Dei lepontinske Alpane

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket

Dei lepontinske Alpane
Monte Leone
Høgd over havet	Monte Leone - 3 552 moh
Ligg i/på	Italia, Sveits
Fjellkjede	Dei sentrale Alpane
Koordinatar	46°25′N 8°40′EKoordinatar: 46°25′N 8°40′E

Dei lepontinske Alpane (fransk Alpes lépontines, tysk Lepontinische Alpen, italiensk Alpi Lepontine) er ei fjellkjede sentralt i Alpane. Ho ligg i Sveits (Valais, Ticino og Graubünden) og Italia (Piemonte). Furkapasset, St. Gotthard-passet og den øvre Rhônedalen ligg mellom fjellkjeda og Bernalpane. På andre sida av Rhônedalen ligg Urneralpane, medan Simplonpasset ligg mellom fjellkjeda og Wallis-Alpane. Vorderrheindalen og Oberalppasset ligg mellom fjella og Glarneralpane. På andre sida av Splügenpasset ligg Dei sentrale Alpane (Oberhalbsteinfjella).

Vatn Dei lepontinske Alpane renn ned via elvane Rhône i vest, Reuss i nord, Rhinen (Vorderrhein og Hinterrhein) i aust og Ticino og Toce i sør.

Simplontunnelen, som går frå Brig til Domodossola, St. Gotthard-tunnelen (frå Andermatt til Airolo) og San Bernardino-tunnelen er viktige transportårer.

Den austlege delen av Dei lepontinske Alpane frå St. Gotthard-passet til Splügenpasset vert stundom kalla Adula-Alpane.

[endre] Fjelltoppar

Dei største fjelltoppane i Dei lepontinske Alpane er:

Namn	Høgd
Monte Leone	3 561
Rheinwaldhorn	3 402
Guferhorn	3 393
Blindenhorn	3 384
Basodino	3 276
Tambohorn	3 276
Helsenhorn	3 274
Wasenhorn	3 255
Ofenhorn	3 242
Cherbadung	3 213
Piz Medel	3 203
Scopi	3 200
Pizzo Rotondo	3 197
Pizzo dei Piani	3 158
Piz Terri	3 151
Piz Aul	3 124
Pizzo di Pesciora	3 123
Wyttenwasserstock	3 084
Campo Tencia	3 075
Leckihorn	3 069
Bruschghorn	3 054
Alperschellihorn	3 045
Piz Blas	3 023
Monte Giove	3 010
Pizzo Centrale	3 003
Pizzas d'Annarosa	3 002
Piz Beverin	3 000
Weisshorn i Splugen	2 992
Pizzo Lucendro	2 959
Piz Tomul	2 949
Piz Cavel	2 944
Barenhorn	2 932
Seks Madun	2 932
Piz Muraun	2 899
Zervreilerhorn	2 898
Monte Cistella	2 851
Piz Lukmanier	2 778
Monte Prosa	2 738
Pizzo Columbe	2 549
Monte Camoghe	2 226
Piz Mundaun	2 065
Monte Generoso	1 704
Monte San Salvatore	916

[endre] Fjellovergangar

Dei viktigaste fjellovergangane i Dei lepontinske Alpane er:

Fjellovergang	Stad	Type	Høgd (m)
Zapportpasset	Hinterrhein til Malvaglia og Biasca	snø	3 079
Guferlücke	Canaltal til Lentatal (nær Vals i Sveits)	snø	2 980
Lentalücke	Hinterrhein til Vals	snø	2 954
Hohsandpasset	Binn til La Frua (Toce-fossane)	snø	2 927
Leckipasset	Realp til Oberwald i Valais	snø	2 912
Passo Rotondo	Airolo til Oberwald	snø	2 880
Kaltwasserpasset	Simplon Hospice til Alpe Veglia	snø	2 844
Scaradrapasset	Vals til Olivone	sti	2 770
Satteltelücke	Vals til Vrin	sti	2 768
Ritterpasset	Binn til Alpe Veglia	snø	2 692
Cavannapasset	Realp til Bedretto	snø	2 611
Scatta Minoja	Devero til Formazza	ridesti	2 597
Bocca di Cadlimo	Airolo til Lukmanierpasset	sti	2 542
Valserberg	Hinterrhein til Vals	ridesti	2 507
Safierberg	Splügen til Safien	ridesti	2 490
Nufenenpasset	Ulrichen til Airolo	veg	2 478
Geisspfadpasset	Binn til Devero	sti	2 475
Griespasset	Ulrichen til La Frua	ridesti	2 468
Passo di Naret	Fusio til Airolo	ridesti	2 443
Passo Valtendra	Alpe Veglia til Devero og Baceno	ridesti	2 431
Diesrutpasset	Vrin til Somvix	ridesti	2 424
Albrunpasset	Binn til Devero og Baceno	ridesti	2 410
Greinapasset	Olivone til Somvix	ridesti	2 360
San Giacomopasset	Airolo til La Frua	ridesti	2 308
Passo di Buffalora	Mesocco til Val Calanca	sti	2 265
Passo dell'Uomo	Quinto i Sveits til Lukmanierpasset	ridesti	2 212
Splügenpasset	Thusis til Chiavenna	veg	2 117
St. Gotthard-passet	Andermatt til Airolo	veg	2 114
San Bernardino-passet	Thusis til Bellinzona	veg	2 063
Lukmanierpasset	Disentis til Olivone	veg	1 917

[endre] Kjelde