<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>I en II Koningen</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="I_en_II_Koningen"/>
<meta name="wx_page_id" content="5173"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="I en II Koningen" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">I en II Koningen</h1>

<p id="wx2">De boeken <b id="wx3">I en II Koningen</b> (<a href="/wnl/Hebreeuws" title="Hebreeuws" wx:linktype="known" wx:pagename="Hebreeuws" wx:page_id="7421" id="wx4">Hebreeuws</a>: מלכים) zijn twee boeken uit de <a href="/wnl/Hebreeuwse_Bijbel" title="Hebreeuwse Bijbel" wx:linktype="known" wx:pagename="Hebreeuwse_Bijbel" wx:page_id="153663" id="wx5">Hebreeuwse Bijbel</a>. Het bevat een verslag van de koningen van het oude <a href="/wnl/Koninkrijk_Isra%C3%ABl" title="Koninkrijk Israël" wx:linktype="known" wx:pagename="Koninkrijk_Israël" wx:page_id="83837" id="wx6">Israël</a> en <a href="/wnl/Koninkrijk_Juda" title="Koninkrijk Juda" wx:linktype="known" wx:pagename="Koninkrijk_Juda" wx:page_id="307154" id="wx7">Juda</a>.</p>

<p id="wx8">In de drie-deling van de <a href="/wnl/Tenach" title="Tenach" wx:linktype="known" wx:pagename="Tenach" wx:page_id="6245" id="wx9">Tenach</a> worden deze boeken gerangschikt onder de <a href="/wnl/Profeten" title="Profeten" wx:linktype="known" wx:pagename="Profeten" wx:page_id="118640" id="wx10">profeten</a>.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Naamgeving" name="Naamgeving"/>
<wx:section level="3" title="Naamgeving" id="wxsec3"><h3 id="wx11">Naamgeving</h3>

<p id="wx12">De twee boeken vormden oorspronkelijk één boek in de Hebreeuwse Bijbel. De Hebreeuwse namen zijn M'lakhim Alef en M'lakhim Bet. De huidige tweedeling komt voor het eerst voor in de <a href="/wnl/Septuaginta" title="Septuaginta" wx:linktype="known" wx:pagename="Septuaginta" wx:page_id="49736" id="wx13">Septuaginta</a>, die hen als het derde en vierde boek Koningen nummerde. De <a href="/wnl/Vulgata" title="Vulgata" wx:linktype="known" wx:pagename="Vulgata" wx:page_id="46710" id="wx14">Vulgata</a> volgde dit voorbeeld. Zie ook de toelichting op <a href="/wnl/I_Samuel" title="I Samuel" wx:linktype="known" wx:pagename="I_Samuel" wx:page_id="73180" id="wx15">I Samuel</a>.</p>

<a id="Periode" name="Periode"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Periode" id="wxsec4"><h3 id="wx16">Periode</h3>

<p id="wx17">De boeken beslaan de periode van Salomo's regering tot de verovering van Juda door de <a href="/wnl/Babylon_%28Babel%29" title="Babylon (Babel)" wx:linktype="known" wx:pagename="Babylon_(Babel)" wx:page_id="1312776" id="wx18">Babylonische</a> koning <a href="/wnl/Nebukadnezar_II" title="Nebukadnezar II" wx:linktype="known" wx:pagename="Nebukadnezar_II" wx:page_id="20444" id="wx19">Nebukadnezar</a>. De exacte periode is moeilijk vast te stellen, een schatting geeft als tijdsbestek ongeveer <a href="/wnl/970_v.Chr." title="970 v.Chr." wx:linktype="known" wx:pagename="970_v.Chr." wx:page_id="12290" id="wx20">970 v.Chr.</a> tot <a href="/wnl/587_v.Chr." title="587 v.Chr." wx:linktype="known" wx:pagename="587_v.Chr." wx:page_id="4460" id="wx21">587 v.Chr.</a></p>

<p id="wx22">De perioden zoals deze per koning in deze boeken worden genoemd, klinken zeer exact. Er zijn echter enkele aandachtspunten. Zo is in Juda het aantal jaren van Rehabeam tot de dood van Ahazia 95, in Israël 89 jaar. De periode van Jehu tot de val van <a href="/wnl/Samaria" title="Samaria" wx:linktype="known" wx:pagename="Samaria" wx:page_id="132799" id="wx23">Samaria</a> bedraagt in Juda 165 jaar tegen 144 voor Israël.</p>

<p id="wx24">Hiervoor zijn een aantal oorzaken aan te wijzen:</p>

<ul id="wx25">
<li id="wx26">
<p id="wx27">Sommige regeringen vielen samen of overlapten elkaar, zoals die van Davids laatste jaren met de eerste regeringsjaren van Salomo;</p>
</li>

<li id="wx28">
<p id="wx29">Het jaar van machtswisseling telde soms voor zowel de overleden als de nieuwe vorst;</p>
</li>

<li id="wx30">
<p id="wx31">In de woelige jaren na Jerobeam II heersten mogelijk meerdere koningen tegelijk in verschillende delen van Israël.</p>
</li>
</ul>

<a id="Inhoud" name="Inhoud"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Inhoud" id="wxsec5"><h3 id="wx32">Inhoud</h3>

<p id="wx33">De boeken bevatten de annalen van de koningen van Israël, zowel van het noordelijke tien-stammenrijk, dat na de scheuring als het koninkrijk Israël voortging, als van het twee- stammenrijk, het koninkrijk Juda.</p>

<p id="wx34">Ook het boek <a href="/wnl/II_Kronieken" title="II Kronieken" wx:linktype="known" wx:pagename="II_Kronieken" wx:page_id="5624" id="wx35">Kronieken</a> behandelt deze periode. De kronieken zijn echter bondiger, meer samenvattend, terwijl er verhoudingsgewijs meer nadruk ligt op de <a href="/wnl/Leviet" title="Leviet" wx:linktype="known" wx:pagename="Leviet" wx:page_id="922840" id="wx36">Levitische</a> aspecten. In de boeken over de Koningen ligt het accent meer op de koningen en de profeten.</p>

<p id="wx37">Een korte groepering van de inhoud:</p>

<ol id="wx38">
<li id="wx39">
<p id="wx40">Troonsbestijging en regering van Salomo (1 Koningen 1-11). Bouw van de <a href="/wnl/Tempel_te_Jeruzalem" title="Tempel te Jeruzalem" wx:linktype="known" wx:pagename="Tempel_te_Jeruzalem" wx:page_id="333053" id="wx41">tempel te Jeruzalem</a>;</p>
</li>

<li id="wx42">
<p id="wx43">Scheuring van het rijk (1 Koningen 12);</p>
</li>

<li id="wx44">
<p id="wx45">Optreden van naamloze profeet uit Juda, koningen <a href="/wnl/Rechabeam" title="Rechabeam" wx:linktype="known" wx:pagename="Rechabeam" wx:page_id="311377" id="wx46">Rechabeam</a> en <a href="/wnl/Jerobeam_I" title="Jerobeam I" wx:linktype="known" wx:pagename="Jerobeam_I" wx:page_id="346799" id="wx47">Jerobeam</a> (1 Koningen 13);</p>
</li>

<li id="wx48">
<p id="wx49">Optreden van de profeet <a href="/wnl/Ahia" class="new" title="Ahia" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Ahia" id="wx50">Ahia</a> tegen Jerobeam (1 koningen 14);</p>
</li>

<li id="wx51">
<p id="wx52">Regering van de koningen <a href="/wnl/Abiam" title="Abiam" wx:linktype="known" wx:pagename="Abiam" wx:page_id="311003" id="wx53">Abiam</a>, <a href="/wnl/Asa" title="Asa" wx:linktype="known" wx:pagename="Asa" wx:page_id="310187" id="wx54">Asa</a>, <a href="/wnl/Nadab" title="Nadab" wx:linktype="known" wx:pagename="Nadab" wx:page_id="1304909" id="wx55">Nadab</a>, <a href="/wnl/Ba%C3%ABsa" class="new" title="Baësa" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Baësa" id="wx56">Baësa</a>, <a href="/wnl/Ela" title="Ela" wx:linktype="known" wx:pagename="Ela" wx:page_id="1305375" id="wx57">Ela</a>, <a href="/wnl/Zimri" title="Zimri" wx:linktype="known" wx:pagename="Zimri" wx:page_id="1305391" id="wx58">Zimri</a>, <a href="/wnl/Omri" title="Omri" wx:linktype="known" wx:pagename="Omri" wx:page_id="347452" id="wx59">Omri</a> (1 Koningen 15-16);</p>
</li>

<li id="wx60">
<p id="wx61">Optreden van de profeet <a href="/wnl/Elia_%28profeet%29" title="Elia (profeet)" wx:linktype="known" wx:pagename="Elia_(profeet)" wx:page_id="72955" id="wx62">Elia</a> onder de koningen <a href="/wnl/Achab" title="Achab" wx:linktype="known" wx:pagename="Achab" wx:page_id="367177" id="wx63">Achab</a>, <a href="/wnl/Josafat" title="Josafat" wx:linktype="known" wx:pagename="Josafat" wx:page_id="310585" id="wx64">Josafat</a>, <a href="/wnl/Ahazia" title="Ahazia" wx:linktype="known" wx:pagename="Ahazia" wx:page_id="1305713" id="wx65">Ahazia</a> (1 Koningen 17 - 2 Koningen 1);</p>
</li>

<li id="wx66">
<p id="wx67">Optreden van de profeet <a href="/wnl/Elisa_%28profeet%29" title="Elisa (profeet)" wx:linktype="known" wx:pagename="Elisa_(profeet)" wx:page_id="90131" id="wx68">Elisa</a> onder diverse koningen (2 Koningen 2-13);</p>
</li>

<li id="wx69">
<p id="wx70">Regering van diverse koningen (2 Koningen 14-17);</p>
</li>

<li id="wx71">
<p id="wx72">Regering van <a href="/wnl/Hizkia" title="Hizkia" wx:linktype="known" wx:pagename="Hizkia" wx:page_id="306229" id="wx73">Hizkia</a>, profeet <a href="/wnl/Jesaja_%28persoon%29" title="Jesaja (persoon)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jesaja_(persoon)" wx:page_id="453779" id="wx74">Jesaja</a> (2 Koningen 18-20);</p>
</li>

<li id="wx75">
<p id="wx76">Regering van <a href="/wnl/Manasse_van_Juda" title="Manasse van Juda" wx:linktype="known" wx:pagename="Manasse_van_Juda" wx:page_id="307849" id="wx77">Manasse</a>, <a href="/wnl/Amon_van_Juda" title="Amon van Juda" wx:linktype="known" wx:pagename="Amon_van_Juda" wx:page_id="307870" id="wx78">Amon</a>, <a href="/wnl/Josia" title="Josia" wx:linktype="known" wx:pagename="Josia" wx:page_id="313383" id="wx79">Josia</a>, <a href="/wnl/Joahaz" title="Joahaz" wx:linktype="known" wx:pagename="Joahaz" wx:page_id="1305780" id="wx80">Joahaz</a>, <a href="/wnl/Jojakim" title="Jojakim" wx:linktype="known" wx:pagename="Jojakim" wx:page_id="333031" id="wx81">Jojakim</a>, <a href="/wnl/Jojachin" title="Jojachin" wx:linktype="known" wx:pagename="Jojachin" wx:page_id="335884" id="wx82">Jojachin</a>, <a href="/wnl/Zedekia" title="Zedekia" wx:linktype="known" wx:pagename="Zedekia" wx:page_id="340374" id="wx83">Zedekia</a>,</p>
</li>
</ol>

<a id="Boodschap.2Fthema" name="Boodschap.2Fthema"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Boodschap/thema" id="wxsec6"><h3 id="wx84">Boodschap/thema</h3>

<p id="wx85">De schrijver had een duidelijk doel met het schrijven. De regering van aan God trouwe koningen worden uitvoeriger behandeld dan de regeringsperioden van koningen die van God afweken. Ook krijgen veel koningen een 'beoordeling' op dit punt: "En hij deed wat kwaad was in de ogen des Heeren" (2 Koningen 13:2,11; 15:9,18,24,28; 17:2, etc.). Of het tegenovergestelde: "En hij deed wat recht was in de ogen des Heeren" (bijv. 2 Koningen 14:3, 15:3; 18:3, etc.).</p>

<a id="Auteurschap" name="Auteurschap"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Auteurschap" id="wxsec7"><h3 id="wx86">Auteurschap</h3>

<p id="wx87">De <a href="/wnl/Talmoed" title="Talmoed" wx:linktype="known" wx:pagename="Talmoed" wx:page_id="12917" id="wx88">Talmoed</a> <sup id="_ref-0" class="reference"><a href="#_note-0" title="" wx:fragment="_note-0" wx:linktype="note" id="wx89"/></sup> noemt Jeremia als auteur. Critici zijn het echter niet eens over wie de auteur van deze boeken was. Volgens hen komen sommige delen overeen met <a href="/wnl/Jeremia" title="Jeremia" wx:linktype="known" wx:pagename="Jeremia" wx:page_id="7713" id="wx90">Jeremia</a>, waardoor sommigen gesuggereerd hebben dat Jeremia de auteur is. Als onderbouwing hiervan kan worden genoemd dat Jeremia's naam en optreden nergens tijdens de Koningen genoemd wordt - dit zou overbodig zijn wanneer Jeremia de schrijver is, zijn woorden vormen immers een apart boek. Als extra argument wordt hierbij genoemd dat sommige delen van Koningen en Jeremia bijna woordelijk overeen komen, zoals 2 Koningen 24:18-25:30 en Jeremia 52.</p>

<p id="wx91">Een alternatieve veronderstelling, die in het jodendom geen aanhang heeft, is dat <a href="/wnl/Ezra" title="Ezra" wx:linktype="known" wx:pagename="Ezra" wx:page_id="5714" id="wx92">Ezra</a>, na de ballingschap, de boeken samenstelde uit documenten die mogelijk geschreven waren door <a href="/wnl/Koning_David" title="Koning David" wx:linktype="known" wx:pagename="Koning_David" wx:page_id="10524" id="wx93">David</a>, <a href="/wnl/Salomo" title="Salomo" wx:linktype="known" wx:pagename="Salomo" wx:page_id="11922" id="wx94">Salomo</a>, <a href="/wnl/Nathan" title="Nathan" wx:linktype="known" wx:pagename="Nathan" wx:page_id="810277" id="wx95">Nathan</a>, <a href="/wnl/Gad" title="Gad" wx:linktype="known" wx:pagename="Gad" wx:page_id="302578" id="wx96">Gad</a>, en <a href="/wnl/Iddo" class="new" title="Iddo" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Iddo" id="wx97">Iddo</a>, en de documenten daarbij de huidige vorm en volgorde gaf.</p>

<p id="wx98">De boeken vermelden of verwijzen naar een aantal bronnen, namelijk:</p>

<ol id="wx99">
<li id="wx100">
<p id="wx101">"boek der geschiedenissen van "Salomo" (1 Koningen 11:41);</p>
</li>

<li id="wx102">
<p id="wx103">het "boek van de kronieken van de koningen van Juda" (1 Koningen 14:29; 15:7, 23, etc.);</p>
</li>

<li id="wx104">
<p id="wx105">het "boek van de kronieken van de koningen van Israël" (1 Koningen 14:19; 15:31; 16:14, 20, 27, etc.).</p>
</li>
</ol>

<a id="Tijdsbestek" name="Tijdsbestek"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Tijdsbestek" id="wxsec8"><h3 id="wx106">Tijdsbestek</h3>

<p id="wx107">De datum van de oorsprong van deze boeken hangt samen met de vraag naar de auteur. Mogelijk lag deze datum tussen <a href="/wnl/561_v.Chr." title="561 v.Chr." wx:linktype="known" wx:pagename="561_v.Chr." wx:page_id="34032" id="wx108">561 v.Chr.</a>, de datum van het laatste hoofdstuk (2 Koningen 25), toen <a href="/wnl/Jojachin" title="Jojachin" wx:linktype="known" wx:pagename="Jojachin" wx:page_id="335884" id="wx109">Jojachin</a> werd vrijgelaten uit de gevangenschap door Evil-Merodach (2 Koningen 25:27), en <a href="/wnl/538_v.Chr." title="538 v.Chr." wx:linktype="known" wx:pagename="538_v.Chr." wx:page_id="3039" id="wx110">538 v.Chr.</a>, de datum van de vrijlating door <a href="/wnl/Cyrus_II" title="Cyrus II" wx:linktype="known" wx:pagename="Cyrus_II" wx:page_id="20594" id="wx111">Cyrus</a>.</p>

<a id="Relatie_met_nieuwe_testament" name="Relatie_met_nieuwe_testament"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Relatie met nieuwe testament" id="wxsec9"><h3 id="wx112">Relatie met nieuwe testament</h3>

<p id="wx113">Deze twee boeken worden verschillende malen aangehaald of geciteerd door <a href="/wnl/Jezus_%28traditioneel-christelijk_benaderd%29" title="Jezus (traditioneel-christelijk benaderd)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jezus_(traditioneel-christelijk_benaderd)" wx:page_id="1245225" id="wx114">Jezus Christus</a> en zijn <a href="/wnl/Apostel" title="Apostel" wx:linktype="known" wx:pagename="Apostel" wx:page_id="17422" id="wx115">apostelen</a>. Bijvoorbeeld in Mattheus 6:29; 12:42; Lukas 4:25, 26; 10:4 (vgl 2 Koningen 4:29); Markus 1:6 (vgl. 2 Koningen 1:8); Mattheus 3:4, etc.).</p>

<p id="wx116">Zie ook <a href="/wnl/727_v.Chr." title="727 v.Chr." wx:linktype="known" wx:pagename="727_v.Chr." wx:page_id="4173" id="wx117">727 v.Chr.</a> en <a href="/wnl/702_v.Chr." title="702 v.Chr." wx:linktype="known" wx:pagename="702_v.Chr." wx:page_id="4182" id="wx118">702 v.Chr.</a></p>

<wx:template id="wx_t1" pagename="Sjabloon:Bron" page_id="799312"/>
<div style="position:absolute; visibility:hidden; height:0; margin-top:1em;" id="wx119"><a id="Bronnen.2C_noten_en.2Fof_referenties" name="Bronnen.2C_noten_en.2Fof_referenties"/>
<wx:section level="2" title="Bronnen, noten en/of referenties" id="wxsec2"><h2 id="wx120">Bronnen, noten en/of referenties</h2>
</wx:section></div>

<table class="toccolours" style="font-size:85%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both;" width="100%" id="wx121">
<tr id="wx122">
<td id="wx123"><b id="wx124">Bronnen, noten en/of referenties:</b> </td>
</tr>

<tr id="wx125">
<td id="wx126">
<ul id="wx127">
<li id="wx128"><i id="wx129">Engelse Wikipedia</i></li>

<li id="wx130"><i id="wx131"><a href="http://www.newadvent.org" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx132">Rooms katholieke internet encyclopedie</a></i></li>

<li id="wx133"><i id="wx134">Handboek bij de bijbel</i></li>
</ul>
</td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t1"/>
<wx:template id="wx_t2" pagename="Sjabloon:Navigatie_Bijbel" page_id="100510"/>
<table class="navigatiesjabloon" style="width:100%; clear:both; margin-top:1em; margin-bottom:-7px; border:1px solid #aaaaaa; background-color:#f8f8f8;" cellpadding="0" id="wx135">
<tr id="wx136">
<th style="width:100%; font-size:95%; padding-bottom:2px; text-align:center; background-color: #ddeef8; color:black;" id="wx137"><a href="/wnl/Bijbelboek" title="Bijbelboek" wx:linktype="known" wx:pagename="Bijbelboek" wx:page_id="34344" id="wx138">Bijbelboeken</a></th>
</tr>

<tr id="wx139">
<td align="center" style="font-size:90%; padding:0px 3px 0px 3px;" colspan="1" id="wx140">
<p id="wx141"><b id="wx142"><a href="/wnl/Oude_Testament" title="Oude Testament" wx:linktype="known" wx:pagename="Oude_Testament" wx:page_id="6910" id="wx143">Oude Testament</a> / <a href="/wnl/Tenach" title="Tenach" wx:linktype="known" wx:pagename="Tenach" wx:page_id="6245" id="wx144">Tenach</a></b>: <i id="wx145">De Wet / Thora</i> - <a href="/wnl/Genesis_%28boek%29" title="Genesis (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Genesis_(boek)" wx:page_id="674" id="wx146">Genesis</a> - <a href="/wnl/Exodus_%28boek%29" title="Exodus (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Exodus_(boek)" wx:page_id="412" id="wx147">Exodus</a> - <a href="/wnl/Leviticus" title="Leviticus" wx:linktype="known" wx:pagename="Leviticus" wx:page_id="3845" id="wx148">Leviticus</a> - <a href="/wnl/Numeri" title="Numeri" wx:linktype="known" wx:pagename="Numeri" wx:page_id="3872" id="wx149">Numeri</a> - <a href="/wnl/Deuteronomium" title="Deuteronomium" wx:linktype="known" wx:pagename="Deuteronomium" wx:page_id="4882" id="wx150">Deuteronomium</a> - <i id="wx151">Geschiedenis</i> - <a href="/wnl/Jozua_%28boek%29" title="Jozua (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jozua_(boek)" wx:page_id="3749" id="wx152">Jozua</a> - <a href="/wnl/Richteren" title="Richteren" wx:linktype="known" wx:pagename="Richteren" wx:page_id="4359" id="wx153">Richteren</a> - <a href="/wnl/Ruth_%28boek%29" title="Ruth (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ruth_(boek)" wx:page_id="3687" id="wx154">Ruth</a> - <a href="/wnl/I_en_II_Samuel" title="I en II Samuel" wx:linktype="known" wx:pagename="I_en_II_Samuel" wx:page_id="5081" id="wx155">I Samuël</a> - <a href="/wnl/I_en_II_Samuel" title="I en II Samuel" wx:linktype="known" wx:pagename="I_en_II_Samuel" wx:page_id="5081" id="wx156">II Samuël</a> - <a href="/wnl/I_en_II_Koningen" title="I en II Koningen" wx:linktype="self" wx:pagename="I_en_II_Koningen" wx:page_id="5173" id="wx157">I Koningen</a> - <a href="/wnl/I_en_II_Koningen" title="I en II Koningen" wx:linktype="self" wx:pagename="I_en_II_Koningen" wx:page_id="5173" id="wx158">II Koningen</a> - <a href="/wnl/I_en_II_Kronieken" title="I en II Kronieken" wx:linktype="known" wx:pagename="I_en_II_Kronieken" wx:page_id="5623" id="wx159">I Kronieken</a> - <a href="/wnl/I_en_II_Kronieken" title="I en II Kronieken" wx:linktype="known" wx:pagename="I_en_II_Kronieken" wx:page_id="5623" id="wx160">II Kronieken</a> - <a href="/wnl/Ezra" title="Ezra" wx:linktype="known" wx:pagename="Ezra" wx:page_id="5714" id="wx161">Ezra</a> - <a href="/wnl/Nehemia" title="Nehemia" wx:linktype="known" wx:pagename="Nehemia" wx:page_id="5818" id="wx162">Nehemia</a> - <a href="/wnl/Ester_%28boek%29" title="Ester (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ester_(boek)" wx:page_id="6063" id="wx163">Ester</a> - <i id="wx164">Poëzie en wijsheid</i> - <a href="/wnl/Job_%28boek%29" title="Job (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Job_(boek)" wx:page_id="6208" id="wx165">Job</a> - <a href="/wnl/Psalmen" title="Psalmen" wx:linktype="known" wx:pagename="Psalmen" wx:page_id="3754" id="wx166">Psalmen</a> - <a href="/wnl/Spreuken" title="Spreuken" wx:linktype="known" wx:pagename="Spreuken" wx:page_id="6275" id="wx167">Spreuken</a> - <a href="/wnl/Prediker_%28boek%29" title="Prediker (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Prediker_(boek)" wx:page_id="6687" id="wx168">Prediker</a> - <a href="/wnl/Hooglied" title="Hooglied" wx:linktype="known" wx:pagename="Hooglied" wx:page_id="6688" id="wx169">Hooglied</a> - <i id="wx170">Grote profeten</i> - <a href="/wnl/Jesaja_%28boek%29" title="Jesaja (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jesaja_(boek)" wx:page_id="6800" id="wx171">Jesaja</a> - <a href="/wnl/Jeremia" title="Jeremia" wx:linktype="known" wx:pagename="Jeremia" wx:page_id="7713" id="wx172">Jeremia</a> - <a href="/wnl/Klaagliederen" title="Klaagliederen" wx:linktype="known" wx:pagename="Klaagliederen" wx:page_id="22900" id="wx173">Klaagliederen</a> - <a href="/wnl/Ezechi%C3%ABl" title="Ezechiël" wx:linktype="known" wx:pagename="Ezechiël" wx:page_id="13923" id="wx174">Ezechiël</a> - <a href="/wnl/Dani%C3%ABl_%28boek%29" title="Daniël (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Daniël_(boek)" wx:page_id="19286" id="wx175">Daniël</a> - <i id="wx176"><a href="/wnl/Kleine_profeten" title="Kleine profeten" wx:linktype="known" wx:pagename="Kleine_profeten" wx:page_id="1258721" id="wx177">Kleine profeten</a></i> - <a href="/wnl/Hosea" title="Hosea" wx:linktype="known" wx:pagename="Hosea" wx:page_id="7686" id="wx178">Hosea</a> - <a href="/wnl/Jo%C3%ABl_%28boek%29" title="Joël (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Joël_(boek)" wx:page_id="12312" id="wx179">Joël</a> - <a href="/wnl/Amos_%28boek%29" title="Amos (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Amos_(boek)" wx:page_id="11682" id="wx180">Amos</a> - <a href="/wnl/Obadja_%28boek%29" title="Obadja (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Obadja_(boek)" wx:page_id="13691" id="wx181">Obadja</a> - <a href="/wnl/Jona_%28bijbel%29" title="Jona (bijbel)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jona_(bijbel)" wx:page_id="938747" id="wx182">Jona</a> - <a href="/wnl/Micha_%28boek%29" title="Micha (boek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Micha_(boek)" wx:page_id="19121" id="wx183">Micha</a> - <a href="/wnl/Nahum" title="Nahum" wx:linktype="known" wx:pagename="Nahum" wx:page_id="20872" id="wx184">Nahum</a> - <a href="/wnl/Habakuk" title="Habakuk" wx:linktype="known" wx:pagename="Habakuk" wx:page_id="21313" id="wx185">Habakuk</a> - <a href="/wnl/Zefanja" title="Zefanja" wx:linktype="known" wx:pagename="Zefanja" wx:page_id="22731" id="wx186">Zefanja</a> - <a href="/wnl/Haggai" title="Haggai" wx:linktype="known" wx:pagename="Haggai" wx:page_id="22355" id="wx187">Haggai</a> - <a href="/wnl/Zacharia_%28Hebreeuwse_Bijbel%29" title="Zacharia (Hebreeuwse Bijbel)" wx:linktype="known" wx:pagename="Zacharia_(Hebreeuwse_Bijbel)" wx:page_id="237150" id="wx188">Zacharia</a> - <a href="/wnl/Maleachi" title="Maleachi" wx:linktype="known" wx:pagename="Maleachi" wx:page_id="22837" id="wx189">Maleachi</a> <small id="wx190"><b id="wx191">(einde van joodse canon)</b></small><br id="wx192"/>
<a href="/wnl/Apocrief" title="Apocrief" wx:linktype="known" wx:pagename="Apocrief" wx:page_id="10315" id="wx193"><b id="wx194">Apocriefe of deuterocanonieke boeken</b></a>: <a href="/wnl/Tobit" title="Tobit" wx:linktype="known" wx:pagename="Tobit" wx:page_id="11444" id="wx195">Tobit</a> - <a href="/wnl/Judit" title="Judit" wx:linktype="known" wx:pagename="Judit" wx:page_id="850362" id="wx196">Judit</a> - <a href="/wnl/Toevoegingen_op_Ester" title="Toevoegingen op Ester" wx:linktype="known" wx:pagename="Toevoegingen_op_Ester" wx:page_id="343835" id="wx197">Toevoegingen op Ester</a> - <a href="/wnl/I_Makkabee%C3%ABn" title="I Makkabeeën" wx:linktype="known" wx:pagename="I_Makkabeeën" wx:page_id="118031" id="wx198">I Makkabeeën</a> - <a href="/wnl/II_Makkabee%C3%ABn" title="II Makkabeeën" wx:linktype="known" wx:pagename="II_Makkabeeën" wx:page_id="118776" id="wx199">II Makkabeeën</a> - <a href="/wnl/De_wijsheid_van_Salomo" title="De wijsheid van Salomo" wx:linktype="known" wx:pagename="De_wijsheid_van_Salomo" wx:page_id="117921" id="wx200">Wijsheid van Salomo</a> - <a href="/wnl/Wijsheid_van_Jezus_Sirach" title="Wijsheid van Jezus Sirach" wx:linktype="known" wx:pagename="Wijsheid_van_Jezus_Sirach" wx:page_id="117983" id="wx201">Wijsheid van Jezus Sirach</a> - <a href="/wnl/Baruch" title="Baruch" wx:linktype="known" wx:pagename="Baruch" wx:page_id="117931" id="wx202">Baruch</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Jeremia" title="Brief van Jeremia" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Jeremia" wx:page_id="567605" id="wx203">Brief van Jeremia</a> - <a href="/wnl/Toevoegingen_bij_Dani%C3%ABl" title="Toevoegingen bij Daniël" wx:linktype="known" wx:pagename="Toevoegingen_bij_Daniël" wx:page_id="558023" id="wx204">Toevoegingen bij Daniël</a> - <a href="/wnl/Het_gebed_van_Manasse" title="Het gebed van Manasse" wx:linktype="known" wx:pagename="Het_gebed_van_Manasse" wx:page_id="307712" id="wx205">Het gebed van Manasse</a><br id="wx206"/>
<br id="wx207"/>
<b id="wx208"><a href="/wnl/Nieuwe_Testament" title="Nieuwe Testament" wx:linktype="known" wx:pagename="Nieuwe_Testament" wx:page_id="6922" id="wx209">Nieuwe Testament</a></b>: <i id="wx210">Evangeliën</i> - <a href="/wnl/Evangelie_naar_Matte%C3%BCs" title="Evangelie naar Matteüs" wx:linktype="known" wx:pagename="Evangelie_naar_Matteüs" wx:page_id="29726" id="wx211">Matteüs</a> - <a href="/wnl/Evangelie_naar_Marcus" title="Evangelie naar Marcus" wx:linktype="known" wx:pagename="Evangelie_naar_Marcus" wx:page_id="34552" id="wx212">Marcus</a> - <a href="/wnl/Evangelie_naar_Lucas" title="Evangelie naar Lucas" wx:linktype="known" wx:pagename="Evangelie_naar_Lucas" wx:page_id="30332" id="wx213">Lucas</a> - <a href="/wnl/Evangelie_naar_Johannes" title="Evangelie naar Johannes" wx:linktype="known" wx:pagename="Evangelie_naar_Johannes" wx:page_id="37057" id="wx214">Johannes</a> - <i id="wx215">Geschiedenis van de eerste christenen</i> - <a href="/wnl/Handelingen_van_de_Apostelen" title="Handelingen van de Apostelen" wx:linktype="known" wx:pagename="Handelingen_van_de_Apostelen" wx:page_id="33467" id="wx216">Handelingen</a> - <i id="wx217">De brieven van de apostelen</i> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_de_Romeinen" title="Brief van Paulus aan de Romeinen" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_de_Romeinen" wx:page_id="38497" id="wx218">Romeinen</a> - <a href="/wnl/Eerste_brief_van_Paulus_aan_de_Korinti%C3%ABrs" title="Eerste brief van Paulus aan de Korintiërs" wx:linktype="known" wx:pagename="Eerste_brief_van_Paulus_aan_de_Korintiërs" wx:page_id="38967" id="wx219">I Korintiërs</a> - <a href="/wnl/Tweede_brief_van_Paulus_aan_de_Korinti%C3%ABrs" title="Tweede brief van Paulus aan de Korintiërs" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_brief_van_Paulus_aan_de_Korintiërs" wx:page_id="39185" id="wx220">II Korintiërs</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_de_Galaten" title="Brief van Paulus aan de Galaten" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_de_Galaten" wx:page_id="40010" id="wx221">Galaten</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_de_Efezi%C3%ABrs" title="Brief van Paulus aan de Efeziërs" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_de_Efeziërs" wx:page_id="9094" id="wx222">Efeziërs</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_de_Filippenzen" title="Brief van Paulus aan de Filippenzen" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_de_Filippenzen" wx:page_id="41101" id="wx223">Filippenzen</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_de_Kolossenzen" title="Brief van Paulus aan de Kolossenzen" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_de_Kolossenzen" wx:page_id="43066" id="wx224">Kolossenzen</a> - <a href="/wnl/Eerste_brief_van_Paulus_aan_de_Tessalonicenzen" title="Eerste brief van Paulus aan de Tessalonicenzen" wx:linktype="known" wx:pagename="Eerste_brief_van_Paulus_aan_de_Tessalonicenzen" wx:page_id="43072" id="wx225">I Tessalonicenzen</a> - <a href="/wnl/Tweede_brief_van_Paulus_aan_de_Tessalonicenzen" title="Tweede brief van Paulus aan de Tessalonicenzen" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_brief_van_Paulus_aan_de_Tessalonicenzen" wx:page_id="755376" id="wx226">II Tessalonicenzen</a> - <a href="/wnl/Eerste_brief_van_Paulus_aan_Timote%C3%BCs" title="Eerste brief van Paulus aan Timoteüs" wx:linktype="known" wx:pagename="Eerste_brief_van_Paulus_aan_Timoteüs" wx:page_id="43075" id="wx227">I Timoteüs</a> - <a href="/wnl/Tweede_brief_van_Paulus_aan_Timote%C3%BCs" title="Tweede brief van Paulus aan Timoteüs" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_brief_van_Paulus_aan_Timoteüs" wx:page_id="43076" id="wx228">II Timoteüs</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_Titus" title="Brief van Paulus aan Titus" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_Titus" wx:page_id="43293" id="wx229">Titus</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Paulus_aan_Filemon" title="Brief van Paulus aan Filemon" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Paulus_aan_Filemon" wx:page_id="43292" id="wx230">Filemon</a> - <a href="/wnl/Brief_aan_de_Hebree%C3%ABn" title="Brief aan de Hebreeën" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_aan_de_Hebreeën" wx:page_id="43639" id="wx231">Hebreeën</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Jakobus" title="Brief van Jakobus" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Jakobus" wx:page_id="43904" id="wx232">Jakobus</a> - <a href="/wnl/Eerste_brief_van_Petrus" title="Eerste brief van Petrus" wx:linktype="known" wx:pagename="Eerste_brief_van_Petrus" wx:page_id="44626" id="wx233">I Petrus</a> - <a href="/wnl/Tweede_brief_van_Petrus" title="Tweede brief van Petrus" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_brief_van_Petrus" wx:page_id="46298" id="wx234">II Petrus</a> - <a href="/wnl/Eerste_brief_van_Johannes" title="Eerste brief van Johannes" wx:linktype="known" wx:pagename="Eerste_brief_van_Johannes" wx:page_id="44632" id="wx235">I Johannes</a> - <a href="/wnl/Tweede_brief_van_Johannes" title="Tweede brief van Johannes" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_brief_van_Johannes" wx:page_id="756425" id="wx236">II Johannes</a> - <a href="/wnl/Derde_brief_van_Johannes" title="Derde brief van Johannes" wx:linktype="known" wx:pagename="Derde_brief_van_Johannes" wx:page_id="756426" id="wx237">III Johannes</a> - <a href="/wnl/Brief_van_Judas" title="Brief van Judas" wx:linktype="known" wx:pagename="Brief_van_Judas" wx:page_id="46301" id="wx238">Judas</a> - <i id="wx239">Openbaring</i> - <a href="/wnl/Openbaring_van_Johannes" title="Openbaring van Johannes" wx:linktype="known" wx:pagename="Openbaring_van_Johannes" wx:page_id="15280" id="wx240">Openbaring</a></p>
</td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t2"/>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=I_en_II_Koningen" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx241">Categorie</a>: <span dir="ltr" id="wx242"><a href="/wnl/Categorie:Hebreeuwse_Bijbel" title="Categorie:Hebreeuwse Bijbel" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Hebreeuwse_Bijbel" wx:page_id="353086" id="wx243">Hebreeuwse Bijbel</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%88%D9%83_%D8%A7%D9%84%D8%AB%D8%A7%D9%86%D9%8A" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ar:سفر_الملوك_الثاني" id="wx244">العربية</a> | <a href="http://cs.wikipedia.org/wiki/1._kniha_kr%C3%A1lovsk%C3%A1" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cs:1._kniha_královská" id="wx245">Česky</a> | <a href="http://cy.wikipedia.org/wiki/Llyfr_y_Brenhinoedd" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cy:Llyfr_y_Brenhinoedd" id="wx246">Cymraeg</a> | <a href="http://da.wikipedia.org/wiki/F%C3%B8rste_Kongebog" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="da:Første_Kongebog" id="wx247">Dansk</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/1._Buch_der_K%C3%B6nige" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:1._Buch_der_Könige" id="wx248">Deutsch</a> | <a href="http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%27_%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%8E%CE%BD" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="el:Γ'_Βασιλειών" id="wx249">Ελληνικά</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Books_of_Kings" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Books_of_Kings" id="wx250">English</a> | <a href="http://eo.wikipedia.org/wiki/1-a_libro_de_la_Re%C4%9Doj" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eo:1-a_libro_de_la_Reĝoj" id="wx251">Esperanto</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/I_Reyes" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:I_Reyes" id="wx252">Español</a> | <a href="http://et.wikipedia.org/wiki/Kuningate_raamatud" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="et:Kuningate_raamatud" id="wx253">Eesti</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Ensimm%C3%A4inen_kuninkaiden_kirja" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Ensimmäinen_kuninkaiden_kirja" id="wx254">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Premier_livre_des_Rois" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Premier_livre_des_Rois" id="wx255">Français</a> | <a href="http://gd.wikipedia.org/wiki/1_R%C3%ACghrean" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="gd:1_Rìghrean" id="wx256">Gàidhlig</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9E%D7%9C%D7%9B%D7%99%D7%9D" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:ספר_מלכים" id="wx257">עברית</a> | <a href="http://id.wikipedia.org/wiki/Kitab_1_Raja-Raja" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="id:Kitab_1_Raja-Raja" id="wx258">Bahasa Indonesia</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Libri_dei_Re" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Libri_dei_Re" id="wx259">Italiano</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%88%97%E7%8E%8B%E8%A8%98" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:列王記" id="wx260">日本語</a> | <a href="http://jv.wikipedia.org/wiki/I_Para_Raja" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="jv:I_Para_Raja" id="wx261">Basa Jawa</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%97%B4%EC%99%95%EA%B8%B0_%EC%83%81%EA%B6%8C" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:열왕기_상권" id="wx262">한국어</a> | <a href="http://la.wikipedia.org/wiki/Liber_I_Regum" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="la:Liber_I_Regum" id="wx263">Latina</a> | <a href="http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86_%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%95%E0%B4%82" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ml:രാജാക്കന്മാരുടെ_പുസ്തകം" id="wx264">മലയാളം</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Kongeb%C3%B8kene" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Kongebøkene" id="wx265">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/1_Ksi%C4%99ga_Kr%C3%B3lewska" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:1_Księga_Królewska" id="wx266">Polski</a> | <a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/I_Reis" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pt:I_Reis" id="wx267">Português</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%8C%D1%8F_%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0_%D0%A6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Третья_книга_Царств" id="wx268">Русский</a> | <a href="http://sk.wikipedia.org/wiki/Knihy_kr%C3%A1%C4%BEov" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sk:Knihy_kráľov" id="wx269">Slovenčina</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/F%C3%B6rsta_Kungaboken" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:Första_Kungaboken" id="wx270">Svenska</a> | <a href="http://sw.wikipedia.org/wiki/Kitabu_cha_Kwanza_cha_Wafalme" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sw:Kitabu_cha_Kwanza_cha_Wafalme" id="wx271">Kiswahili</a> | <a href="http://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9E%D7%9C%D7%9B%D7%99%D7%9D" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="yi:ספר_מלכים" id="wx272">ייִדיש</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%88%97%E7%8E%8B%E7%B4%80_%28%E8%81%96%E7%B6%93%29" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:列王紀_(聖經)" id="wx273">中文</a> | <a href="http://zh-min-nan.wikipedia.org/wiki/Lia%CC%8Dt-%C3%B4ng-k%C3%AD" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh-min-nan:Lia̍t-ông-kí" id="wx274">Bân-lâm-gú</a></div>
</body>
<wx:templatearguments for="wx_t1"><wx:argument name="bronvermelding">
<p id="wx275">* <i id="wx276">Engelse Wikipedia</i> * <i id="wx277"><a href="http://www.newadvent.org" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx278">Rooms katholieke internet encyclopedie</a></i> * <i id="wx279">Handboek bij de bijbel</i></p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t2"/>
</html>
