<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Egon Wellesz</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Egon_Wellesz"/>
<meta name="wx_page_id" content="294773"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Egon Wellesz" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Egon Wellesz</h1>

<p id="wx2"><b id="wx3">Egon Wellesz</b> (<a href="/wnl/Wenen" title="Wenen" wx:linktype="known" wx:pagename="Wenen" wx:page_id="8840" id="wx4">Wenen</a>, <a href="/wnl/21_oktober" title="21 oktober" wx:linktype="known" wx:pagename="21_oktober" wx:page_id="2974" id="wx5">21 oktober</a> <a href="/wnl/1885" title="1885" wx:linktype="known" wx:pagename="1885" wx:page_id="2585" id="wx6">1885</a> – <a href="/wnl/Oxford_%28Verenigd_Koninkrijk%29" title="Oxford (Verenigd Koninkrijk)" wx:linktype="known" wx:pagename="Oxford_(Verenigd_Koninkrijk)" wx:page_id="33624" id="wx7">Oxford</a>, <a href="/wnl/8_november" title="8 november" wx:linktype="known" wx:pagename="8_november" wx:page_id="2878" id="wx8">8 november</a> <a href="/wnl/1974" title="1974" wx:linktype="known" wx:pagename="1974" wx:page_id="2224" id="wx9">1974</a>) was een Engelse componist en musicoloog, Oostenrijker van geboorte.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Biografie" name="Biografie"/>
<wx:section level="2" title="Biografie" id="wxsec2"><h2 id="wx10">Biografie</h2>

<p id="wx11">Hij studeerde bij Carl Frühling en Guido Adler in <a href="/wnl/Wenen" title="Wenen" wx:linktype="known" wx:pagename="Wenen" wx:page_id="8840" id="wx12">Wenen</a>. Al zeer vroeg was hij sterk geïnteresseerd in opera. Deze interesse culmineerde in zijn ‘Essays on Opera’ uit 1950. Hij kreeg privéles van <a href="/wnl/Arnold_Schoenberg" title="Arnold Schoenberg" wx:linktype="known" wx:pagename="Arnold_Schoenberg" wx:page_id="299542" id="wx13">Arnold Schoenberg</a> die hem zeer beïnvloedde. Wellesz paste in zijn composites wel seriële technieken toe maar kan geen 12-toons <a href="/wnl/Componist" title="Componist" wx:linktype="known" wx:pagename="Componist" wx:page_id="9670" id="wx14">componist</a> worden genoemd.</p>

<p id="wx15">Al vanaf 1918, toen hij professor aan de Weense Universiteit was geworden, componeerde hij. De <a href="/wnl/Anschluss" title="Anschluss" wx:linktype="known" wx:pagename="Anschluss" wx:page_id="37430" id="wx16">Anschluss</a> was een bedreiging voor hem omdat hij van gedeeltelijk Joodse ouders was. Daarnaast was zijn muziek ‘te modern’ en <a href="/wnl/Entartet" title="Entartet" wx:linktype="known" wx:pagename="Entartet" wx:page_id="333602" id="wx17">Entartet</a>. Hij vluchtte naar Engeland en vestigde zich in <a href="/wnl/Oxford_%28Verenigd_Koninkrijk%29" title="Oxford (Verenigd Koninkrijk)" wx:linktype="known" wx:pagename="Oxford_(Verenigd_Koninkrijk)" wx:page_id="33624" id="wx18">Oxford</a>. In 1946 nam hij de <a href="/wnl/Verenigd_Koninkrijk" title="Verenigd Koninkrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Verenigd_Koninkrijk" wx:page_id="1813" id="wx19">Britse</a> nationaliteit aan.</p>

<p id="wx20">Hij genoot daar grote populariteit en kreeg de eretitel 'Fellow of Lincoln College'.</p>

<p id="wx21">Wellesz’ grootste invloed op de perceptie van opera was <a href="/wnl/Gustav_Mahler" title="Gustav Mahler" wx:linktype="known" wx:pagename="Gustav_Mahler" wx:page_id="14795" id="wx22">Gustav Mahler</a>. Gedurende diens dienstverband aan de <a href="/wnl/Wiener_Hofoper" class="new" title="Wiener Hofoper" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Wiener_Hofoper" id="wx23">Wiener Hofoper</a>, tot <a href="/wnl/1907" title="1907" wx:linktype="known" wx:pagename="1907" wx:page_id="2132" id="wx24">1907</a>, werden vele aanspreekmakende opera’s opgevoerd die Wellesz allemaal bezocht. Andere invloeden uit die tijd waren Schoenberg, <a href="/wnl/Richard_Strauss" title="Richard Strauss" wx:linktype="known" wx:pagename="Richard_Strauss" wx:page_id="72768" id="wx25">Richard Strauss</a> en diens librettist <a href="/wnl/Hugo_von_Hofmannsthal" title="Hugo von Hofmannsthal" wx:linktype="known" wx:pagename="Hugo_von_Hofmannsthal" wx:page_id="266047" id="wx26">Hugo von Hofmannsthal</a>. Hofmannsthal schreef in de jaren 1920 enige teksten en scenario's voor Wellesz’ dramatische werken.</p>

<a id="Werken" name="Werken"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Werken" id="wxsec3"><h2 id="wx27">Werken</h2>

<p id="wx28">Wellesz schrok niet terug voor de grootsheid van de onderwerpen waarover hij opera's schreef. Het hoorde bij, zijn eigen woorden, ‘jeugdige overmoed’. In de tien jaar tussen <a href="/wnl/1921" title="1921" wx:linktype="known" wx:pagename="1921" wx:page_id="2204" id="wx29">1921</a> en <a href="/wnl/1931" title="1931" wx:linktype="known" wx:pagename="1931" wx:page_id="2057" id="wx30">1931</a> zag Wellesz al zijn theaterwerken, op één na, opgevoerd worden. Hieronder bevonden zich vier van zijn balletten: Das Wunder der Diana, Persisches Ballet, Die Nächtligen en Achilles auf Skyros plus 5 opera’s.</p>

<p id="wx31">In die tijd was er een enorme experimenteerdrift op het gebied van de ontwikkeling van de 20e eeuwse opera in relatie tot Griekse <a href="/wnl/Mythologie" title="Mythologie" wx:linktype="known" wx:pagename="Mythologie" wx:page_id="5027" id="wx32">mythologie</a>. Voorbeelden in Wellesz’ werk zijn de opera’s Alkestis en Die Bakchantinnen, en bijvoorbeeld de opera’s Orpheus en Das Leben des Orest van <a href="/wnl/Ernst_Kre%C5%88ek" class="new" title="Ernst Kreňek" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Ernst_Kreňek" id="wx33">Ernst Kreňek</a>.</p>

<p id="wx34">In de jaren 1930 veranderde het muziekklimaat in Wenen zodanig dat dit meer en meer conservatief werd. Dit was een reactie op de Depressie en een voorbode voor de omwenteling die <a href="/wnl/Oostenrijk" title="Oostenrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Oostenrijk" wx:page_id="3972" id="wx35">Oostenrijk</a> in <a href="/wnl/1938" title="1938" wx:linktype="known" wx:pagename="1938" wx:page_id="2070" id="wx36">1938</a> te wachten stond. Componisten als Wellesz kregen daardoor minder aandacht dan in de jaren 1920. Na <a href="/wnl/1931" title="1931" wx:linktype="known" wx:pagename="1931" wx:page_id="2057" id="wx37">1931</a> schreef Wellesz geen belangrijke opera meer.</p>

<p id="wx38">Na Wellesz’ gedwongen verhuizing naar Engeland werd hij vooral bekend als <a href="/wnl/Musicoloog" title="Musicoloog" wx:linktype="known" wx:pagename="Musicoloog" wx:page_id="223244" id="wx39">musicoloog</a> in <a href="/wnl/Byzantijnse" title="Byzantijnse" wx:linktype="known" wx:pagename="Byzantijnse" wx:page_id="136837" id="wx40">Byzantijnse</a> muziek en Grieks drama. Vanaf 1945 stortte hij zich in een nieuwe ontwikkelingsfase: die van symfonicus. Tussen 1945 en 1971 voltooide hij negen symfonieën en nog enkele andere symfonische werken.</p>

<p id="wx41">Op het Duitse CD-label CPO zijn alle symfonieën van Wellesz verschenen, uitgevoerd door het Radio-Symphonieorchester Wien o.l.v. Gottfried Rabl.</p>

<a id="Lijst_van_opera.E2.80.99s_en_balletten" name="Lijst_van_opera.E2.80.99s_en_balletten"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Lijst van opera’s en balletten" id="wxsec4"><h2 id="wx42">Lijst van opera’s en balletten</h2>

<ul id="wx43">
<li id="wx44">
<p id="wx45">Das Wunder der Diana op.18 (ballet, script van Balasz), 1924;</p>
</li>

<li id="wx46">
<p id="wx47">Die Prinzessin Girnara op.27 (opera, libretto van Wassermann), 1921;</p>
</li>

<li id="wx48">
<p id="wx49">Persisches Ballett op.30 (script van Tels), 1924;</p>
</li>

<li id="wx50">
<p id="wx51">Achilles auf Skyros, op.33 (ballet, script van Hofmannsthal), 1926;</p>
</li>

<li id="wx52">
<p id="wx53">Alkestis op.35 (opera, libretto van Hofmannsthal, naar <a href="/wnl/Euripides" title="Euripides" wx:linktype="known" wx:pagename="Euripides" wx:page_id="46424" id="wx54">Euripides</a>), 1924;</p>
</li>

<li id="wx55">
<p id="wx56">Die Nächtligen op.37 (ballet, script van Terpis), 1924;</p>
</li>

<li id="wx57">
<p id="wx58">Der Opferung des Gefangenen op.40 (opera, libretto van Stucken, naar een Aztekenlegende), 1926;</p>
</li>

<li id="wx59">
<p id="wx60">Scherz, List und Rache op.41 (opera, naar <a href="/wnl/Goethe" title="Goethe" wx:linktype="known" wx:pagename="Goethe" wx:page_id="32518" id="wx61">Goethe</a>), 1928;</p>
</li>

<li id="wx62">
<p id="wx63">Die Bakchantinnen op.44 (opera, libretto van Wellesz, naar Euripides), 1931;</p>
</li>

<li id="wx64">
<p id="wx65">Incognita, op.69 (opera, libretto van Mackenzie, naar Congreve), 1951</p>
</li>
</ul>

<a id="Lijst_van_orkestwerken" name="Lijst_van_orkestwerken"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Lijst van orkestwerken" id="wxsec5"><h2 id="wx66">Lijst van orkestwerken</h2>

<ul id="wx67">
<li id="wx68">
<p id="wx69">Sinfonischer Prolog, op.2, 1905;</p>
</li>

<li id="wx70">
<p id="wx71">Vorfrühling, op.12, 1911;</p>
</li>

<li id="wx72"><a href="/wnl/Suite" title="Suite" wx:linktype="known" wx:pagename="Suite" wx:page_id="39071" id="wx73">Suite</a>
<p id="wx74">, op.16, 1914;</p>
</li>

<li id="wx75">
<p id="wx76">Festlicher <a href="/wnl/Marsch" class="new" title="Marsch" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Marsch" id="wx77">Marsch</a>, 1929;</p>
</li>

<li id="wx78">
<p id="wx79">Pianoconcert, op.49, 1934;</p>
</li>

<li id="wx80">
<p id="wx81">Prosperos Beschwörungen, op.53, 1938;</p>
</li>

<li id="wx82">
<p id="wx83">Symfonie #1, op.62, 1945;</p>
</li>

<li id="wx84">
<p id="wx85">Symfonie #2 ’The English’, op.65, 1948;</p>
</li>

<li id="wx86">
<p id="wx87">Symfonie #3, op.68, 1951;</p>
</li>

<li id="wx88">
<p id="wx89">Symfonie #4 (Symphonia Austriaca), op.70, 1952;</p>
</li>

<li id="wx90">
<p id="wx91">Symfonie #5, op.75, 1956;</p>
</li>

<li id="wx92">
<p id="wx93">Vioolconcert, op.84, 1961;</p>
</li>

<li id="wx94">
<p id="wx95">Music for strings, op.91, 1964;</p>
</li>

<li id="wx96">
<p id="wx97">Symfonie #6, op.95, 1965;</p>
</li>

<li id="wx98">
<p id="wx99">Symfonie #7, op.102, 1968;</p>
</li>

<li id="wx100"><a href="/wnl/Divertimento" title="Divertimento" wx:linktype="known" wx:pagename="Divertimento" wx:page_id="753753" id="wx101">Divertimento</a>
<p id="wx102">for chamber orchestra, op.107, 1969;</p>
</li>

<li id="wx103">
<p id="wx104">Symphonic Epilogue, op.108, 1969;</p>
</li>

<li id="wx105">
<p id="wx106">Symfonie #8, op.110, 1970;</p>
</li>

<li id="wx107">
<p id="wx108">Symfonie #9, op.111, 1971</p>
</li>
</ul>

<a id="Vocale_muziek" name="Vocale_muziek"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Vocale muziek" id="wxsec6"><h2 id="wx109">Vocale muziek</h2>

<ul id="wx110">
<li id="wx111">
<p id="wx112">Mitte des Lebens, voor sopraan, koor en orkest, op.45, 1931;</p>
</li>

<li id="wx113">
<p id="wx114">Amor timido (naar Metastasio), voor sopraan en orkest, op.50, 1934;</p>
</li>

<li id="wx115">
<p id="wx116">Lied der Welt (tekst: Hofmannsthal), voor sopraan en orkest, op.54, 1935;</p>
</li>

<li id="wx117">
<p id="wx118">Leben, Trauern und Tod (teskt: Hofmannsthal), voor alt en orkest, op.55, 1935;</p>
</li>

<li id="wx119">
<p id="wx120">4 songs of return (teskt: Mackenzie), voor sopraan en klein ensemble, op.85, 1961;</p>
</li>

<li id="wx121">
<p id="wx122">Vision (teskt: Trakl), voor sopraan en orkest, op.99, 1966</p>
</li>
</ul>

<a id="Externe_links" name="Externe_links"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Externe links" id="wxsec7"><h2 id="wx123">Externe links</h2>

<p id="wx124"><a href="http://www.egonwellesz.at/" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx125">Egon-Wellesz-Fonds bei der Gesellschaft der Musikreunde in Wien <i id="wx126">(Duits en Engels)</i></a></p>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Egon_Wellesz" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx127">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx128"><a href="/wnl/Categorie:Oostenrijks_componist" title="Categorie:Oostenrijks componist" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Oostenrijks_componist" wx:page_id="112739" id="wx129">Oostenrijks componist</a></span> | <span dir="ltr" id="wx130"><a href="/wnl/Categorie:Musicoloog" title="Categorie:Musicoloog" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Musicoloog" wx:page_id="194927" id="wx131">Musicoloog</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Egon_Wellesz" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Egon_Wellesz" id="wx132">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Egon_Wellesz" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Egon_Wellesz" id="wx133">English</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Egon_Wellesz" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Egon_Wellesz" id="wx134">Español</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Egon_Wellesz" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Egon_Wellesz" id="wx135">Français</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%A8%E3%82%B4%E3%83%B3%E3%83%BB%E3%83%B4%E3%82%A7%E3%83%AC%E3%82%B9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:エゴン・ヴェレス" id="wx136">日本語</a></div>
</body>
</html>
