Middelburg (Zeeland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Gemeente Middelburg
Vlag van de gemeente Middelburg    Wapen van de gemeente Middelburg
Locatie van de gemeente Middelburg
Provincie Zeeland
Hoofdplaats Middelburg
Oppervlakte
 - Land
 - Water		 53,05 km²
48,64 km²
4,41 km²
Inwoners
Bevolkingsdichtheid		 47.257 (1 februari 2008)?
972 inw./km²
Geografische ligging 51°30' NB 3°37' OL
Belangrijke verkeersaders N57, A58, NS Zeeuwse Lijn
Netnummer 0118
Postcodes 4330-4349
Officiële website www.middelburg.nl
Politiek
Burgemeester (lijst) Koos Schouwenaar (VVD)
Bevolkingspiramide
Stadhuis van Middelburg
Stadhuis van Middelburg

Middelburg (Sound uitspraak (info·uitleg)) is de hoofdstad van de Nederlandse provincie Zeeland en ligt op het schiereiland Walcheren in de regio Midden-Zeeland. Middelburg is de oudste en belangrijkste centrumstad van Midden-Zeeland, dat ca. 215.000 inwoners telt. Vroeger heette het gebied "Zeeland bewesten Schelde". (De tegenhanger was "Zeeland beoosten Schelde", zie: Zeeland). De gemeente Middelburg telde volgens cijfers van het CBS per 1 februari 2008 47.257 inwoners en heeft een oppervlakte van 53,05 km² (waarvan 4,41 km² water). Middelburg ligt aan de A58, de N57 en aan de spoorlijn Vlissingen-Roosendaal. De stad wordt doorsneden door het Kanaal door Walcheren. Het stadje Veere en de gemeente Vlissingen, liggen respectievelijk ten noorden en zuiden van Middelburg.

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

[bewerk] Middeleeuwen

Middelburg is al voor het midden van de 9e eeuw ontstaan, want bij archeologische opgravingen van na de verwoesting van 1940 (zie onder), zijn gebruiksvoorwerpen uit die periode gevonden. Rond die tijd bevond zich er een ringwalburg, die of als verdediging tegen de Vikingen bedoeld was, of juist gebouwd werd door de Viking-koning Harald zelf, die in 841 van keizer Lotharius Walcheren in leen kreeg.

Rond 1125 werd een abdij gesticht. Deze omvatte onder meer twee kerken, de 14e eeuwse Koorkerk en de 15e eeuwse Nieuwe Kerk. Vermoedelijk ligt graaf Willem II, de vader van Floris V, in de Koorkerk begraven. In 1217 kreeg Middelburg stadsrechten van graaf Willem I van Holland en van gravin Johanna van Vlaanderen. De in de middeleeuwen gebouwde Westmonsterkerk (op de Markt) en Noordmonsterkerk (op het huidige Hofplein) zijn respectievelijk in de 16e en 19e eeuw gesloopt. Aanvankelijk was de ten oosten van de stad gelegen zeearm het Sloe nog bevaarbaar. Hierdoor kon Middelburg een welvarende handelsstad worden, de belangrijkste van de Republiek na Amsterdam. Zowel de VOC als de WIC hadden er een zogeheten "Kamer". Veel Engelse en Franse schepen deden de Middelburgse haven aan. De namen van straten en oude huizen verwijzen vaak naar het buitenland.

[bewerk] 16e en 17e eeuw

Bij de kerkelijke herindeling van de Nederlanden op last van Filips II in 1559 werd Middelburg zetel van een bisschop. Het bisdom Middelburg heeft echter maar korte tijd bestaan.

In tegenstelling tot veel andere Zeeuwse plaatsen koos Middelburg na de inname van Den Briel in 1572 voor de kant van de Spanjaarden, maar na een lang beleg door de geuzen moest de stad zich in februari 1574 bij de Prins aansluiten. Nadat de Staten-Generaal van de Nederlanden zich, in 1583, in de Noordelijke Nederlanden hadden gevestigd, kwamen zij aanvankelijk in Middelburg bijeen. Vanaf 1585 werd Den Haag de vergaderplaats.

Middelburg was tot het einde van de 16e eeuw de grootste koopstad van de Noordelijke Nederlanden en t/m het derde kwart van de 17e eeuw de, op vier na, grootste stad (meer inwoners dan Den Haag en Utrecht) van het land. Tot het laatste kwart van de 17e eeuw was Middelburg de, op een na, grootste havenstad van de Republiek. Als VOC-stad had Middelburg (Kamer van Zeeland) half zoveel macht als Amsterdam; Middelburg was echter even belangrijk als de andere vier VOC-steden Delft, Enkhuizen, Hoorn en Rotterdam bij elkaar.

[bewerk] 18e en 19e eeuw

Middelburg had rond 1700 ongeveer 30.000 inwoners, en was daarmee de 5e stad van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In 1795 had Middelburg ongeveer evenveel inwoners als Haarlem en Groningen en was met 20.146 zielen (na de reeds genoemde steden en Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Leiden) nog de 8e stad van wat nu Nederland is.

De positie van Middelburg werd ondergraven door de Vierde Engelse Oorlog van 1780-1784 en de kort daarop volgende bezetting door het Frankrijk van Napoleon. Een ander probleem was dat het Sloe en het kanaal van Welzinge (dat aansloot op het oude Havenkanaal) steeds meer verzandde, waardoor de Middelburgse haven slechter bereikbaar werd. In 1817 werd een nieuw Havenkanaal in de richting van Veere geopend. Eind 19e eeuw werd in het natuurgebied Oranjezon een waterwinkanaal gegraven voor Middelburg.

[bewerk] 20e eeuw

In de Tweede Wereldoorlog heeft Middelburg, en Walcheren als geheel, zeer te lijden gehad. De binnenstad raakte zwaar beschadigd door de gevolgen van het Duitse bombardement op 17 mei 1940. Een groot deel van de binnenstad werd - vooral door de brand die het bombardement veroorzaakte - zwaar getroffen. Enkele historische gebouwen, waaronder het Stadhuis en het Abdijcomplex, werden voor een groot deel verwoest. Daarnaast veranderden 573 panden (grotendeels monumenten) in puin. Nog in de oorlog begon Middelburg met de herbouw van de stad, waarbij - helaas - de Markt werd verkleind en een deel van het oude stratenpatroon werd gewijzigd. In oktober 1944 kwam een deel van Middelburg, behalve de binnenstad, onder water te staan als gevolg van de inundatie van Walcheren door de geallieerden. Tijdens de daarop volgende gevechten in november 1944 werd Middelburg nogmaals zwaar beschoten van 1 tot 6 november. Op 6 november werd Middelburg bevrijd.

[bewerk] Architectuur en monumenten

Lange Jan
Lange Jan

De Abdij heeft een bijna 91 meter hoge toren, grenzend aan de Nieuwe Kerk en de Koorkerk, die de Lange Jan genoemd wordt en voor velen het symbool van Middelburg is. In de Nieuwe Kerk bevindt zich het marmeren graf van de Zeeuwse zeehelden Cornelis en Johan Evertsen. In de nabijheid van de Abdij staat de 15e eeuwse Munttoren. Het Abdijcomplex huisvest nu onder meer het Provinciehuis en het Zeeuws Museum.

De oudste delen van het, tegenwoordig als universiteitsgebouw in gebruik, laatgotische Stadhuis aan de Markt dateren uit 1458. Acht leden van de Zuid-Nederlandse architectenfamilie Keldermans werkten hieraan mee. In de gevel bevinden zich beelden van de graven en gravinnen die over Zeeland geregeerd hebben. Naast het Stadhuis en de Abdij zijn enkele andere bekende monumentenpanden de Sint- Jorisdoelen, het Van de Perrehuis (waarin thans gevestigd het Zeeuws Archief en Huize 's-Hertogenbosch (thans bewoond door Theo Laurentius).

Ondanks de gevolgen van de oorlog en de sloop van veel oude panden in de jaren vijftig en zestig, is Middelburg met ruim 1200 rijks- en gemeentelijke monumenten thans de zesde monumentenstad van Nederland. De 2e, 3e, 4e en 5e plaats wordt ingenomen door Amsterdam, Maastricht, Utrecht, Leiden en Haarlem. Aan het begin van de jaren zeventig kreeg de restauratie van monumenten een impuls. In het internationale monumentenjaar 1975 werd Middelburg uitgeroepen als een van de voorbeeldsteden.

[bewerk] Heden

Het stationsgebied langs het Kanaal door Walcheren heeft sinds 2000 een gedaanteverwisseling ondergaan. Er werd een nieuw busstation aangelegd en in 2004 openden hier het nieuwe Stadskantoor en het kantoor van Waterschap Zeeuwse Eilanden hun deuren, in 2005 gevolgd door het kantoor van de Directie Zeeland van Rijkswaterstaat.

Eind 2004 en begin 2005 kwam Middelburg in het nieuws door problemen met de bouwput voor een nieuwe schouwburg annex bioscoop ("A-Theater") met parkeergarage in het centrum. De damwand van de bouwput bleek te lekken waardoor grondwater werd onttrokken aan de omgeving en huizen verzakten. Om ongelukken te voorkomen werd de bouwput op 3 maart 2005 onder water gezet. Sindsdien wordt naar een oplossing gezocht.

De gemeente Middelburg wil de komende jaren zo'n 400 woningen per jaar bouwen, met name in de nieuwbouwwijken Veersepoort (950 woningen), Mortiere (1200 woningen) en Essenvelt (300 woningen) en uitbreidingen in Sint-Laurens (160 woningen), alsmede op het voormalige Arduin-terrein. Ook word er gebouwd in de bestaande stad zoals Park Veldzigt met kantoren en woningen. Op de huidige locatie van Miniatuur Walcheren willen de buurtbewoners een park, de gemeente denkt ook aan woningen of een theater.

In de wijk Mortiere wordt ook het amusementspark ZEP gerealiseerd, met een megadisco, het themacentrum Voetbal Totaal en het te verplaatsen Miniatuur Walcheren. Er is al een bedrijventerrein en er komt een regionaal opleidingencentrum (ROC). Ten zuiden hiervan bevindt zich een woonboulevard in ontwikkeling. Aan de zuid-westzijde van Middelburg worden naast de kazerne van Stadsgewestelijke brandweer, een moskee en een nieuw gebouw van het Leger des Heils gebouwd.

[bewerk] Bestuurlijke indeling

Kloveniersdoelen
Kloveniersdoelen

De gemeente Middelburg bestaat uit Middelburg met haar dertien wijken en omvat verder nog twee dorpen en een stad.

Wijken in de gemeente Middelburg:

  • Klarenbeek (Middelburg)
  • Veersepoort
  • Magistraatwijk
  • Veldzigt
  • Reijershove
  • Dauwendaele
  • Mortiere
  • 't Zand/Breewijk
  • Stromenwijk
  • Binnenstad van Middelburg
  • Nieuw Middelburg (Middelburg)
  • Griffioen (Middelburg)

Dorpen in de gemeente Middelburg:

Op Haarlem, Leeuwarden en Arnhem na heeft, van de Nederlandse provinciehoofdsteden, de gemeente Middelburg het laagste aantal inwoners in landelijk gebied (bron: CBS 2007).

[bewerk] Bezienswaardigheden

Abdij
Abdij
Oostkerk
Oostkerk
Lange Jan en Nieuwe Kerk
Lange Jan en Nieuwe Kerk  
Huizen langs de Rouaansekaai
Huizen langs de Rouaansekaai  
Ophaalbrug te Middelburg (begin 20e eeuw)
Ophaalbrug te Middelburg (begin 20e eeuw)  

[bewerk] Economie

In Middelburg zijn ongeveer 3.000 ondernemingen gevestigd en er werken meer dan 25.000 mensen. Van de Zeeuwse gemeenten is het aantal werkzamen in de stad Middelburg, na de gemeente Terneuzen, het hoogst. Er werken relatief veel mensen bij de overheid of in het onderwijs. Middelburg heeft het grootste winkelaanbod van Zeeland. Doordat een kwart van de omzet van de winkels voor rekening van de toeristen komt, heeft de stad veel winkels in verhouding tot het aantal inwoners van de stad.

[bewerk] Markten

De warenmarkt vindt op donderdag plaats op de Markt van 09.00-16.30 uur en is de grootste markt van Zeeland.

[bewerk] Cultuur en kunst

[bewerk] Culturele instellingen

[bewerk] Theaters en concertzalen

  • Schouwburg
  • Concertzaal Zeeland
  • Spiegeltheater
  • Minitheater
  • Filmtheater Schuttershof
  • De Wegwijzer (Nieuw- en Sint-Joostland)

[bewerk] Evenementen

  • Het Lentefestival in Maart
  • Koninginnedag
  • Jazzfestival, tijdens het pinksterweekend
  • Braderie in juni
  • Zonnebootrace in juni
  • Smaek van zeeland, eind juni
  • Eerste folkloristische dag in juli
  • Southpark festival in juli
  • Danceparade, eind juni
  • Mosselfeesten, eind juni
  • Kermis, tijdens de eerste helft van augustus
  • Tweede folkloristische dag, augustus
  • Nazomerfestival, begin september
  • Kerstnacht

[bewerk] Onderwijs

Naast de reguliere instellingen op het gebied van lager, middelbaar en beroepsonderwijs, kreeg Middelburg in 2004 een vorm van universitair onderwijs. In dat jaar werd Roosevelt Academy gesticht. Deze is gevestigd in het oude stadhuis van de stad. De Roosevelt Academy is opgezet als Liberal Arts & Sciences University College van de Universiteit Utrecht in samenwerking met de Hogeschool Zeeland. Deze dependance van de Universiteit Utrecht biedt internationaal georiënteerde bachelorstudies voor 600 studenten op het gebied van kunst-, taal-, sociale- en exacte wetenschappen en geschiedenis. Koningin Beatrix opende de academie in september 2004.

Op 1 juni 2007 studeerden de eerste 91 studenten af aan de Roosevelt Academy. Deze studenten gaan waarschijnlijk masteropleidingen doen aan universiteiten in het buitenland. Hiernaast is dit jaar de accreditatie beoordeling definitief gemaakt door de Nederlandse Accreditatie Commissie.

Daarnaast is sinds 1986 in Middelburg het Roosevelt Study Center gevestigd, een gespecialiseerd onderzoeksinstituut op het gebied van de Amerikanistiek.

[bewerk] Politiek

[bewerk] Zetelverdeling gemeenteraad

De gemeenteraad telt 29 raadszetels, die als volgt zijn verdeeld:

[bewerk] Verkeer en vervoer

Station Middelburg
Station Middelburg

Station Middelburg wordt viermaal per uur ontsloten per trein. Middelburg is tevens het regionale knooppunt voor ongeveer twaalf busdiensten op Walcheren, waaronder twee buslijnen die het station niet aan doen.

[bewerk] Bekende Middelburgers

[bewerk] Externe links


51° 30' NB, 3° 37' OL
Wikimedia Commons
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Middelburg op Wikimedia Commons.
Gemeente Middelburg

Steden: Middelburg · Arnemuiden

Dorpen: Nieuw- en Sint Joosland · Kleverskerke · Sint Laurens

Buurtschap: Brigdamme
Provincie Zeeland

Borsele · Goes · Hulst · Kapelle · Middelburg · Noord-Beveland · Reimerswaal · Schouwen-Duiveland · Sluis · Terneuzen · Tholen · Veere · Vlissingen

Nederland · Provincies · Gemeenten