pagename="Reino_(biologia)" wx:page_id="16933" id="wx58">Subreino</a>
<p id="wx59">:</p>
</td>
<td id="wx60"><a href="/wpt/Eumetazoa" title="Eumetazoa" wx:linktype="known" wx:pagename="Eumetazoa" wx:page_id="52829" id="wx61">Eumetazoa</a><br id="wx62"/>
 </td>
</tr>

<tr valign="top" id="wx63">
<td id="wx64"><a href="/wpt/Filo" title="Filo" wx:linktype="known" wx:pagename="Filo" wx:page_id="19661" id="wx65">Superfilo</a>
<p id="wx66">:</p>
</td>
<td id="wx67"><a href="/wpt/Deuterostomia" title="Deuterostomia" wx:linktype="known" wx:pagename="Deuterostomia" wx:page_id="119204" id="wx68">Deuterostomia</a><br id="wx69"/>
 </td>
</tr>

<tr valign="top" id="wx70">
<td id="wx71"><a href="/wpt/Filo" title="Filo" wx:linktype="known" wx:pagename="Filo" wx:page_id="19661" id="wx72">Filo</a>
<p id="wx73">:</p>
</td>
<td id="wx74"><b id="wx75">Chordata</b><br id="wx76"/>
<small id="wx77">Bateson, 1885</small> </td>
</tr>
</table>
</td>
</tr>

<tr bgcolor="pink" id="wx78">
<th id="wx79">
<center id="wx80">
<p id="wx81">Subfilos</p>
</center>
</th>
</tr>

<tr id="wx82">
<td style="padding: 0 .5em;" id="wx83">
<center id="wx84"><i id="wx85">Ver texto.</i></center>
</td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t2"/>
<wx:template id="wx_t3" pagename="Predefinição:Wikispecies" page_id="57824"/>
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 235px; padding: 2px; spacing: 2px; text-align: center; float: right;" id="wx86">
<div style="float: left; vertical-align:middle;" id="wx87">
<div class="wx_image" wx:align="none" id="wx88"><a href="/wpt/Imagem:Wikispecies-logo.svg" title="Wikispecies" wx:linktype="image" wx:pagename="Imagem:Wikispecies-logo.svg" id="wx89"><img src="/wpt/Imagem:Wikispecies-logo.svg" alt="Wikispecies" width="25" id="wx90"/></a></div>
</div>

<div style="margin-left: 30px; line-height:normal; vertical-align:middle;" id="wx91">
<p id="wx92">A <a href="http://species.wikimedia.org/wiki/P%C3%A1gina_principal" class="extiw" title="wikispecies:Página_principal" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="wikispecies:Página_principal" id="wx93">Wikispecies</a> tem informações sobre: <i id="wx94"><b id="wx95"><a href="http://species.wikimedia.org/wiki/Chordata" class="extiw" title="wikispecies:Chordata" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="wikispecies:Chordata" id="wx96">Cordados</a></b></i></p>
</div>
</div>

<wx:templateend start="wx_t3"/>
<wx:template id="wx_t4" pagename="Predefinição:Commonscat" page_id="106346"/>
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 2px; spacing: 2px; text-align: center; float: right;" id="wx97">
<div style="float: left; vertical-align:middle;" id="wx98">
<div class="wx_image" wx:align="none" id="wx99"><a href="/wpt/Imagem:Commons-logo.svg" title="Commons" wx:linktype="image" wx:pagename="Imagem:Commons-logo.svg" id="wx100"><img src="/wpt/Imagem:Commons-logo.svg" alt="Commons" width="22" id="wx101"/></a></div>
</div>

<div style="margin-left: 30px; line-height:normal; vertical-align:middle;" id="wx102">
<p id="wx103">O <a href="http://commons.wikimedia.org/wiki/P%C3%A1gina_principal" class="extiw" title="commons:Página_principal" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="commons:Página_principal" id="wx104">Wikimedia Commons</a> possui uma <i id="wx105">categoria</i> contendo imagens e outros ficheiros sobre <b id="wx106"><span class="plainlinks" id="wx107"><a href="http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chordata?uselang=pt" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx108">Cordado</a></span></b></p>
</div>
</div>

<wx:templateend start="wx_t4"/>
<div class="wx_image" wx:align="right" wx:thumb="thumb" id="wx109"><a href="/wpt/Imagem:Botrylloides_violaceus.jpg" title="Botrylloides violaceus um tunicado." wx:linktype="image" wx:pagename="Imagem:Botrylloides_violaceus.jpg" id="wx110"><img src="/wpt/Imagem:Botrylloides_violaceus.jpg" alt="Botrylloides violaceus um tunicado." width="250" id="wx111"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx112"><i id="wx113"><a href="/wpt/Botrylloides_violaceus" class="new" title="Botrylloides violaceus" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Botrylloides_violaceus" id="wx114">Botrylloides violaceus</a></i>
<p id="wx115">um tunicado.</p>
</div>
</div>

<div class="wx_image" wx:align="right" wx:thumb="thumb" id="wx116"><a href="/wpt/Imagem:Branchiostoma_lanceolatum.png" title="Branchiostoma lanceolatum um cefalocordado." wx:linktype="image" wx:pagename="Imagem:Branchiostoma_lanceolatum.png" id="wx117"><img src="/wpt/Imagem:Branchiostoma_lanceolatum.png" alt="Branchiostoma lanceolatum um cefalocordado." width="250" id="wx118"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx119"><i id="wx120"><a href="/wpt/Branchiostoma_lanceolatum" title="Branchiostoma lanceolatum" wx:linktype="known" wx:pagename="Branchiostoma_lanceolatum" wx:page_id="1026955" id="wx121">Branchiostoma lanceolatum</a></i>
<p id="wx122">um cefalocordado.</p>
</div>
</div>

<p id="wx123">Os <b id="wx124">cordados</b> (<i id="wx125">Chordata</i>, do latim <i id="wx126">chorda</i>, corda) constituem um <a href="/wpt/Filo" title="Filo" wx:linktype="known" wx:pagename="Filo" wx:page_id="19661" id="wx127">filo</a> dentro do reino <a href="/wpt/Animalia" title="Animalia" wx:linktype="known" wx:pagename="Animalia" wx:page_id="5620" id="wx128">Animalia</a>, que inclue os <a href="/wpt/Vertebrados" title="Vertebrados" wx:linktype="known" wx:pagename="Vertebrados" wx:page_id="13234" id="wx129">vertebrados</a>, os <a href="/wpt/Anfioxo" title="Anfioxo" wx:linktype="known" wx:pagename="Anfioxo" wx:page_id="136742" id="wx130">anfioxos</a> e os <a href="/wpt/Tunicado" title="Tunicado" wx:linktype="known" wx:pagename="Tunicado" wx:page_id="79140" id="wx131">tunicados</a>. Estes animais são caracterizados pela presença de uma <a href="/wpt/Notocorda" title="Notocorda" wx:linktype="known" wx:pagename="Notocorda" wx:page_id="209165" id="wx132">notocorda</a>, um tubo nervoso dorsal, fendas branquiais e uma cauda pós-anal, em pelo menos uma fase de sua vida. Os cordados compartilham características com muitos animais <a href="/wpt/Invertebrados" title="Invertebrados" wx:linktype="known" wx:pagename="Invertebrados" wx:page_id="14301" id="wx133">invertebrados</a> sem notocorda, quanto ao plano estrutural, tais como <a href="/wpt/Simetria_bilateral" title="Simetria bilateral" wx:linktype="known" wx:pagename="Simetria_bilateral" wx:page_id="7611" id="wx134">simetria bilateral</a>, eixo ântero-posterior, <a href="/wpt/Celoma" title="Celoma" wx:linktype="known" wx:pagename="Celoma" wx:page_id="77567" id="wx135">celoma</a>, metamerismo e cefalização.</p>

<p id="wx136">Os cordados, juntamente com dois outros filos, o <a href="/wpt/Hemichordata" title="Hemichordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Hemichordata" wx:page_id="39911" id="wx137">Hemichordata</a> e o <a href="/wpt/Echinodermata" title="Echinodermata" wx:linktype="known" wx:pagename="Echinodermata" wx:page_id="56707" id="wx138">Echinodermata</a>, formam o grupo dos deuterostômios (<a href="/wpt/Deuterostomia" title="Deuterostomia" wx:linktype="known" wx:pagename="Deuterostomia" wx:page_id="119204" id="wx139">Deuterostomia</a>), ligados por diversos aspectos embrionários peculiares, na forma de suas larvas, pelo desenvolvimentos das aberturas embrionárias e do celoma. Internamente os cordados são divididos em três subfilos: <a href="/wpt/Urochordata" title="Urochordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Urochordata" wx:page_id="60561" id="wx140">Urochordata</a>, <a href="/wpt/Cephalochordata" title="Cephalochordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Cephalochordata" wx:page_id="128739" id="wx141">Cephalochordata</a> e <a href="/wpt/Vertebrata" title="Vertebrata" wx:linktype="known" wx:pagename="Vertebrata" wx:page_id="810116" id="wx142">Vertebrata</a>, principalmente com base nas características da <a href="/wpt/Notocorda" title="Notocorda" wx:linktype="known" wx:pagename="Notocorda" wx:page_id="209165" id="wx143">notocorda</a>. Nos urocordados, o estágio <a href="/wpt/Larva" title="Larva" wx:linktype="known" wx:pagename="Larva" wx:page_id="15169" id="wx144">larval</a> têm notocorda e tubo neural, ambas desaparecendo no estágio adulto. Os cefalocordados têm notocorda e tubo neural, mas sem <a href="/wpt/V%C3%A9rtebra" title="Vértebra" wx:linktype="known" wx:pagename="Vértebra" wx:page_id="83999" id="wx145">vértebras</a>. Já nos vertebrados, exceto nas feiticeiras (<a href="/wpt/Myxini" title="Myxini" wx:linktype="known" wx:pagename="Myxini" wx:page_id="59557" id="wx146">Myxini</a>), a notocorda foi reduzida e o tubo neural foi circundado por uma <a href="/wpt/Coluna_vertebral" title="Coluna vertebral" wx:linktype="known" wx:pagename="Coluna_vertebral" wx:page_id="53992" id="wx147">coluna vertebral</a> cartilaginosa ou óssea.</p>

<p id="wx148">As relações filogenéticas dos cordados ainda não são bem compreendidas, existindo vários esquemas classificatórios conflitantes. Muitas de suas classes são parafiléticas, não atendendo as exigências da cladística, onde somente <a href="/wpt/T%C3%A1xon" title="Táxon" wx:linktype="known" wx:pagename="Táxon" wx:page_id="50578" id="wx149">táxons</a> monofiléticos são reconhecidos como entidades taxonômicas válidas. Ecologicamente, os cordados estão entre os animais mais facilmente adaptáveis e são capazes de ocupar a maioria dos <a href="/wpt/Habitat" title="Habitat" wx:linktype="known" wx:pagename="Habitat" wx:page_id="14298" id="wx150">habitats</a> existentes.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Caracter.C3.ADsticas" name="Caracter.C3.ADsticas"/>
<wx:section level="2" title="Características" id="wxsec2"><h2 id="wx151">Características</h2>

<p id="wx152">Dentre as principais características dos animais cordados se encontram:</p>

<ul id="wx153">
<li id="wx154"><a href="/wpt/Simetria_bilateral" title="Simetria bilateral" wx:linktype="known" wx:pagename="Simetria_bilateral" wx:page_id="7611" id="wx155">Simetria bilateral</a>
<p id="wx156">;</p>
</li>

<li id="wx157">
<p id="wx158">Corpo segmentado;</p>
</li>

<li id="wx159">
<p id="wx160">Três camadas germinativas;</p>
</li>

<li id="wx161"><a href="/wpt/Celoma" title="Celoma" wx:linktype="known" wx:pagename="Celoma" wx:page_id="77567" id="wx162">Celoma</a>
<p id="wx163">bem desenvolvido;</p>
</li>

<li id="wx164"><b id="wx165"><a href="/wpt/Notocorda" title="Notocorda" wx:linktype="known" wx:pagename="Notocorda" wx:page_id="209165" id="wx166">Notocorda</a></b>
<p id="wx167">presente em algum estágio do ciclo da vida;</p>
</li>

<li id="wx168"><b id="wx169">Tubo nervoso dorsal</b>
<p id="wx170">único (porção anterior do tubo nervoso, em geral alargada para formar um <a href="/wpt/Enc%C3%A9falo" title="Encéfalo" wx:linktype="known" wx:pagename="Encéfalo" wx:page_id="145489" id="wx171">encéfalo</a>);</p>
</li>

<li id="wx172"><b id="wx173">Bolsas faríngeas</b>
<p id="wx174">presentes em algum estágio do ciclo da vida; em cordados aquáticos ela se desenvolve em <b id="wx175">fendas faríngeas</b>;</p>
</li>

<li id="wx176"><b id="wx177">Cauda pós-anal</b>
<p id="wx178">normalmente projetando-se além do <a href="/wpt/%C3%82nus" title="Ânus" wx:linktype="known" wx:pagename="Ânus" wx:page_id="25944" id="wx179">ânus</a> em algum estágio, mas pode ou não persistir;</p>
</li>

<li id="wx180">
<p id="wx181">Músculos segmentares dispostos em um tronco não-segmentado;</p>
</li>

<li id="wx182"><a href="/wpt/Cora%C3%A7%C3%A3o" title="Coração" wx:linktype="known" wx:pagename="Coração" wx:page_id="9776" id="wx183">Coração</a>
<p id="wx184">ventral, com vasos sanguíneos, dorsais e ventrais; sistema circulatório fechado;</p>
</li>

<li id="wx185"><a href="/wpt/Sistema_digestivo" title="Sistema digestivo" wx:linktype="known" wx:pagename="Sistema_digestivo" wx:page_id="10326" id="wx186">Sistema digestivo</a>
<p id="wx187">completo;</p>
</li>

<li id="wx188">
<p id="wx189">Endoesqueleto cartilaginoso ou ósseo presente na maioria dos membros (vertebrados).</p>
</li>
</ul>

<a id="Origens_e_Evolu.C3.A7.C3.A3o" name="Origens_e_Evolu.C3.A7.C3.A3o"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Origens e Evolução" id="wxsec3"><h2 id="wx190">Origens e Evolução</h2>

<p id="wx191">A origem dos cordados ainda é desconhecida. Os primeiros cordados identificáveis são espécimens semelhantes à peixes ou lanceolados do período <a href="/wpt/Cambriano" title="Cambriano" wx:linktype="known" wx:pagename="Cambriano" wx:page_id="47551" id="wx192">Cambriano</a>. A maioria das especulações sobre sua origem assenta-se em uma ou mais destas categorias:</p>

<ul id="wx193">
<li id="wx194">
<p id="wx195">um animal semelhante á um verme que desenvolveu um corpo achatado e/ou nadadeiras para nadar;</p>
</li>

<li id="wx196">
<p id="wx197">um filtrador tubular séssil que evoluiu em um animal de vida livre com nadadeiras;</p>
</li>

<li id="wx198">
<p id="wx199">uma larva natante que manteve as nadadeiras no estágio adulto.</p>
</li>
</ul>

<p id="wx200"><br id="wx201"/>
</p>

<a id="Classifica.C3.A7.C3.A3o" name="Classifica.C3.A7.C3.A3o"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Classificação" id="wxsec4"><h2 id="wx202">Classificação</h2>

<p id="wx203">O filo <i id="wx204">Chordata</i> subdivide-se em três subfilos: <a href="/wpt/Urochordata" title="Urochordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Urochordata" wx:page_id="60561" id="wx205">Urochordata</a>, <a href="/wpt/Cephalochordata" title="Cephalochordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Cephalochordata" wx:page_id="128739" id="wx206">Cephalochordata</a> e <a href="/wpt/Vertebrata" title="Vertebrata" wx:linktype="known" wx:pagename="Vertebrata" wx:page_id="810116" id="wx207">Vertebrata</a>. A classificação destes dois subfilos está baseada na posição da <a href="/wpt/Notocorda" title="Notocorda" wx:linktype="known" wx:pagename="Notocorda" wx:page_id="209165" id="wx208">notocorda</a> no corpo do animal: <i id="wx209">Urochordata</i>, apresenta o notocórdio na cauda e somente na fase larval; nos <i id="wx210">Cephalochordata</i>, ela se estende por todo o corpo, persistindo até a fase adulta. Ambos são considerados animais invertebrados. Os <i id="wx211">Vertebrata</i> caracterizam-se pela presença de <a href="/wpt/V%C3%A9rtebra" title="Vértebra" wx:linktype="known" wx:pagename="Vértebra" wx:page_id="83999" id="wx212">vértebras</a> e pelo desenvolvimento do <a href="/wpt/Cr%C3%A2nio" title="Crânio" wx:linktype="known" wx:pagename="Crânio" wx:page_id="15911" id="wx213">crânio</a>.</p>

<p id="wx214">As interrelações entre os três filos ainda é incerta. Os organismos classificados como <i id="wx215">Urochordata</i> e <i id="wx216">Cephalochordata</i> podem ser agrupados no <a href="/wpt/Clado" title="Clado" wx:linktype="known" wx:pagename="Clado" wx:page_id="43294" id="wx217">clado</a> <b id="wx218">Protochordata</b> <a href="/wpt/Parafil%C3%A9tico" title="Parafilético" wx:linktype="known" wx:pagename="Parafilético" wx:page_id="42198" id="wx219">*</a>, assim como os cefalocordados e os vertebrados podem ser agrupados no grupo <b id="wx220">Euchordata</b>.</p>

<p id="wx221">Tradicionalmente, os <a href="/wpt/Cefalocordado" title="Cefalocordado" wx:linktype="known" wx:pagename="Cefalocordado" wx:page_id="259692" id="wx222">cefalocordados</a> são considerados como os parentes vivos mais próximos dos <a href="/wpt/Vertebrado" title="Vertebrado" wx:linktype="known" wx:pagename="Vertebrado" wx:page_id="13232" id="wx223">vertebrados</a>, com os <a href="/wpt/Tunicado" title="Tunicado" wx:linktype="known" wx:pagename="Tunicado" wx:page_id="79140" id="wx224">tunicados</a> representando a linhagem primitiva dos cordados (Quadro 1). Esta visão, é principalmente suportada por similaridades morfológicas e pelo aumento aparente de complexidade nos cefalocordados e vertebrados em relação aos tunicados.</p>

<pre id="wx225">
<b id="wx226">Quadro 1</b> - Visão tradicional dos cordados:
&lt;==o Chordata
   |-- Urochordata
   `--+-- Cephalochordata
      `-- Vertebrata
</pre>

<p id="wx227">Entretanto, análises cladísticas combinando <a href="/wpt/RNAr" title="RNAr" wx:linktype="known" wx:pagename="RNAr" wx:page_id="373808" id="wx228">RNAr</a> e dados morfológicos demonstraram um novo <a href="/wpt/Clado" title="Clado" wx:linktype="known" wx:pagename="Clado" wx:page_id="43294" id="wx229">clado</a>, o <b id="wx230">Olfactores</b>, formado por tunicados e vertebrados (Quadro 2).</p>

<pre id="wx231">
<b id="wx232">Quadro 2</b> - Esquema baseado nos achados de Delsuc et al.,2006:
&lt;==o Chordata
   |-- Cephalochordata
   `--o Olfactores
      |-- Urochordata
      `-- Vertebrata
</pre>

<a id="Notas" name="Notas"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Notas" id="wxsec5"><h2 id="wx233">Notas</h2>

<a id="Refer.C3.AAncias" name="Refer.C3.AAncias"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Referências" id="wxsec6"><h2 id="wx234">Referências</h2>

<ul id="wx235">
<li id="wx236">
<p id="wx237">HICKMAN, C. P.; ROBERTS, L. S.; LARSON, A. <b id="wx238">Princípios Integrados de Zoologia</b>. Rio de Janeiro: GuanabaraKoogan, 2004.</p>
</li>

<li id="wx239">
<p id="wx240">POUGH, F. H.; JANIS, C. M.; HEISTER, J. B. <b id="wx241">A Vida dos Vertebrados</b>. São Paulo: Atheneu, 2003.</p>
</li>

<li id="wx242">
<p id="wx243">DELSUC, F.; BRINKMANN, H.; CHOURROUT, D.; PHILIPPE, H. (2006). <b id="wx244">Tunicates and not cephalochordates are the closest living relatives of vertebrates</b>. <i id="wx245">Nature Letters</i> 439: 965-968.</p>
</li>

<li id="wx246">
<p id="wx247">HOLLAND, P. (2006). <b id="wx248">My sister is a sea squirt?</b>. <i id="wx249">Heredity</i> 96: 424-425.</p>
</li>

<li id="wx250">
<p id="wx251">ZHENG, L; SWALLA, B. J. (2005). <b id="wx252">Molecular phylogeny of the protochordates: chordate evolution</b>. <i id="wx253">Can. J. Zool.</i> 83: 24-33.</p>
</li>
</ul>

<a id="Liga.C3.A7.C3.B5es_externas" name="Liga.C3.A7.C3.B5es_externas"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Ligações externas" id="wxsec7"><h2 id="wx254"><wx:template id="wx_t5" pagename="Predefinição:Ligações_externas" page_id="62491"/>Ligações externas<wx:templateend start="wx_t5"/></h2>

<ul id="wx255">
<li id="wx256"><a href="http://tolweb.org/Chordata/2499" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx257">Chordata - Tree Of Life</a> <wx:template id="wx_t6" pagename="Predefinição:En" page_id="257364"/><span style="cursor: help; font: bold small monospace;" title="Idioma: [[Língua inglesa|en]]" id="wx258">(<a href="/wpt/L%C3%ADngua_inglesa" title="Língua inglesa" wx:linktype="known" wx:pagename="Língua_inglesa" wx:page_id="6962" id="wx259">en</a>)</span><wx:templateend start="wx_t6"/>
</li>

<li id="wx260"><a href="http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Chordata.html" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx261">ADW - Chordata</a> <wx:template id="wx_t7" pagename="Predefinição:En" page_id="257364"/><span style="cursor: help; font: bold small monospace;" title="Idioma: [[Língua inglesa|en]]" id="wx262">(<a href="/wpt/L%C3%ADngua_inglesa" title="Língua inglesa" wx:linktype="known" wx:pagename="Língua_inglesa" wx:page_id="6962" id="wx263">en</a>)</span><wx:templateend start="wx_t7"/>
</li>

<li id="wx264"><a href="http://www.helsinki.fi/~mhaaramo/metazoa/deuterostoma/chordata/chordata.html" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx265">Mikko's Haaramo Phylogeny - Chordata</a></li>

<li id="wx266">
<p id="wx267">Evaluating Hypotheses of Deuterostome Phylogeny and Chordate Evolution with New LSU and SSU Ribosomal DNA Data <a href="http://mbe.oxfordjournals.org/cgi/content/full/19/5/762" class="external autonumber" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx268"/></p>
</li>

<li id="wx269">
<p id="wx270">Evolution of the chordate body plan: New insights from phylogenetic analyses of deuterostome phyla <a href="http://www.pnas.org/cgi/content/full/97/9/4469#F2" class="external autonumber" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx271"/></p>
</li>

<li id="wx272">
<p id="wx273">Deuterostome Phylogeny and the Sister Group of the Chordates: Evidence from Molecules and Morphology <a href="http://mbe.oxfordjournals.org/cgi/reprint/11/4/648.pdf" class="external autonumber" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx274"/></p>
</li>
</ul>

<p id="wx275"><br id="wx276"/>
</p>

<wx:template id="wx_t8" pagename="Predefinição:Animal_filo-rodapé" page_id="50903"/>
<table class="navbox noprint collapsible autocollapse nowraplinks" style="margin:auto;" id="wx277">
<tr id="wx278">
<th colspan="1" style="text-align:center;width:100%;" id="wx279">
<div style="float:left; width:6em; vertical-align:middle; text-align:left;" id="wx280">
<div class="noprint plainlinksneverexpand" style="background-color:transparent; padding:0; white-space:nowrap; font-weight:normal; font-size:xx-small; ;border:none;;" id="wx281">
<p id="wx282"><a href="/wpt/Predefini%C3%A7%C3%A3o:Animal_filo-rodap%C3%A9" title="Predefinição:Animal filo-rodapé" wx:linktype="known" wx:pagename="Predefinição:Animal_filo-rodapé" wx:page_id="50903" id="wx283"><span title="Ver esta predefinição" style=";border:none;;" id="wx284">v</span></a> <span style="font-size:80%;" id="wx285">•</span> <a href="/wpt/Predefini%C3%A7%C3%A3o_Discuss%C3%A3o:Animal_filo-rodap%C3%A9" class="new" title="Predefinição Discussão:Animal filo-rodapé" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Predefinição_Discussão:Animal_filo-rodapé" id="wx286"><span style="color:#002bb8;;border:none;;" title="Discussão sobre esta predefinição" id="wx287">d</span></a> <span style="font-size:80%;" id="wx288">•</span> <a href="http://wpt/wpt/index.php?title=Predefini%C3%A7%C3%A3o:Animal_filo-rodap%C3%A9&amp;action=edit" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx289"><span style="color:#002bb8;;border:none;;" title="Editar esta predefinição" id="wx290">e</span></a> <span style="font-size:80%;" id="wx291">•</span> <a href="http://wpt/wpt/index.php?title=Predefini%C3%A7%C3%A3o:Animal_filo-rodap%C3%A9&amp;action=history" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx292"><span style="color:#002bb8;;border:none;;" title="Histórico desta predefinição" id="wx293">h</span></a></p>
</div>
</div>

<span style="font-size:110%;" id="wx294">Filos do Reino <a href="/wpt/Animalia" title="Animalia" wx:linktype="known" wx:pagename="Animalia" wx:page_id="5620" id="wx295">Animalia</a></span></th>
</tr>

<tr id="wx296">
<td colspan="1" style="text-align:center;width:100%;font-size:95%;" id="wx297"><a href="/wpt/Porifera" title="Porifera" wx:linktype="known" wx:pagename="Porifera" wx:page_id="14927" id="wx298">Porifera</a>
<p id="wx299">• <a href="/wpt/Placozoa" title="Placozoa" wx:linktype="known" wx:pagename="Placozoa" wx:page_id="224818" id="wx300">Placozoa</a> • <a href="/wpt/Cnidaria" title="Cnidaria" wx:linktype="known" wx:pagename="Cnidaria" wx:page_id="1282595" id="wx301">Cnidaria</a> • <a href="/wpt/Ctenophora" title="Ctenophora" wx:linktype="known" wx:pagename="Ctenophora" wx:page_id="107714" id="wx302">Ctenophora</a> • <a href="/wpt/Orthonectida" title="Orthonectida" wx:linktype="known" wx:pagename="Orthonectida" wx:page_id="83723" id="wx303">Orthonectida</a> • <a href="/wpt/Rhombozoa" title="Rhombozoa" wx:linktype="known" wx:pagename="Rhombozoa" wx:page_id="46572" id="wx304">Rhombozoa</a> • <a href="/wpt/Acoelomorpha" title="Acoelomorpha" wx:linktype="known" wx:pagename="Acoelomorpha" wx:page_id="224831" id="wx305">Acoelomorpha</a> • <a href="/wpt/Chaetognatha" title="Chaetognatha" wx:linktype="known" wx:pagename="Chaetognatha" wx:page_id="40806" id="wx306">Chaetognatha</a> • <a href="/wpt/Platyhelminthes" title="Platyhelminthes" wx:linktype="known" wx:pagename="Platyhelminthes" wx:page_id="257546" id="wx307">Platyhelminthes</a> • <a href="/wpt/Gastrotricha" title="Gastrotricha" wx:linktype="known" wx:pagename="Gastrotricha" wx:page_id="98103" id="wx308">Gastrotricha</a> • <a href="/wpt/Rotifera" title="Rotifera" wx:linktype="known" wx:pagename="Rotifera" wx:page_id="52800" id="wx309">Rotifera</a> • <a href="/wpt/Acanthocephala" title="Acanthocephala" wx:linktype="known" wx:pagename="Acanthocephala" wx:page_id="68763" id="wx310">Acanthocephala</a> • <a href="/wpt/Gnathostomulida" title="Gnathostomulida" wx:linktype="known" wx:pagename="Gnathostomulida" wx:page_id="224987" id="wx311">Gnathostomulida</a> • <a href="/wpt/Micrognathozoa" title="Micrognathozoa" wx:linktype="known" wx:pagename="Micrognathozoa" wx:page_id="225190" id="wx312">Micrognathozoa</a> • <a href="/wpt/Cycliophora" title="Cycliophora" wx:linktype="known" wx:pagename="Cycliophora" wx:page_id="225250" id="wx313">Cycliophora</a> • <a href="/wpt/Sipuncula" title="Sipuncula" wx:linktype="known" wx:pagename="Sipuncula" wx:page_id="225787" id="wx314">Sipuncula</a> • <a href="/wpt/Nemertea" title="Nemertea" wx:linktype="known" wx:pagename="Nemertea" wx:page_id="224888" id="wx315">Nemertea</a> • <a href="/wpt/Phoronida" title="Phoronida" wx:linktype="known" wx:pagename="Phoronida" wx:page_id="41407" id="wx316">Phoronida</a> • <a href="/wpt/Entoprocta" title="Entoprocta" wx:linktype="known" wx:pagename="Entoprocta" wx:page_id="225247" id="wx317">Entoprocta</a> • <a href="/wpt/Ectoprocta" title="Ectoprocta" wx:linktype="known" wx:pagename="Ectoprocta" wx:page_id="178626" id="wx318">Ectoprocta</a> • <a href="/wpt/Brachiopoda" title="Brachiopoda" wx:linktype="known" wx:pagename="Brachiopoda" wx:page_id="94917" id="wx319">Brachiopoda</a> • <a href="/wpt/Mollusca" title="Mollusca" wx:linktype="known" wx:pagename="Mollusca" wx:page_id="55664" id="wx320">Mollusca</a> • <a href="/wpt/Annelida" title="Annelida" wx:linktype="known" wx:pagename="Annelida" wx:page_id="40908" id="wx321">Annelida</a> • <a href="/wpt/Kinorhyncha" title="Kinorhyncha" wx:linktype="known" wx:pagename="Kinorhyncha" wx:page_id="225227" id="wx322">Kinorhyncha</a> • <a href="/wpt/Loricifera" title="Loricifera" wx:linktype="known" wx:pagename="Loricifera" wx:page_id="225232" id="wx323">Loricifera</a> • <a href="/wpt/Priapulida" title="Priapulida" wx:linktype="known" wx:pagename="Priapulida" wx:page_id="68679" id="wx324">Priapulida</a> • <a href="/wpt/Nematoda" title="Nematoda" wx:linktype="known" wx:pagename="Nematoda" wx:page_id="18638" id="wx325">Nematoda</a> • <a href="/wpt/Nematomorpha" title="Nematomorpha" wx:linktype="known" wx:pagename="Nematomorpha" wx:page_id="98825" id="wx326">Nematomorpha</a> • <a href="/wpt/Onychophora" title="Onychophora" wx:linktype="known" wx:pagename="Onychophora" wx:page_id="1049309" id="wx327">Onychophora</a> • <a href="/wpt/Tardigrada" title="Tardigrada" wx:linktype="known" wx:pagename="Tardigrada" wx:page_id="121280" id="wx328">Tardigrada</a> • <a href="/wpt/Arthropoda" title="Arthropoda" wx:linktype="known" wx:pagename="Arthropoda" wx:page_id="39098" id="wx329">Arthropoda</a> • <a href="/wpt/Xenoturbellida" title="Xenoturbellida" wx:linktype="known" wx:pagename="Xenoturbellida" wx:page_id="1040387" id="wx330">Xenoturbellida</a> • <a href="/wpt/Hemichordata" title="Hemichordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Hemichordata" wx:page_id="39911" id="wx331">Hemichordata</a> • <a href="/wpt/Echinodermata" title="Echinodermata" wx:linktype="known" wx:pagename="Echinodermata" wx:page_id="56707" id="wx332">Echinodermata</a> • <a href="/wpt/Chordata" title="Chordata" wx:linktype="known" wx:pagename="Chordata" wx:page_id="13738" id="wx333">Chordata</a></p>
</td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t8"/>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wpt/index.php?title=Especial:Categories&amp;article=Cordados" title="Especial:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Especial:Categories" id="wx334">Categorias de páginas</a>: <span dir="ltr" id="wx335"><a href="/wpt/Categoria:%21Artigos_em_tradu%C3%A7%C3%A3o_desde_Abril_de_2008" title="Categoria:!Artigos em tradução desde Abril de 2008" wx:linktype="known" wx:pagename="Categoria:!Artigos_em_tradução_desde_Abril_de_2008" wx:page_id="1684356" id="wx336">!Artigos em tradução desde Abril de 2008</a></span> | <span dir="ltr" id="wx337"><a href="/wpt/Categoria:Cordados" title="Categoria:Cordados" wx:linktype="known" wx:pagename="Categoria:Cordados" wx:page_id="651254" id="wx338">Cordados</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
Outras línguas: <a href="http://af.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="af:Chordata" id="wx339">Afrikaans</a> | <a href="http://an.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="an:Chordata" id="wx340">Aragonés</a> | <a href="http://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%A8%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ar:حبليات" id="wx341">العربية</a> | <a href="http://ast.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ast:Chordata" id="wx342">Asturianu</a> | <a href="http://bat-smg.wikipedia.org/wiki/Chuord%C4%97n%C4%93" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="bat-smg:Chuordėnē" id="wx343">Žemaitėška</a> | <a href="http://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="bg:Хордови" id="wx344">Български</a> | <a href="http://bs.wikipedia.org/wiki/Hordati" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="bs:Hordati" id="wx345">Bosanski</a> | <a href="http://ca.wikipedia.org/wiki/Cordat" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ca:Cordat" id="wx346">Català</a> | <a href="http://cs.wikipedia.org/wiki/Strunatci" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cs:Strunatci" id="wx347">Česky</a> | <a href="http://cy.wikipedia.org/wiki/Cordog" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cy:Cordog" id="wx348">Cymraeg</a> | <a href="http://da.wikipedia.org/wiki/Chordater" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="da:Chordater" id="wx349">Dansk</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Chordatiere" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Chordatiere" id="wx350">Deutsch</a> | <a href="http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A7%CE%BF%CF%81%CE%B4%CF%89%CF%84%CE%AC" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="el:Χορδωτά" id="wx351">Ελληνικά</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Chordate" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Chordate" id="wx352">English</a> | <a href="http://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%A4orduloj" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eo:Ĥorduloj" id="wx353">Esperanto</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Chordata" id="wx354">Español</a> | <a href="http://et.wikipedia.org/wiki/Keelikloomad" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="et:Keelikloomad" id="wx355">Eesti</a> | <a href="http://eu.wikipedia.org/wiki/Kordatu" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eu:Kordatu" id="wx356">Euskara</a> | <a href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B7%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fa:طنابداران" id="wx357">فارسی</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Selk%C3%A4j%C3%A4nteiset" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Selkäjänteiset" id="wx358">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Chord%C3%A9s" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Chordés" id="wx359">Français</a> | <a href="http://fy.wikipedia.org/wiki/R%C3%AAchstringdier" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fy:Rêchstringdier" id="wx360">Frysk</a> | <a href="http://ga.wikipedia.org/wiki/Cordaigh" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ga:Cordaigh" id="wx361">Gaeilge</a> | <a href="http://gl.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="gl:Chordata" id="wx362">Galego</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%99%D7%AA%D7%A8%D7%A0%D7%99%D7%99%D7%9D" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:מיתרניים" id="wx363">עברית</a> | <a href="http://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A2%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hi:रीढधारी" id="wx364">हिन्दी</a> | <a href="http://hr.wikipedia.org/wiki/Svitkovci" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hr:Svitkovci" id="wx365">Hrvatski</a> | <a href="http://hu.wikipedia.org/wiki/Gerinch%C3%BArosok" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hu:Gerinchúrosok" id="wx366">Magyar</a> | <a href="http://ia.wikipedia.org/wiki/Chordatos" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ia:Chordatos" id="wx367">Interlingua</a> | <a href="http://id.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="id:Chordata" id="wx368">Bahasa Indonesia</a> | <a href="http://is.wikipedia.org/wiki/Seild%C3%BDr" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="is:Seildýr" id="wx369">Íslenska</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Chordata" id="wx370">Italiano</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E8%84%8A%E7%B4%A2%E5%8B%95%E7%89%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:脊索動物" id="wx371">日本語</a> | <a href="http://jbo.wikipedia.org/wiki/skoselti%27e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="jbo:skoselti'e" id="wx372">Lojban</a> | <a href="http://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A5%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ka:ქორდიანები" id="wx373">ქართული</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%B2%99%EC%83%89%EB%8F%99%EB%AC%BC" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:척색동물" id="wx374">한국어</a> | <a href="http://ku.wikipedia.org/wiki/Kordat" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ku:Kordat" id="wx375">Kurdî / كوردي</a> | <a href="http://la.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="la:Chordata" id="wx376">Latina</a> | <a href="http://lb.wikipedia.org/wiki/Chordad%C3%A9ieren" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lb:Chordadéieren" id="wx377">Lëtzebuergesch</a> | <a href="http://li.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="li:Chordata" id="wx378">Limburgs</a> | <a href="http://lt.wikipedia.org/wiki/Chordiniai" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lt:Chordiniai" id="wx379">Lietuvių</a> | <a href="http://lv.wikipedia.org/wiki/Hordai%C5%86i" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lv:Hordaiņi" id="wx380">Latviešu</a> | <a href="http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B8" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="mk:Хордати" id="wx381">Македонски</a> | <a href="http://ms.wikipedia.org/wiki/Kordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ms:Kordata" id="wx382">Bahasa Melayu</a> | <a href="http://nl.wikipedia.org/wiki/Chordadieren" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="nl:Chordadieren" id="wx383">Nederlands</a> | <a href="http://nn.wikipedia.org/wiki/Ryggstrengdyr" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="nn:Ryggstrengdyr" id="wx384">Norsk (nynorsk)</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Ryggstrengdyr" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Ryggstrengdyr" id="wx385">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://oc.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="oc:Chordata" id="wx386">Occitan</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Strunowce" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Strunowce" id="wx387">Polski</a> | <a href="http://qu.wikipedia.org/wiki/Wasa_tiwlliyuq" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="qu:Wasa_tiwlliyuq" id="wx388">Runa Simi</a> | <a href="http://ro.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ro:Chordata" id="wx389">Română</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Хордовые" id="wx390">Русский</a> | <a href="http://scn.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="scn:Chordata" id="wx391">Sicilianu</a> | <a href="http://sh.wikipedia.org/wiki/Svitkovci" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sh:Svitkovci" id="wx392">Srpskohrvatski / Српскохрватски</a> | <a href="http://simple.wikipedia.org/wiki/Chordate" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="simple:Chordate" id="wx393">Simple English</a> | <a href="http://sk.wikipedia.org/wiki/Chord%C3%A1ty" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sk:Chordáty" id="wx394">Slovenčina</a> | <a href="http://sl.wikipedia.org/wiki/Strunarji" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sl:Strunarji" id="wx395">Slovenščina</a> | <a href="http://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B8" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sr:Хордати" id="wx396">Српски / Srpski</a> | <a href="http://su.wikipedia.org/wiki/Chordata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="su:Chordata" id="wx397">Basa Sunda</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/Ryggstr%C3%A4ngsdjur" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:Ryggsträngsdjur" id="wx398">Svenska</a> | <a href="http://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AF%81%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%A8%E0%AE%BE%E0%AE%A3%E0%AE%BF" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ta:முதுகுநாணி" id="wx399">தமிழ்</a> | <a href="http://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%A1%E0%B1%87%E0%B0%9F%E0%B0%BE" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="te:కార్డేటా" id="wx400">తెలుగు</a> | <a href="http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%A7%E0%B9%8C%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="th:สัตว์มีแกนสันหลัง" id="wx401">ไทย</a> | <a href="http://to.wikipedia.org/wiki/Monumanu_filo_siliva" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="to:Monumanu_filo_siliva" id="wx402">faka-Tonga</a> | <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Kordal%C4%B1lar" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="tr:Kordalılar" id="wx403">Türkçe</a> | <a href="http://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="uk:Хордові" id="wx404">Українська</a> | <a href="http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="vi:Động_vật_có_dây_sống" id="wx405">Tiếng Việt</a> | <a href="http://zea.wikipedia.org/wiki/Chordabe%C3%AAsten" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zea:Chordabeêsten" id="wx406">Zeêuws</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%84%8A%E7%B4%A2%E5%8A%A8%E7%89%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:脊索动物" id="wx407">中文</a> | <a href="http://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Chit-soh_t%C5%8Dng-bu%CC%8Dt" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh-min-nan:Chit-soh_tōng-bu̍t" id="wx408">Bân-lâm-gú</a> | <a href="http://zh-yue.wikipedia.org/wiki/%E8%84%8A%E7%B4%A2%E5%8B%95%E7%89%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh-yue:脊索動物" id="wx409">粵語</a></div>
</body>
<wx:templatearguments for="wx_t1"><wx:argument name="data">
<p id="wx410">Abril de 2008</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t2"><wx:argument name="subdivisão">
<center id="wx411"><i id="wx412">Ver texto.</i></center>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t3"><wx:argument name="1">
<p id="wx413">Chordata</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t4"><wx:argument name="2">
<p id="wx414">Cordado</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t5"><wx:argument name="2">
<p id="wx415">Cordado</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t6"><wx:argument name="2">
<p id="wx416">Cordado</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t7"><wx:argument name="2">
<p id="wx417">Cordado</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t8"><wx:argument name="2">
<p id="wx418">Cordado</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
</html>
