<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Civilization IV</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Civilization_IV"/>
<meta name="wx_page_id" content="535173"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Civilization IV" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Civilization IV</h1>

<wx:template id="wx_t1" pagename="Sjabloon:Infobox_Game" page_id="935831"/>
<table class="infobox" style="width: 21em; text-align: left; font-size: 90%;" cellspacing="2" id="wx2">
<tr id="wx3">
<th style="font-size:110%; text-align:center; background: #55DF86;" colspan="2" id="wx4">
<p id="wx5">Civilization IV</p>
</th>
</tr>

<tr id="wx6">
<td id="wx7"/>
</tr>

<tr id="wx8">
<th id="wx9">
<p id="wx10">Ontwikkelaar(s):</p>
</th>
<td id="wx11"><a href="/wnl/Firaxis_Games" title="Firaxis Games" wx:linktype="known" wx:pagename="Firaxis_Games" wx:page_id="277903" id="wx12">Firaxis Games</a></td>
</tr>

<tr id="wx13">
<th id="wx14">
<p id="wx15">Uitgever(s):</p>
</th>
<td id="wx16"><a href="/wnl/2k_Games" class="new" title="2k Games" wx:linktype="unknown" wx:pagename="2k_Games" id="wx17">2k Games</a></td>
</tr>

<tr id="wx18">
<th id="wx19">
<p id="wx20">Uitgebracht:</p>
</th>
<td id="wx21">
<p id="wx22">tussen <a href="/wnl/25_oktober" title="25 oktober" wx:linktype="known" wx:pagename="25_oktober" wx:page_id="2964" id="wx23">25 oktober</a> en <a href="/wnl/4_november" title="4 november" wx:linktype="known" wx:pagename="4_november" wx:page_id="2874" id="wx24">4 november</a> in Noord-Amerika, Europa en Australië.</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx25">
<th id="wx26">
<p id="wx27">Genre(s):</p>
</th>
<td id="wx28"><a href="/wnl/Strategie" title="Strategie" wx:linktype="known" wx:pagename="Strategie" wx:page_id="150622" id="wx29">Strategie</a></td>
</tr>

<tr id="wx30">
<th id="wx31">
<p id="wx32">Speelmode(s):</p>
</th>
<td id="wx33"><a href="/wnl/Single_Player" class="new" title="Single Player" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Single_Player" id="wx34">Single Player</a>
<p id="wx35">, <a href="/wnl/Multiplayer" title="Multiplayer" wx:linktype="known" wx:pagename="Multiplayer" wx:page_id="216511" id="wx36">Multiplayer</a></p>
</td>
</tr>

<tr id="wx37">
<th id="wx38">
<p id="wx39">Engine:</p>
</th>
<td id="wx40"><a href="/wnl/Gamebyro" class="new" title="Gamebyro" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Gamebyro" id="wx41">Gamebyro</a></td>
</tr>

<tr id="wx42">
<th id="wx43">
<p id="wx44">Platform(en):</p>
</th>
<td id="wx45"><a href="/wnl/Windows" title="Windows" wx:linktype="known" wx:pagename="Windows" wx:page_id="19772" id="wx46">Windows</a>
<p id="wx47">, <a href="/wnl/Macintosh" title="Macintosh" wx:linktype="known" wx:pagename="Macintosh" wx:page_id="4147" id="wx48">Macintosh</a></p>
</td>
</tr>

<tr id="wx49">
<th id="wx50">
<p id="wx51">Media:</p>
</th>
<td id="wx52">
<p id="wx53">2 <a href="/wnl/Compact_disc" title="Compact disc" wx:linktype="known" wx:pagename="Compact_disc" wx:page_id="310" id="wx54">CD’s</a>, 1 <a href="/wnl/DVD" title="DVD" wx:linktype="known" wx:pagename="DVD" wx:page_id="471769" id="wx55">DVD</a></p>
</td>
</tr>

<tr id="wx56">
<th id="wx57">
<p id="wx58">Systeemvereisten:</p>
</th>
<td id="wx59">
<p id="wx60">1.8 GHz Intel Pentium 4 of AMD Athlon-processor of vergelijkbaar/beter ● 512 MB RAM ● Grafische kaart met 128 MB videogeheugen en DirectX 8-ondersteuning (pixel- en vertex-shaders) ● DirectX7-compatible geluidskaart ● DVD-romspeler ● 1.7 GB vrije harde-schijfruimte ● DirectX9.0c (inbegrepen)</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx61">
<th id="wx62">
<p id="wx63">Voorloper:</p>
</th>
<td id="wx64"><a href="/wnl/Civilization_III" title="Civilization III" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_III" wx:page_id="338856" id="wx65">Civilization III</a></td>
</tr>

<tr id="wx66">
<th id="wx67">
<p id="wx68">Uitbreiding(en):</p>
</th>
<td id="wx69"><a href="/wnl/Civilization_IV:_Warlords" title="Civilization IV: Warlords" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_IV:_Warlords" wx:page_id="1085125" id="wx70">Warlords</a>
<p id="wx71">, <a href="/wnl/Civilization_IV:_Beyond_The_Sword" title="Civilization IV: Beyond The Sword" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_IV:_Beyond_The_Sword" wx:page_id="1085975" id="wx72">Beyond The Sword</a></p>
</td>
</tr>

<tr id="wx73">
<td colspan="2" style="text-align: center;" id="wx74"><span class="plainlinks" id="wx75"><b id="wx76"><a href="http://www.civilizationiv.com" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx77">Officiële website</a></b></span></td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t1"/>
<p id="wx78"><i id="wx79"><b id="wx80">Civilization IV</b></i> (of <i id="wx81"><b id="wx82">Civ IV</b></i>) is een <a href="/wnl/Turn-based_strategy" title="Turn-based strategy" wx:linktype="known" wx:pagename="Turn-based_strategy" wx:page_id="304180" id="wx83">turn-based strategy</a>-<a href="/wnl/Computerspel" title="Computerspel" wx:linktype="known" wx:pagename="Computerspel" wx:page_id="1135137" id="wx84">computerspel</a> uitgebracht in 2005 en ontwikkeld door <a href="/wnl/Soren_Johnson" class="new" title="Soren Johnson" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Soren_Johnson" id="wx85">Soren Johnson</a> onder leiding van <a href="/wnl/Sid_Meier" title="Sid Meier" wx:linktype="known" wx:pagename="Sid_Meier" wx:page_id="198997" id="wx86">Sid Meier</a> en zijn bedrijf, <a href="/wnl/Firaxis_Games" title="Firaxis Games" wx:linktype="known" wx:pagename="Firaxis_Games" wx:page_id="277903" id="wx87">Firaxis Games</a>. Het is het nieuwste deel van de <a href="/wnl/Civilization_%28computerspel%29" title="Civilization (computerspel)" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_(computerspel)" wx:page_id="22859" id="wx88">Civilization</a>-reeks. Civilization IV is uitgebracht tussen <a href="/wnl/25_oktober" title="25 oktober" wx:linktype="known" wx:pagename="25_oktober" wx:page_id="2964" id="wx89">25 oktober</a> en <a href="/wnl/4_november" title="4 november" wx:linktype="known" wx:pagename="4_november" wx:page_id="2874" id="wx90">4 november</a> <a href="/wnl/2005" title="2005" wx:linktype="known" wx:pagename="2005" wx:page_id="2242" id="wx91">2005</a> in Noord-Amerika, Europa en Australië. Het eerste uitbreidingspakket van het spel, <a href="/wnl/Civilization_IV:_Warlords" title="Civilization IV: Warlords" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_IV:_Warlords" wx:page_id="1085125" id="wx92">Warlords</a>, is uitgebracht op <a href="/wnl/24_juli" title="24 juli" wx:linktype="known" wx:pagename="24_juli" wx:page_id="2948" id="wx93">24 juli</a> <a href="/wnl/2006" title="2006" wx:linktype="known" wx:pagename="2006" wx:page_id="2243" id="wx94">2006</a>. Het tweede uitbreidingspakket <a href="/wnl/Civilization_IV:_Beyond_The_Sword" title="Civilization IV: Beyond The Sword" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_IV:_Beyond_The_Sword" wx:page_id="1085975" id="wx95">Beyond the Sword</a> is uitgebracht op <a href="/wnl/20_juli" title="20 juli" wx:linktype="known" wx:pagename="20_juli" wx:page_id="2982" id="wx96">20 juli</a> <a href="/wnl/2007" title="2007" wx:linktype="known" wx:pagename="2007" wx:page_id="2244" id="wx97">2007</a>.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Overzicht" name="Overzicht"/>
<wx:section level="2" title="Overzicht" id="wxsec2"><h2 id="wx98">Overzicht</h2>

<p id="wx99">Civilization IV is een op beurten gebaseerd spel waarin de speler een <a href="/wnl/Rijk_%28staat%29" title="Rijk (staat)" wx:linktype="known" wx:pagename="Rijk_(staat)" wx:page_id="56685" id="wx100">rijk</a> opbouwt. Alle standaard spellen beginnen in 4000 Voor Christus met slechts een <a href="/wnl/Kolonist_%28persoon%29" class="new" title="Kolonist (persoon)" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Kolonist_(persoon)" id="wx101">kolonist</a> waarmee de eerste stad gebouwd kan worden, en een verkenner of een strijder. Daarna kan de speler zijn rijk uitbreiden, onderhandelen met andere landen, de wereld verkennen en technologie ontwikkelen.</p>

<p id="wx102">De speler heeft verschillende hindernissen voor ogen die in werkelijkheid politieke en economische problemen zijn voor echte wereldleiders. Hij moet ook diplomatieke relaties met rivalen onderhouden en voortdurend verkennen en nieuwe grondstoffen zoeken. Een andere belangrijke taak is het plannen waar je je nieuwe steden bouwt, en de voortgang in <a href="/wnl/Wetenschap" title="Wetenschap" wx:linktype="known" wx:pagename="Wetenschap" wx:page_id="1899" id="wx103">wetenschap</a> waardoor je nieuwe technologieën ontdekt. Door die nieuwe technologieën speel je onder andere nieuwe gebouwen, betere gevechtseenheden, nieuwe staatsvormen enzovoort vrij. Een speler heeft de keuze uit een uitgebreid aanbod aan historische figuren, variërend van <a href="/wnl/Elizabeth_I" title="Elizabeth I" wx:linktype="known" wx:pagename="Elizabeth_I" wx:page_id="72235" id="wx104">Elizabeth I Van Engeland</a> (<a href="/wnl/Engeland" title="Engeland" wx:linktype="known" wx:pagename="Engeland" wx:page_id="5490" id="wx105">Engeland</a>) tot <a href="/wnl/Mao_Zedong" title="Mao Zedong" wx:linktype="known" wx:pagename="Mao_Zedong" wx:page_id="20882" id="wx106">Mao Zedong</a> (<a href="/wnl/Volksrepubliek_China" title="Volksrepubliek China" wx:linktype="known" wx:pagename="Volksrepubliek_China" wx:page_id="7791" id="wx107">Volksrepubliek China</a>).</p>

<p id="wx108">Het spel speelt zich af vanaf 4000 Voor Christus tot 2050 Na Christus. Beschavingen ontwikkelen geleidelijk technologie gebaseerd op hun eigen productie of onderzoek, en soms het werk van “Grote Mensen”. Technologieën variëren van <a href="/wnl/Schrift" title="Schrift" wx:linktype="known" wx:pagename="Schrift" wx:page_id="30232" id="wx109">het schrift</a> en <a href="/wnl/Pottenbakken" title="Pottenbakken" wx:linktype="known" wx:pagename="Pottenbakken" wx:page_id="1354" id="wx110">pottenbakken</a> tot <a href="/wnl/Papier" title="Papier" wx:linktype="known" wx:pagename="Papier" wx:page_id="5617" id="wx111">papier</a> en <a href="/wnl/Buskruit" title="Buskruit" wx:linktype="known" wx:pagename="Buskruit" wx:page_id="8154" id="wx112">buskruit</a> tot <a href="/wnl/Computers" title="Computers" wx:linktype="known" wx:pagename="Computers" wx:page_id="238" id="wx113">computers</a> en <a href="/wnl/Kernfusie" title="Kernfusie" wx:linktype="known" wx:pagename="Kernfusie" wx:page_id="12508" id="wx114">kernfusie</a>. Alle technologieën onthullen nieuwe mogelijkheden voor een beschaving en maken het mogelijk om ze voor grondstoffen, goud, militaire ondersteuning of andere technologieën te ruilen. Het concept van technologische ontwikkeling is gebaseerd op een “technologie-boom” (de ene technologie maakt andere technologieën mogelijk.)</p>

<p id="wx115">Een ander belangrijk concept van het spel is de groei van cultuur, die ervoor zorgt dat de culturele grenzen van je stad uitbreiden. Daardoor kan je de culturele grenzen van andere beschavingen overlappen (waardoor jou gebied groter word) en als de culturele grens een van de steden van een andere beschaving bereikt, kan het zelfs zo zijn dat de stad bij jou land wil horen. Culturele groei wordt bevorderd door de bouw van verschillende wereldwonderen, zoals de <a href="/wnl/Eiffeltoren" title="Eiffeltoren" wx:linktype="known" wx:pagename="Eiffeltoren" wx:page_id="420" id="wx116">Eiffeltoren</a>, het <a href="/wnl/Vrijheidsbeeld_%28New_York%29" title="Vrijheidsbeeld (New York)" wx:linktype="known" wx:pagename="Vrijheidsbeeld_(New_York)" wx:page_id="44874" id="wx117">Vrijheidsbeeld</a> en de <a href="/wnl/Piramide_%28bouwwerk%29" title="Piramide (bouwwerk)" wx:linktype="known" wx:pagename="Piramide_(bouwwerk)" wx:page_id="77219" id="wx118">piramides</a>, en de bouw van verschillende gebouwen in je stad zoals een tempel, obelisk, theater, en door het verspreiden van verschillende religies.</p>

<p id="wx119">Het spel kan op verschillende manieren gewonnen worden. De overwinning behoort de speler toe die alle andere beschavingen onderwerpt, een zeker percentage van de wereld domineert, als eerste een ruimteschip bouwt, verkozen wordt door de <a href="/wnl/Verenigde_Naties" title="Verenigde Naties" wx:linktype="known" wx:pagename="Verenigde_Naties" wx:page_id="6801" id="wx120">Verenigde Naties</a>, of in drie steden een legendarisch cultuurniveau heeft bereikt. Als geen van deze voorwaarden bereikt wordt voor 2050 Na Christus wint de beschaving met de hoogste spelscore.</p>

<p id="wx121">Civilization IV is uitgebracht in het Engels, Duits, Frans, Spaans en Italiaans. Fans hebben ook een Russische en Finse versie gemaakt.</p>

<a id="Gameplay" name="Gameplay"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Gameplay" id="wxsec3"><h2 id="wx122">Gameplay</h2>

<a id="Diplomatie" name="Diplomatie"/>
<wx:section level="3" title="Diplomatie" id="wxsec5"><h3 id="wx123">Diplomatie</h3>

<p id="wx124">Diplomatie in Civilization is in essentie het verhandelen van zaken. Verschillende handelsmogelijkheden vereisen verschillende bevorderingen voor gebruik, en sommige dingen kunnen alleen geruild worden voor bepaalde andere dingen. (Overeenkomsten per beurt moeten gecompenseerd worden met andere overeenkomsten per beurt). Spelers kunnen verschillende dingen ruilen, zoals technologieën, grondstoffen (ook luxe artikelen zoals wijn), kaarten (voor het onthullen van informatie over de rest van de wereld) en goud. Gevorderde diplomatie keuzes, zoals het creëren van een alliantie, het geven en krijgen van militaire bescherming, open grenzen, en het aannemen van een andere staatsvorm/religie. De reden achter de acties van de andere leiders is duidelijker te zien dan bij <a href="/wnl/Civilization_III" title="Civilization III" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_III" wx:page_id="338856" id="wx125">Civilization III</a>. Daar werd alleen het gedrag van de leiders vermeld (kattig, aardig, woedend), terwijl bij Civilization IV ook erbij staat waarom. Bijvoorbeeld: “ +2 Jaren van vrede hebben onze relatie versterkt” of “-4 Je ruilde met onze ergste vijand!”. Als een leider vriendelijk tegen je doet, zal hij je niet proberen uit te buiten tijdens het handelen. Een ander nieuw kenmerk is de <a href="/wnl/Verenigde_Naties" title="Verenigde Naties" wx:linktype="known" wx:pagename="Verenigde_Naties" wx:page_id="6801" id="wx126">Verenigde Naties</a>. Het hoofdkantoor van de Verenigde Naties kan in één stad in de wereld worden gebouwd (Het is dus een wereldwonder), en daardoor ben je meteen verkiesbaar als leider van de Verenigde Naties. Als leider moet je referenda houden over dingen als globale staatsvormen, kernwapens, enzovoorts. Alle andere leiders kunnen dan stemmen en als er een meerderheid is, word het ingevoerd. Daardoor kan het dus gebeuren dat iedereen de staatsvorm “Vrije Religie” of “Recht van Meningsuiting” aanneemt, of dat niemand meer kernwapens mag gebruiken. Ook is er een referendum over wie de wereldleider wordt. Wie dit wint, heeft een Diplomatieke overwinning. In tegenstelling tot de echte wereld, zijn de referenda in Civilization IV voor eeuwig geldig.</p>

<a id="Strijd" name="Strijd"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Strijd" id="wxsec6"><h3 id="wx127">Strijd</h3>

<p id="wx128">Eenheden hebben niet langer aparte aanvals- en verdedigingswaarden. In plaats daarvan hebben ze nu een basissterkte die, afhankelijk van de situatie, toeneemt of afneemt. De sterkte van de eenheid heeft ook invloed op hoeveel schade hij kan aanrichten. De schade wordt berekend vanaf de basissterkte, dus zwakke moderne eenheden kunnen sterke verouderde eenheden met gemak aan. In plaats van een generale promotie, zijn er specifieke types van strijd ervaring, zoals bonussen tegen specifieke types vijanden of de mogelijkheid om bijvoorbeeld sneller te verplaatsen in het bos. In totaal zijn er 41 verschillende strijd promoties. Het is ook mogelijk voor spelers om de “gevechtskansen” te bekijken. Dit geeft de speler een goed beeld of een aanval gaat lukken, of een grote flop wordt.</p>

<a id="Productie_en_Handel" name="Productie_en_Handel"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Productie en Handel" id="wxsec7"><h3 id="wx129">Productie en Handel</h3>

<p id="wx130">Het spel heeft 32 grondstoftypes die allemaal verhandelbaar zijn en een bepaalde verbetering nodig hebben (zoals een mijn, een olieplatform of een plantage) om gebruikt te kunnen worden. Sommige grondstoffen zijn nodig voor bepaalde eenheden, gebouwen of wereldwonderen (<a href="/wnl/IJzer_%28element%29" title="IJzer (element)" wx:linktype="known" wx:pagename="IJzer_(element)" wx:page_id="7605" id="wx131">ijzer</a>,<a href="/wnl/Koper_%28element%29" title="Koper (element)" wx:linktype="known" wx:pagename="Koper_(element)" wx:page_id="8160" id="wx132">koper</a>). Sommige grondstoffen verdubbelen de snelheid van een bepaald wereldwonder (<a href="/wnl/Marmer" title="Marmer" wx:linktype="known" wx:pagename="Marmer" wx:page_id="10217" id="wx133">marmer</a>, <a href="/wnl/Aluminium" title="Aluminium" wx:linktype="known" wx:pagename="Aluminium" wx:page_id="4351" id="wx134">aluminium</a>) en sommige zijn bedoeld als luxeartikel en maken de inwoners van je steden gelukkig en gezond (<a href="/wnl/Bont" title="Bont" wx:linktype="known" wx:pagename="Bont" wx:page_id="58751" id="wx135">bont</a>, <a href="/wnl/Wijn" title="Wijn" wx:linktype="known" wx:pagename="Wijn" wx:page_id="10871" id="wx136">wijn</a>, <a href="/wnl/Verf" title="Verf" wx:linktype="known" wx:pagename="Verf" wx:page_id="39836" id="wx137">verf</a>). Dit gebeurt echter alleen als de grondstoffen een verbetering hebben en met een stad zijn verbonden door een weg. Er zijn ook drie culturele goederen die je krijgt door wereldwonderen en je kunt verhandelen (<a href="/wnl/Single_%28muziek%29" title="Single (muziek)" wx:linktype="known" wx:pagename="Single_(muziek)" wx:page_id="52607" id="wx138">hit singles</a>, <a href="/wnl/Film_%28cinematografie%29" title="Film (cinematografie)" wx:linktype="known" wx:pagename="Film_(cinematografie)" wx:page_id="550278" id="wx139">hit movies</a> en <a href="/wnl/Musical" title="Musical" wx:linktype="known" wx:pagename="Musical" wx:page_id="7377" id="wx140">hit musicals</a>). Om goederen te ruilen moet er een verbinding zijn tussen jouw stad en die van de andere beschaving. Dit kan via wegen en rivieren, en later ook via de zee. Productie (ook bekend als “Hamers”, het pictogram dat handel weergeeft) wordt soms ook gebruikt als een grondstoffenterm in Civilization IV. Elke landtegel voorziet een stad van een bepaald aantal “Hamers”, die worden verzameld in de stad om gebouwen en eenheden te produceren. Als een beschaving een wereldwonder aan het bouwen is, maar een andere beschaving eerder klaar is, wordt de verloren productie gecompenseerd met goud, evenredig aan het verloren aantal productie-eenheden.</p>

<a id="Religie" name="Religie"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Religie" id="wxsec8"><h3 id="wx141">Religie</h3>

<p id="wx142">Het concept van verschillende <a href="/wnl/Religie" title="Religie" wx:linktype="known" wx:pagename="Religie" wx:page_id="1489" id="wx143">religies</a> is nieuw in Civilization IV. In voorgaande Civilization-spellen kon je wel tempels en kathedralen bouwen maar de religie was een algemene eigenschap van <a href="/wnl/Cultuur" title="Cultuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Cultuur" wx:page_id="21283" id="wx144">cultuur</a>, dus eigenlijk was er geen religie. Er zijn nu zeven religies in het spel: <a href="/wnl/Boeddhisme" title="Boeddhisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Boeddhisme" wx:page_id="144" id="wx145">Boeddhisme</a> , <a href="/wnl/Christendom" title="Christendom" wx:linktype="known" wx:pagename="Christendom" wx:page_id="249" id="wx146">Christendom</a>, <a href="/wnl/Confucianisme" title="Confucianisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Confucianisme" wx:page_id="76830" id="wx147">Confucianisme</a>, <a href="/wnl/Hindoe%C3%AFsme" title="Hindoeïsme" wx:linktype="known" wx:pagename="Hindoeïsme" wx:page_id="739" id="wx148">Hindoeïsme</a>, <a href="/wnl/Islam" title="Islam" wx:linktype="known" wx:pagename="Islam" wx:page_id="785" id="wx149">Islam</a>, <a href="/wnl/Jodendom" title="Jodendom" wx:linktype="known" wx:pagename="Jodendom" wx:page_id="15321" id="wx150">Jodendom</a> en <a href="/wnl/Tao%C3%AFsme" title="Taoïsme" wx:linktype="known" wx:pagename="Taoïsme" wx:page_id="76827" id="wx151">Taoïsme</a>. Er zijn geen specifieke bonussen voor alle religies, alleen zijn ze aan een specifieke technologie verbonden (zoals Christendom aan <a href="/wnl/Theologie" title="Theologie" wx:linktype="known" wx:pagename="Theologie" wx:page_id="1686" id="wx152">Theologie</a>) en de vier late religies (Christendom, Confucianisme, Islam en Taoïsme) beginnen met een gratis <a href="/wnl/Missionaris" title="Missionaris" wx:linktype="known" wx:pagename="Missionaris" wx:page_id="65747" id="wx153">missionaris</a>-eenheid, voor de spelbalans. Als een speler als eerste een technologie ontdekt die een religie voortbrengt, wordt de religie gesticht in een van de steden van zijn beschaving. Daardoor wordt die stad de Heilige stad van de nieuwe religie. Dan kan de speler tempels en kloosters bouwen van dat geloof en, als er een klooster in de stad is gebouwd, <a href="/wnl/Missionaris" title="Missionaris" wx:linktype="known" wx:pagename="Missionaris" wx:page_id="65747" id="wx154">missionaris</a>-eenheden produceren om het geloof te verspreiden in andere steden, zowel in zijn eigen land als in het buitenland.</p>

<p id="wx155">Beschavingen die dezelfde <a href="/wnl/Religie" title="Religie" wx:linktype="known" wx:pagename="Religie" wx:page_id="1489" id="wx156">religie</a> hebben zullen vriendelijker tegen elkaar zijn in hun diplomatieke onderhandelingen. Beschavingen met verschillende religies zullen juist eerder vijandig tegen elkaar doen. Deze vijandigheid kan verdwijnen door, met behulp van een missionaris, een vijandige stad te bekeren en vervolgens die leider te overtuigen van jouw geloof. De beschaving van de stad waarin de religie gesticht is heeft ook economische voordelen. Als die speler een "Groot Profeet" naar de Heilige stad stuurt, kan die het heilige gebouw van het “gevonden” geloof maken. Dit gebouw verschaft 1 eenheid goud voor iedere stad die de religie heeft. Als een beschaving 1) een staatsreligie heeft, 2) de heilige stad van die religie bezit en 3) het heilige gebouw in de Heilige stad heeft gebouwd, ontvangt die vrij zicht op het terrein rond iedere stad die dat geloof heeft. Zo kan je een oogje houden op de buitenlandse activiteiten.</p>

<p id="wx157">De nieuwe bestuursvormen hebben ook een sterk effect op religie. Je kan bijvoorbeeld een staatsreligie hebben, of "Vrijheid van religie" hebben. Dat heeft effect op zowel andere beschavingen, als op de inwoners van je steden.</p>

<a id="Beschavingen_en_Leiders" name="Beschavingen_en_Leiders"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Beschavingen en Leiders" id="wxsec9"><h3 id="wx158">Beschavingen en Leiders</h3>

<p id="wx159">Acht van de achttien beschavingen hebben twee leiders. Iedere leider biedt bonussen aan gebaseerd op de condities die uitzonderlijk waren tijdens de regeerperiode van die leider, en iedere leider gedraagt zich zo verschillend alsof ze verschillende beschavingen zijn en meerdere persoonlijkheden hebben.</p>

<p id="wx160">Alle beschavingen hebben verschillende elementen of opmerkelijkheid en alle leiders hebben bepaalde karaktertrekken gebaseerd op hun prestaties in het echte leven. Ook al zijn ze beperkt, ze hebben effect op de spelers strategie. Alle beschavingen hebben ook een unieke eenheid, zoals de Franse <a href="/wnl/Musketiers" title="Musketiers" wx:linktype="known" wx:pagename="Musketiers" wx:page_id="154060" id="wx161">musketiers</a>. Die zijn alleen beschikbaar als je als Frankrijk speelt. Hieronder is een tabel met iedere beschaving en wat informatie erover.</p>

<table class="wikitable" style="width:800px;" id="wx162">
<caption id="wx163"><b id="wx164">Civilization IV</b></caption>

<tr id="wx165">
<td id="wx166"><b id="wx167">Beschaving</b> </td>
<td id="wx168"><b id="wx169">Technologische kennis</b> </td>
<td id="wx170"><b id="wx171">Unieke Eenheid</b> </td>
<td id="wx172"><b id="wx173">Leiders</b> </td>
<td id="wx174"><b id="wx175">Karaktertrekken van leiders</b> </td>
<td id="wx176"><b id="wx177">Favoriete staatsvorm</b> </td>
<td id="wx178"><b id="wx179">Hoofdstad</b> </td>
</tr>

<tr id="wx180">
<td rowspan="2" id="wx181"><a href="/wnl/Verenigde_Staten" title="Verenigde Staten" wx:linktype="known" wx:pagename="Verenigde_Staten" wx:page_id="1838" id="wx182">Amerika</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx183"><a href="/wnl/Visserij" title="Visserij" wx:linktype="known" wx:pagename="Visserij" wx:page_id="4007" id="wx184">Visserij</a>
<p id="wx185">, <a href="/wnl/Landbouw" title="Landbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Landbouw" wx:page_id="4006" id="wx186">Landbouw</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx187"><a href="/wnl/Navy_SEALs" title="Navy SEALs" wx:linktype="known" wx:pagename="Navy_SEALs" wx:page_id="427706" id="wx188">Navy SEALs</a>
<p id="wx189">(vervangt <a href="/wnl/Korps_Mariniers" title="Korps Mariniers" wx:linktype="known" wx:pagename="Korps_Mariniers" wx:page_id="27598" id="wx190">Mariniers</a>)</p>
</td>
<td id="wx191"><a href="/wnl/George_Washington_%28president%29" title="George Washington (president)" wx:linktype="known" wx:pagename="George_Washington_(president)" wx:page_id="670" id="wx192">George Washington</a> </td>
<td id="wx193">
<p id="wx194">Financieel, Georganiseerd</p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx195"><a href="/wnl/Universeel_stemrecht" title="Universeel stemrecht" wx:linktype="known" wx:pagename="Universeel_stemrecht" wx:page_id="263333" id="wx196">Universeel stemrecht</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx197"><a href="/wnl/Washington_D.C." title="Washington D.C." wx:linktype="known" wx:pagename="Washington_D.C." wx:page_id="27297" id="wx198">Washington</a> </td>
</tr>

<tr id="wx199">
<td id="wx200"><a href="/wnl/Franklin_D._Roosevelt" title="Franklin D. Roosevelt" wx:linktype="known" wx:pagename="Franklin_D._Roosevelt" wx:page_id="36852" id="wx201">Franklin D. Roosevelt</a> </td>
<td id="wx202">
<p id="wx203">IJverig Georganiseerd</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx204">
<td id="wx205"><a href="/wnl/Arabische_Rijk" title="Arabische Rijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Arabische_Rijk" wx:page_id="62312" id="wx206">Arabische Rijk</a> </td>
<td id="wx207"><a href="/wnl/Mystiek" title="Mystiek" wx:linktype="known" wx:pagename="Mystiek" wx:page_id="87119" id="wx208">Mystiek</a>
<p id="wx209">, <a href="/wnl/Wiel_%28voortbeweging%29" title="Wiel (voortbeweging)" wx:linktype="known" wx:pagename="Wiel_(voortbeweging)" wx:page_id="16439" id="wx210">Het Wiel</a></p>
</td>
<td id="wx211"><a href="/wnl/Kameel" title="Kameel" wx:linktype="known" wx:pagename="Kameel" wx:page_id="18746" id="wx212">Kameel</a> <a href="/wnl/Boogschieten" title="Boogschieten" wx:linktype="known" wx:pagename="Boogschieten" wx:page_id="117194" id="wx213">Schutter</a>
<p id="wx214">(Vervangt <a href="/wnl/Ridder_%28ruiter%29" title="Ridder (ruiter)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ridder_(ruiter)" wx:page_id="1530" id="wx215">ridder</a>)</p>
</td>
<td id="wx216"><a href="/wnl/Saladin" title="Saladin" wx:linktype="known" wx:pagename="Saladin" wx:page_id="388997" id="wx217">Saladin</a> </td>
<td id="wx218">
<p id="wx219">Filosofisch, Spiritueel</p>
</td>
<td id="wx220"><a href="/wnl/Theocratie" title="Theocratie" wx:linktype="known" wx:pagename="Theocratie" wx:page_id="53721" id="wx221">Theocratie</a> </td>
<td id="wx222"><a href="/wnl/Mekka" title="Mekka" wx:linktype="known" wx:pagename="Mekka" wx:page_id="9846" id="wx223">Mekka</a> </td>
</tr>

<tr id="wx224">
<td id="wx225"><a href="/wnl/Azteken" title="Azteken" wx:linktype="known" wx:pagename="Azteken" wx:page_id="300296" id="wx226">Azteken</a> </td>
<td id="wx227"><a href="/wnl/Mystiek" title="Mystiek" wx:linktype="known" wx:pagename="Mystiek" wx:page_id="87119" id="wx228">Mystiek</a>
<p id="wx229">, <a href="/wnl/Jacht_%28activiteit%29" title="Jacht (activiteit)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jacht_(activiteit)" wx:page_id="22519" id="wx230">Jacht</a></p>
</td>
<td id="wx231"><a href="/wnl/Jaguar_Strijder" class="new" title="Jaguar Strijder" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Jaguar_Strijder" id="wx232">Jaguar Strijder</a>
<p id="wx233">(vervangt <a href="/wnl/Zwaardvechter" class="new" title="Zwaardvechter" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Zwaardvechter" id="wx234">Zwaardvechter</a>)</p>
</td>
<td id="wx235"><a href="/wnl/Moctezuma_II" title="Moctezuma II" wx:linktype="known" wx:pagename="Moctezuma_II" wx:page_id="1275156" id="wx236">Montezuma II</a> </td>
<td id="wx237">
<p id="wx238">Agressief, Spiritueel</p>
</td>
<td id="wx239"><a href="/wnl/Dictatuur" title="Dictatuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Dictatuur" wx:page_id="10901" id="wx240">Dictatuur</a> </td>
<td id="wx241"><a href="/wnl/Tenochtitlan" title="Tenochtitlan" wx:linktype="known" wx:pagename="Tenochtitlan" wx:page_id="7359" id="wx242">Tenochtitlan</a> </td>
</tr>

<tr id="wx243">
<td rowspan="2" id="wx244"><a href="/wnl/China" title="China" wx:linktype="known" wx:pagename="China" wx:page_id="65674" id="wx245">China</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx246"><a href="/wnl/Landbouw" title="Landbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Landbouw" wx:page_id="4006" id="wx247">Landbouw</a>
<p id="wx248">, <a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx249">Mijnbouw</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx250"><a href="/wnl/Chu-ko-nu" class="new" title="Chu-ko-nu" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Chu-ko-nu" id="wx251">Chu-ko-nu</a>
<p id="wx252">(vervangt <a href="/wnl/Kruisboog" title="Kruisboog" wx:linktype="known" wx:pagename="Kruisboog" wx:page_id="6850" id="wx253">kruisboog</a>)</p>
</td>
<td id="wx254"><a href="/wnl/Mao_Zedong" title="Mao Zedong" wx:linktype="known" wx:pagename="Mao_Zedong" wx:page_id="20882" id="wx255">Mao Zedong</a> </td>
<td id="wx256">
<p id="wx257">Filosofisch, Georganiseerd</p>
</td>
<td id="wx258"><a href="/wnl/Communisme" title="Communisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Communisme" wx:page_id="302" id="wx259">Communisme</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx260"><a href="/wnl/Peking" title="Peking" wx:linktype="known" wx:pagename="Peking" wx:page_id="36884" id="wx261">Peking</a> </td>
</tr>

<tr id="wx262">
<td id="wx263"><a href="/wnl/Qin_Shi_Huang" title="Qin Shi Huang" wx:linktype="known" wx:pagename="Qin_Shi_Huang" wx:page_id="1112080" id="wx264">Qin Shi Huang</a> </td>
<td id="wx265">
<p id="wx266">IJverig Financieel</p>
</td>
<td id="wx267"><a href="/wnl/Dictatuur" title="Dictatuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Dictatuur" wx:page_id="10901" id="wx268">Dictatuur</a> </td>
</tr>

<tr id="wx269">
<td id="wx270"><a href="/wnl/Oude_Egypte" title="Oude Egypte" wx:linktype="known" wx:pagename="Oude_Egypte" wx:page_id="1169513" id="wx271">Egypte</a> </td>
<td id="wx272"><a href="/wnl/Landbouw" title="Landbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Landbouw" wx:page_id="4006" id="wx273">Landbouw</a>
<p id="wx274">, <a href="/wnl/Wiel_%28voortbeweging%29" title="Wiel (voortbeweging)" wx:linktype="known" wx:pagename="Wiel_(voortbeweging)" wx:page_id="16439" id="wx275">Het Wiel</a></p>
</td>
<td id="wx276">
<p id="wx277">Oorlogs <a href="/wnl/Strijdwagen" title="Strijdwagen" wx:linktype="known" wx:pagename="Strijdwagen" wx:page_id="494204" id="wx278">Strijdwagen</a> (vervangt <a href="/wnl/Strijdwagen" title="Strijdwagen" wx:linktype="known" wx:pagename="Strijdwagen" wx:page_id="494204" id="wx279">Strijdwagen</a>)</p>
</td>
<td id="wx280"><a href="/wnl/Hatsjepsoet" title="Hatsjepsoet" wx:linktype="known" wx:pagename="Hatsjepsoet" wx:page_id="190471" id="wx281">Hatshepsut</a> </td>
<td id="wx282">
<p id="wx283">Spiritueel, Creatief</p>
</td>
<td id="wx284"><a href="/wnl/Monarchie" title="Monarchie" wx:linktype="known" wx:pagename="Monarchie" wx:page_id="10848" id="wx285">Monarchie</a> </td>
<td id="wx286"><a href="/wnl/Thebe_%28Egypte%29" title="Thebe (Egypte)" wx:linktype="known" wx:pagename="Thebe_(Egypte)" wx:page_id="42263" id="wx287">Thebe</a> </td>
</tr>

<tr id="wx288">
<td rowspan="2" id="wx289"><a href="/wnl/Engeland" title="Engeland" wx:linktype="known" wx:pagename="Engeland" wx:page_id="5490" id="wx290">Engeland</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx291"><a href="/wnl/Visserij" title="Visserij" wx:linktype="known" wx:pagename="Visserij" wx:page_id="4007" id="wx292">Visserij</a>
<p id="wx293">, <a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx294">Mijnbouw</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx295"><a href="/wnl/Redcoat" class="new" title="Redcoat" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Redcoat" id="wx296">Redcoat</a>
<p id="wx297">(vervangt <a href="/wnl/Scherpschutter" title="Scherpschutter" wx:linktype="known" wx:pagename="Scherpschutter" wx:page_id="102919" id="wx298">Scherpschutter</a>)</p>
</td>
<td id="wx299"><a href="/wnl/Victoria_van_het_Verenigd_Koninkrijk" title="Victoria van het Verenigd Koninkrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Victoria_van_het_Verenigd_Koninkrijk" wx:page_id="48255" id="wx300">Victoria</a> </td>
<td id="wx301">
<p id="wx302">Expansiegericht, Financieel</p>
</td>
<td id="wx303"><a href="/wnl/Representatieve_democratie" title="Representatieve democratie" wx:linktype="known" wx:pagename="Representatieve_democratie" wx:page_id="49095" id="wx304">Representatieve democratie</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx305"><a href="/wnl/Londen" title="Londen" wx:linktype="known" wx:pagename="Londen" wx:page_id="975" id="wx306">Londen</a> </td>
</tr>

<tr id="wx307">
<td id="wx308"><a href="/wnl/Elizabeth_I_van_Engeland" title="Elizabeth I van Engeland" wx:linktype="known" wx:pagename="Elizabeth_I_van_Engeland" wx:page_id="30739" id="wx309">Elizabeth I</a> </td>
<td id="wx310">
<p id="wx311">Filosofisch, Financieel</p>
</td>
<td id="wx312"><a href="/wnl/Godsdienstvrijheid" title="Godsdienstvrijheid" wx:linktype="known" wx:pagename="Godsdienstvrijheid" wx:page_id="136949" id="wx313">Godsdienstvrijheid</a> </td>
</tr>

<tr id="wx314">
<td rowspan="2" id="wx315"><a href="/wnl/Frankrijk" title="Frankrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Frankrijk" wx:page_id="1315598" id="wx316">Frankrijk</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx317"><a href="/wnl/Landbouw" title="Landbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Landbouw" wx:page_id="4006" id="wx318">Landbouw</a>
<p id="wx319">, <a href="/wnl/Wiel_%28voortbeweging%29" title="Wiel (voortbeweging)" wx:linktype="known" wx:pagename="Wiel_(voortbeweging)" wx:page_id="16439" id="wx320">Het Wiel</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx321"><a href="/wnl/Musketier" title="Musketier" wx:linktype="known" wx:pagename="Musketier" wx:page_id="259335" id="wx322">Musketier</a>
<p id="wx323">(vervangt <a href="/wnl/Musket" title="Musket" wx:linktype="known" wx:pagename="Musket" wx:page_id="208127" id="wx324">Musketman</a>)</p>
</td>
<td id="wx325"><a href="/wnl/Lodewijk_XIV_van_Frankrijk" title="Lodewijk XIV van Frankrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Lodewijk_XIV_van_Frankrijk" wx:page_id="22512" id="wx326">Lodewijk XIV</a> </td>
<td id="wx327">
<p id="wx328">Creatief, IJverig</p>
</td>
<td id="wx329">
<p id="wx330">Monarchie</p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx331"><a href="/wnl/Parijs" title="Parijs" wx:linktype="known" wx:pagename="Parijs" wx:page_id="1323" id="wx332">Parijs</a> </td>
</tr>

<tr id="wx333">
<td id="wx334"><a href="/wnl/Napoleon_Bonaparte" title="Napoleon Bonaparte" wx:linktype="known" wx:pagename="Napoleon_Bonaparte" wx:page_id="1191" id="wx335">Napoleon Bonaparte</a> </td>
<td id="wx336">
<p id="wx337">Agressief, IJverig</p>
</td>
<td id="wx338">
<p id="wx339">Representatieve democratie</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx340">
<td rowspan="2" id="wx341"><a href="/wnl/Duitsland" title="Duitsland" wx:linktype="known" wx:pagename="Duitsland" wx:page_id="351" id="wx342">Duitsland</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx343"><a href="/wnl/Jacht_%28activiteit%29" title="Jacht (activiteit)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jacht_(activiteit)" wx:page_id="22519" id="wx344">Jacht</a>
<p id="wx345">, <a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx346">Mijnbouw</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx347"><a href="/wnl/Pantserwagen" title="Pantserwagen" wx:linktype="known" wx:pagename="Pantserwagen" wx:page_id="87232" id="wx348">Pantserwagen</a>
<p id="wx349">(vervangt <a href="/wnl/Tank_%28voertuig%29" title="Tank (voertuig)" wx:linktype="known" wx:pagename="Tank_(voertuig)" wx:page_id="48859" id="wx350">Tank</a>)</p>
</td>
<td id="wx351"><a href="/wnl/Frederik_II_van_Pruisen" title="Frederik II van Pruisen" wx:linktype="known" wx:pagename="Frederik_II_van_Pruisen" wx:page_id="48243" id="wx352">Frederik II van Pruisen</a> </td>
<td id="wx353">
<p id="wx354">Creatief, Filosofisch</p>
</td>
<td id="wx355"><a href="/wnl/Universeel_stemrecht" title="Universeel stemrecht" wx:linktype="known" wx:pagename="Universeel_stemrecht" wx:page_id="263333" id="wx356">Universeel stemrecht</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx357"><a href="/wnl/Berlijn" title="Berlijn" wx:linktype="known" wx:pagename="Berlijn" wx:page_id="9593" id="wx358">Berlijn</a> </td>
</tr>

<tr id="wx359">
<td id="wx360"><a href="/wnl/Otto_von_Bismarck" title="Otto von Bismarck" wx:linktype="known" wx:pagename="Otto_von_Bismarck" wx:page_id="43572" id="wx361">Otto von Bismarck</a> </td>
<td id="wx362">
<p id="wx363">Expansiegericht, IJverig</p>
</td>
<td id="wx364">
<p id="wx365">Representatieve democratie</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx366">
<td id="wx367"><a href="/wnl/Griekenland" title="Griekenland" wx:linktype="known" wx:pagename="Griekenland" wx:page_id="7626" id="wx368">Griekenland</a> </td>
<td id="wx369"><a href="/wnl/Visserij" title="Visserij" wx:linktype="known" wx:pagename="Visserij" wx:page_id="4007" id="wx370">Visserij</a>
<p id="wx371">, <a href="/wnl/Jacht_%28activiteit%29" title="Jacht (activiteit)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jacht_(activiteit)" wx:page_id="22519" id="wx372">Jacht</a></p>
</td>
<td id="wx373"><a href="/wnl/Falanx" title="Falanx" wx:linktype="known" wx:pagename="Falanx" wx:page_id="255768" id="wx374">Falanx</a>
<p id="wx375">(vervangt <a href="/wnl/Speerman" class="new" title="Speerman" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Speerman" id="wx376">Speerman</a>)</p>
</td>
<td id="wx377"><a href="/wnl/Alexander_de_Grote" title="Alexander de Grote" wx:linktype="known" wx:pagename="Alexander_de_Grote" wx:page_id="11302" id="wx378">Alexander de Grote</a> </td>
<td id="wx379">
<p id="wx380">Agressief, Filosofisch</p>
</td>
<td id="wx381">
<p id="wx382">Monarchie</p>
</td>
<td id="wx383"><a href="/wnl/Athene" title="Athene" wx:linktype="known" wx:pagename="Athene" wx:page_id="10230" id="wx384">Athene</a> </td>
</tr>

<tr id="wx385">
<td id="wx386"><a href="/wnl/Tawantinsuyu" title="Tawantinsuyu" wx:linktype="known" wx:pagename="Tawantinsuyu" wx:page_id="151774" id="wx387">Incarijk</a> </td>
<td id="wx388"><a href="/wnl/Landbouw" title="Landbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Landbouw" wx:page_id="4006" id="wx389">Landbouw</a>
<p id="wx390">, <a href="/wnl/Mystiek" title="Mystiek" wx:linktype="known" wx:pagename="Mystiek" wx:page_id="87119" id="wx391">Mystiek</a></p>
</td>
<td id="wx392"><a href="/wnl/Quichua_%28volk%29" title="Quichua (volk)" wx:linktype="known" wx:pagename="Quichua_(volk)" wx:page_id="388894" id="wx393">Quechua Strijder</a>
<p id="wx394">(Vervang <a href="/wnl/Krijger_%28strijder%29" title="Krijger (strijder)" wx:linktype="known" wx:pagename="Krijger_(strijder)" wx:page_id="267839" id="wx395">strijder</a>)</p>
</td>
<td id="wx396"><a href="/wnl/Huayna_Capac" class="new" title="Huayna Capac" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Huayna_Capac" id="wx397">Huayna Capac</a> </td>
<td id="wx398">
<p id="wx399">Agressief, Financieel</p>
</td>
<td id="wx400">
<p id="wx401">Monarchie</p>
</td>
<td id="wx402"><a href="/wnl/Cuzco_%28stad%29" title="Cuzco (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Cuzco_(stad)" wx:page_id="77624" id="wx403">Cuzco</a> </td>
</tr>

<tr id="wx404">
<td rowspan="2" id="wx405"><a href="/wnl/India" title="India" wx:linktype="known" wx:pagename="India" wx:page_id="476869" id="wx406">India</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx407"><a href="/wnl/Mystiek" title="Mystiek" wx:linktype="known" wx:pagename="Mystiek" wx:page_id="87119" id="wx408">Mystiek</a>
<p id="wx409">, <a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx410">Mijnbouw</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx411"><a href="/wnl/Werken_%28arbeid%29" title="Werken (arbeid)" wx:linktype="known" wx:pagename="Werken_(arbeid)" wx:page_id="20090" id="wx412">Snelle arbeider</a>
<p id="wx413">(Vervangt arbeider)</p>
</td>
<td id="wx414"><a href="/wnl/Mahatma_Gandhi" title="Mahatma Gandhi" wx:linktype="known" wx:pagename="Mahatma_Gandhi" wx:page_id="13465" id="wx415">Gandhi</a> </td>
<td id="wx416">
<p id="wx417">Spiritueel, IJverig</p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx418"><a href="/wnl/Communisme" title="Communisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Communisme" wx:page_id="302" id="wx419">Communisme</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx420"><a href="/wnl/Delhi_%28stad%29" title="Delhi (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Delhi_(stad)" wx:page_id="123417" id="wx421">Delhi</a> </td>
</tr>

<tr id="wx422">
<td id="wx423"><a href="/wnl/Asoka" title="Asoka" wx:linktype="known" wx:pagename="Asoka" wx:page_id="141070" id="wx424">Asoka</a> </td>
<td id="wx425">
<p id="wx426">Spiritueel, Georganiseerd</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx427">
<td id="wx428"><a href="/wnl/Japan" title="Japan" wx:linktype="known" wx:pagename="Japan" wx:page_id="843" id="wx429">Japan</a> </td>
<td id="wx430"><a href="/wnl/Visserij" title="Visserij" wx:linktype="known" wx:pagename="Visserij" wx:page_id="4007" id="wx431">Visserij</a>
<p id="wx432">, <a href="/wnl/Wiel_%28voortbeweging%29" title="Wiel (voortbeweging)" wx:linktype="known" wx:pagename="Wiel_(voortbeweging)" wx:page_id="16439" id="wx433">Het Wiel</a></p>
</td>
<td id="wx434"><a href="/wnl/Samurai" title="Samurai" wx:linktype="known" wx:pagename="Samurai" wx:page_id="64021" id="wx435">Samurai</a>
<p id="wx436">(vervangt <a href="/wnl/Knots" title="Knots" wx:linktype="known" wx:pagename="Knots" wx:page_id="80834" id="wx437">knotstrijder</a>)</p>
</td>
<td id="wx438"><a href="/wnl/Tokugawa_Ieyasu" title="Tokugawa Ieyasu" wx:linktype="known" wx:pagename="Tokugawa_Ieyasu" wx:page_id="166491" id="wx439">Tokugawa Ieyasu</a> </td>
<td id="wx440">
<p id="wx441">Agressief, Georganiseerd</p>
</td>
<td id="wx442"><a href="/wnl/Mercantilisme" title="Mercantilisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Mercantilisme" wx:page_id="89142" id="wx443">Mercantilisme</a> </td>
<td id="wx444"><a href="/wnl/Kioto_%28stad%29" title="Kioto (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Kioto_(stad)" wx:page_id="63733" id="wx445">Kioto</a> </td>
</tr>

<tr id="wx446">
<td id="wx447"><a href="/wnl/Koninkrijk_Mali" title="Koninkrijk Mali" wx:linktype="known" wx:pagename="Koninkrijk_Mali" wx:page_id="325750" id="wx448">Koninkrijk Mali</a> </td>
<td id="wx449"><a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx450">Mijnbouw</a>
<p id="wx451">, <a href="/wnl/Wiel_%28voortbeweging%29" title="Wiel (voortbeweging)" wx:linktype="known" wx:pagename="Wiel_(voortbeweging)" wx:page_id="16439" id="wx452">Het Wiel</a></p>
</td>
<td id="wx453"><a href="/wnl/Lichte_infanterie" class="new" title="Lichte infanterie" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Lichte_infanterie" id="wx454">Lichte infanterie</a>
<p id="wx455">(vervangt <a href="/wnl/Boogschieten" title="Boogschieten" wx:linktype="known" wx:pagename="Boogschieten" wx:page_id="117194" id="wx456">Schutter</a>)</p>
</td>
<td id="wx457"><a href="/wnl/Mansa_Moussa" title="Mansa Moussa" wx:linktype="known" wx:pagename="Mansa_Moussa" wx:page_id="974523" id="wx458">Mansa Moussa</a> </td>
<td id="wx459">
<p id="wx460">Financieel, Spiritueel</p>
</td>
<td id="wx461"><a href="/wnl/Vrije_markt" title="Vrije markt" wx:linktype="known" wx:pagename="Vrije_markt" wx:page_id="144803" id="wx462">Vrije markt</a> </td>
<td id="wx463"><a href="/wnl/Timboektoe" title="Timboektoe" wx:linktype="known" wx:pagename="Timboektoe" wx:page_id="835560" id="wx464">Timboektoe</a> </td>
</tr>

<tr id="wx465">
<td rowspan="2" id="wx466"><a href="/wnl/Mongoolse_Rijk" title="Mongoolse Rijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Mongoolse_Rijk" wx:page_id="167853" id="wx467">Mongoolse Rijk</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx468"><a href="/wnl/Jacht_%28activiteit%29" title="Jacht (activiteit)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jacht_(activiteit)" wx:page_id="22519" id="wx469">Jacht</a>
<p id="wx470">, <a href="/wnl/Wiel_%28voortbeweging%29" title="Wiel (voortbeweging)" wx:linktype="known" wx:pagename="Wiel_(voortbeweging)" wx:page_id="16439" id="wx471">Het Wiel</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx472"><a href="/wnl/Gouden_Horde" title="Gouden Horde" wx:linktype="known" wx:pagename="Gouden_Horde" wx:page_id="68816" id="wx473">Keshik</a>
<p id="wx474">(Vervangt <a href="/wnl/Cavalerie" title="Cavalerie" wx:linktype="known" wx:pagename="Cavalerie" wx:page_id="8650" id="wx475">Cavalerie schutter</a>)</p>
</td>
<td id="wx476"><a href="/wnl/Dzjengis_Khan" title="Dzjengis Khan" wx:linktype="known" wx:pagename="Dzjengis_Khan" wx:page_id="44072" id="wx477">Genghis Khan</a> </td>
<td id="wx478">
<p id="wx479">Agressief, Expansiegericht</p>
</td>
<td id="wx480">
<p id="wx481">Dictatuur</p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx482"><a href="/wnl/Karakorum" title="Karakorum" wx:linktype="known" wx:pagename="Karakorum" wx:page_id="61786" id="wx483">Karakorum</a> </td>
</tr>

<tr id="wx484">
<td id="wx485"><a href="/wnl/Koeblai_Khan" title="Koeblai Khan" wx:linktype="known" wx:pagename="Koeblai_Khan" wx:page_id="131643" id="wx486">Kublai Khan</a> </td>
<td id="wx487">
<p id="wx488">Agressief, Creatief</p>
</td>
<td id="wx489">
<p id="wx490">Monarchie</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx491">
<td id="wx492"><a href="/wnl/Perzische_Rijk" title="Perzische Rijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Perzische_Rijk" wx:page_id="168047" id="wx493">Perzische Rijk</a> </td>
<td id="wx494"><a href="/wnl/Landbouw" title="Landbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Landbouw" wx:page_id="4006" id="wx495">Landbouw</a>
<p id="wx496">, <a href="/wnl/Jacht_%28activiteit%29" title="Jacht (activiteit)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jacht_(activiteit)" wx:page_id="22519" id="wx497">Jacht</a></p>
</td>
<td id="wx498"><a href="/wnl/Onsterfelijkheid" title="Onsterfelijkheid" wx:linktype="known" wx:pagename="Onsterfelijkheid" wx:page_id="144531" id="wx499">onsterfelijke*</a>
<p id="wx500">(vervangt <a href="/wnl/Strijdwagen" title="Strijdwagen" wx:linktype="known" wx:pagename="Strijdwagen" wx:page_id="494204" id="wx501">Strijdwagen</a>)</p>
</td>
<td id="wx502"><a href="/wnl/Cyrus_II" title="Cyrus II" wx:linktype="known" wx:pagename="Cyrus_II" wx:page_id="20594" id="wx503">Cyrus de Grote</a> </td>
<td id="wx504">
<p id="wx505">Expansiegericht, Creatief</p>
</td>
<td id="wx506">
<p id="wx507">Representatieve democratie</p>
</td>
<td id="wx508"><a href="/wnl/Persepolis" title="Persepolis" wx:linktype="known" wx:pagename="Persepolis" wx:page_id="42258" id="wx509">Persepolis</a> </td>
</tr>

<tr id="wx510">
<td id="wx511"><a href="/wnl/Romeinse_Rijk" title="Romeinse Rijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Romeinse_Rijk" wx:page_id="43408" id="wx512">Romeinse Rijk</a> </td>
<td id="wx513"><a href="/wnl/Visserij" title="Visserij" wx:linktype="known" wx:pagename="Visserij" wx:page_id="4007" id="wx514">Visserij</a>
<p id="wx515">, <a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx516">Mijnbouw</a></p>
</td>
<td id="wx517"><a href="/wnl/Praetoriaanse_garde" title="Praetoriaanse garde" wx:linktype="known" wx:pagename="Praetoriaanse_garde" wx:page_id="48756" id="wx518">Praetoriaanse garde</a>
<p id="wx519">(Vervangt <a href="/wnl/Zwaardvechter" class="new" title="Zwaardvechter" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Zwaardvechter" id="wx520">Zwaardvechter</a>)</p>
</td>
<td id="wx521"><a href="/wnl/Julius_Caesar" title="Julius Caesar" wx:linktype="known" wx:pagename="Julius_Caesar" wx:page_id="6606" id="wx522">Julius Caesar</a> </td>
<td id="wx523">
<p id="wx524">Georganiseerd, Expansiegericht</p>
</td>
<td id="wx525">
<p id="wx526">Vertegenwoordiging</p>
</td>
<td id="wx527"><a href="/wnl/Rome_%28stad%29" title="Rome (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Rome_(stad)" wx:page_id="3967" id="wx528">Rome</a> </td>
</tr>

<tr id="wx529">
<td rowspan="2" id="wx530"><a href="/wnl/Rusland" title="Rusland" wx:linktype="known" wx:pagename="Rusland" wx:page_id="1499" id="wx531">Rusland</a> </td>
<td rowspan="2" id="wx532"><a href="/wnl/Jacht_%28activiteit%29" title="Jacht (activiteit)" wx:linktype="known" wx:pagename="Jacht_(activiteit)" wx:page_id="22519" id="wx533">Jacht</a>
<p id="wx534">, <a href="/wnl/Mijnbouw" title="Mijnbouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Mijnbouw" wx:page_id="60143" id="wx535">Mijnbouw</a></p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx536"><a href="/wnl/Kozakken" title="Kozakken" wx:linktype="known" wx:pagename="Kozakken" wx:page_id="122587" id="wx537">Kozak</a>
<p id="wx538">(vervangt <a href="/wnl/Cavalerie" title="Cavalerie" wx:linktype="known" wx:pagename="Cavalerie" wx:page_id="8650" id="wx539">Cavalerie</a>)</p>
</td>
<td id="wx540"><a href="/wnl/Catharina_II_van_Rusland" title="Catharina II van Rusland" wx:linktype="known" wx:pagename="Catharina_II_van_Rusland" wx:page_id="36561" id="wx541">Catharina II de Grote</a> </td>
<td id="wx542">
<p id="wx543">Creatief, Financieel</p>
</td>
<td id="wx544">
<p id="wx545">Monarchie</p>
</td>
<td rowspan="2" id="wx546"><a href="/wnl/Moskou" title="Moskou" wx:linktype="known" wx:pagename="Moskou" wx:page_id="7059" id="wx547">Moskou</a> </td>
</tr>

<tr id="wx548">
<td id="wx549"><a href="/wnl/Peter_I_van_Rusland" title="Peter I van Rusland" wx:linktype="known" wx:pagename="Peter_I_van_Rusland" wx:page_id="50298" id="wx550">Peter I De Grote</a> </td>
<td id="wx551">
<p id="wx552">Expansiegericht, Filosofisch</p>
</td>
<td id="wx553">
<p id="wx554">Dictatuur</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx555">
<td id="wx556"><a href="/wnl/Spanje" title="Spanje" wx:linktype="known" wx:pagename="Spanje" wx:page_id="4482" id="wx557">Spanje</a> </td>
<td id="wx558"><a href="/wnl/Visserij" title="Visserij" wx:linktype="known" wx:pagename="Visserij" wx:page_id="4007" id="wx559">Visserij</a>
<p id="wx560">, <a href="/wnl/Mystiek" title="Mystiek" wx:linktype="known" wx:pagename="Mystiek" wx:page_id="87119" id="wx561">Mystiek</a></p>
</td>
<td id="wx562"><a href="/wnl/Conquistador_%28geschiedenis%29" title="Conquistador (geschiedenis)" wx:linktype="known" wx:pagename="Conquistador_(geschiedenis)" wx:page_id="77057" id="wx563">Conquistador</a>
<p id="wx564">(vervangt <a href="/wnl/Ridder_%28ruiter%29" title="Ridder (ruiter)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ridder_(ruiter)" wx:page_id="1530" id="wx565">ridder</a>)</p>
</td>
<td id="wx566"><a href="/wnl/Isabella_I_van_Castili%C3%AB" title="Isabella I van Castilië" wx:linktype="known" wx:pagename="Isabella_I_van_Castilië" wx:page_id="214411" id="wx567">Isabella I</a> </td>
<td id="wx568">
<p id="wx569">Expansiegericht, Spiritueel</p>
</td>
<td id="wx570">
<p id="wx571">Dictatuur</p>
</td>
<td id="wx572"><a href="/wnl/Madrid_%28stad%29" title="Madrid (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Madrid_(stad)" wx:page_id="16598" id="wx573">Madrid</a> </td>
</tr>
</table>

<ul id="wx574">
<li id="wx575">
<p id="wx576">Let op! Ze kunnen vermoord worden, anders zou het oneerlijk zijn.</p>
</li>
</ul>

<a id="Technologie" name="Technologie"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Technologie" id="wxsec10"><h3 id="wx577">Technologie</h3>

<p id="wx578">Als in de voorgaande versies van Civilization waren er technologieën te ontdekken. Er zijn in totaal 85 technologieën in het spel, dat zijn er 5 meer dan in <a href="/wnl/Civilization_III" title="Civilization III" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_III" wx:page_id="338856" id="wx579">Civilization III</a>. Technologieën hebben veel voordelen, ze kunnen gebruikt worden voor handel, voor de constructie van nieuwe gebouwen en wereldwonderen, ze kunnen gebruikt worden om nieuwe religies te verkrijgen, en voor het ontwikkelen van nieuwe staatsvormen. Om moderne technologieën te ontdekken, heb je eerst de technologieën die ernaar toe leiden nodig. (Want je kan bijvoorbeeld geen <a href="/wnl/Democratie" title="Democratie" wx:linktype="known" wx:pagename="Democratie" wx:page_id="9431" id="wx580">Democratie</a> krijgen zonder de <a href="/wnl/Boekdrukkunst" title="Boekdrukkunst" wx:linktype="known" wx:pagename="Boekdrukkunst" wx:page_id="23690" id="wx581">boekdrukkunst</a> te hebben uitgevonden.) (Kijk even op <a href="http://www.civfanatics.com/civ4/info/techs/" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx582">op deze site</a> voor de complete lijst. Bekijk de hele technologieboom <a href="http://www.civfanatics.com/civ4/techtree/" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx583">hier.</a></p>

<p id="wx584"><a href="/wnl/Technologie" title="Technologie" wx:linktype="known" wx:pagename="Technologie" wx:page_id="1680" id="wx585">Technologie</a> ontwikkelen is flexibel. Verschillende technologieën kunnen worden ontdekt op meer dan een wijze. Het spel heeft een heel handige technologieboom, die je kunt zien als je tijdens het spelen op F6 drukt. De technologieboom laat alle technologieën zien en hun verbinding met de andere technologieën. Het is mogelijk om niet beschikbare technologieën te onderzoeken. Als je dat doet krijg je gewoon een wachtrij met de kortste weg naar die technologie. De laatste technologie word de “Toekomsttechnologie” genoemd, met daarachter een nummer, iedere keer krijg je punten als je die afmaakt, en een gelukspunt en <a href="/wnl/Gezondheid" title="Gezondheid" wx:linktype="known" wx:pagename="Gezondheid" wx:page_id="71390" id="wx586">gezondheidspunt</a> in al je steden.</p>

<p id="wx587">In singleplayer spellen, is het ontdekken van technologieën nog leuker. Bij iedere ontdekte technologie zit een beroemde uitspraak van een van de personen die iets met die technologie te maken hebben. Dit varieert van <a href="/wnl/Bijbel_%28christendom%29" title="Bijbel (christendom)" wx:linktype="known" wx:pagename="Bijbel_(christendom)" wx:page_id="142" id="wx588">De bijbel</a>, <a href="/wnl/Gautama_Boeddha" title="Gautama Boeddha" wx:linktype="known" wx:pagename="Gautama_Boeddha" wx:page_id="110806" id="wx589">Boeddha</a>, <a href="/wnl/Charles_Darwin" title="Charles Darwin" wx:linktype="known" wx:pagename="Charles_Darwin" wx:page_id="4097" id="wx590">Charles Darwin</a> tot mensen als <a href="/wnl/Napoleon_Bonaparte" title="Napoleon Bonaparte" wx:linktype="known" wx:pagename="Napoleon_Bonaparte" wx:page_id="1191" id="wx591">Napoleon</a>.</p>

<a id="Score_Systeem" name="Score_Systeem"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Score Systeem" id="wxsec11"><h3 id="wx592">Score Systeem</h3>

<p id="wx593">In Civilization IV zijn de leiderschapskwaliteiten van een speler te vergelijken met een lijst van 20 leiders uit de geschiedenis, hoe lager, hoe slechter de leider, hoe hoger, hoe beter de leider. De score is gebaseerd op een nummer van factoren zoals militaire groei en succes, technologische ontwikkeling bouw van wonders en economische groei.</p>

<table class="wikitable" id="wx594">
<tr id="wx595">
<th id="wx596">
<p id="wx597">Rank</p>
</th>
<th id="wx598">
<p id="wx599">Leader</p>
</th>
<th id="wx600">
<p id="wx601">Score</p>
</th>
</tr>

<tr id="wx602">
<td id="wx603">
<p id="wx604">1</p>
</td>
<td id="wx605"><a href="/wnl/Gaius_Julius_Caesar_Octavianus" title="Gaius Julius Caesar Octavianus" wx:linktype="known" wx:pagename="Gaius_Julius_Caesar_Octavianus" wx:page_id="1014290" id="wx606">Augustus Caesar</a></td>
<td id="wx607">
<p id="wx608">&gt; 15,000</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx609">
<td id="wx610">
<p id="wx611">2</p>
</td>
<td id="wx612"><a href="/wnl/Hammurabi" title="Hammurabi" wx:linktype="known" wx:pagename="Hammurabi" wx:page_id="765" id="wx613">Hammurabi</a></td>
<td id="wx614">
<p id="wx615">14,000 - 14,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx616">
<td id="wx617">
<p id="wx618">3</p>
</td>
<td id="wx619"><a href="/wnl/Abraham_Lincoln" title="Abraham Lincoln" wx:linktype="known" wx:pagename="Abraham_Lincoln" wx:page_id="11811" id="wx620">Abraham Lincoln</a></td>
<td id="wx621">
<p id="wx622">13,000 - 13,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx623">
<td id="wx624">
<p id="wx625">4</p>
</td>
<td id="wx626"><a href="/wnl/Karel_de_Grote" title="Karel de Grote" wx:linktype="known" wx:pagename="Karel_de_Grote" wx:page_id="5337" id="wx627">Karel de Grote</a></td>
<td id="wx628">
<p id="wx629">12,000 - 12,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx630">
<td id="wx631">
<p id="wx632">5</p>
</td>
<td id="wx633"><a href="/wnl/Winston_Churchill" title="Winston Churchill" wx:linktype="known" wx:pagename="Winston_Churchill" wx:page_id="13978" id="wx634">Winston Churchill</a></td>
<td id="wx635">
<p id="wx636">11,000 - 11,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx637">
<td id="wx638">
<p id="wx639">6</p>
</td>
<td id="wx640"><a href="/wnl/Nelson_Mandela" title="Nelson Mandela" wx:linktype="known" wx:pagename="Nelson_Mandela" wx:page_id="1179" id="wx641">Nelson Mandela</a></td>
<td id="wx642">
<p id="wx643">10,500 - 10,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx644">
<td id="wx645">
<p id="wx646">7</p>
</td>
<td id="wx647"><a href="/wnl/Constantijn_de_Grote" title="Constantijn de Grote" wx:linktype="known" wx:pagename="Constantijn_de_Grote" wx:page_id="319" id="wx648">Constantijn de Grote</a></td>
<td id="wx649">
<p id="wx650">10,000 - 10,499</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx651">
<td id="wx652">
<p id="wx653">8</p>
</td>
<td id="wx654"><a href="/wnl/Shaka_Zoeloe" title="Shaka Zoeloe" wx:linktype="known" wx:pagename="Shaka_Zoeloe" wx:page_id="290305" id="wx655">Shaka Zoeloe</a></td>
<td id="wx656">
<p id="wx657">9,500 - 9,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx658">
<td id="wx659">
<p id="wx660">9</p>
</td>
<td id="wx661"><a href="/wnl/Charles_de_Gaulle" title="Charles de Gaulle" wx:linktype="known" wx:pagename="Charles_de_Gaulle" wx:page_id="28167" id="wx662">Charles de Gaulle</a></td>
<td id="wx663">
<p id="wx664">9,000 - 9,499</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx665">
<td id="wx666">
<p id="wx667">10</p>
</td>
<td id="wx668"><a href="/wnl/Sim%C3%B3n_Bol%C3%ADvar" title="Simón Bolívar" wx:linktype="known" wx:pagename="Simón_Bolívar" wx:page_id="120891" id="wx669">Simón Bolívar</a></td>
<td id="wx670">
<p id="wx671">8,500 - 8,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx672">
<td id="wx673">
<p id="wx674">11</p>
</td>
<td id="wx675"><a href="/wnl/Lech_Wa%C5%82%C4%99sa" title="Lech Wałęsa" wx:linktype="known" wx:pagename="Lech_Wałęsa" wx:page_id="47090" id="wx676">Lech Wałęsa</a></td>
<td id="wx677">
<p id="wx678">8,000 - 8,499</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx679">
<td id="wx680">
<p id="wx681">12</p>
</td>
<td id="wx682"><a href="/wnl/Ivan_IV_van_Rusland" title="Ivan IV van Rusland" wx:linktype="known" wx:pagename="Ivan_IV_van_Rusland" wx:page_id="23988" id="wx683">Ivan IV van Rusland</a></td>
<td id="wx684">
<p id="wx685">7,500 - 7,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx686">
<td id="wx687">
<p id="wx688">13</p>
</td>
<td id="wx689"><a href="/wnl/Hendrik_VIII_van_Engeland" title="Hendrik VIII van Engeland" wx:linktype="known" wx:pagename="Hendrik_VIII_van_Engeland" wx:page_id="35700" id="wx690">Hendrik VIII van Engeland</a></td>
<td id="wx691">
<p id="wx692">7,000 - 7,499</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx693">
<td id="wx694">
<p id="wx695">14</p>
</td>
<td id="wx696"><a href="/wnl/Herbert_Hoover" title="Herbert Hoover" wx:linktype="known" wx:pagename="Herbert_Hoover" wx:page_id="731" id="wx697">Herbert Hoover</a></td>
<td id="wx698">
<p id="wx699">6,500 - 6,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx700">
<td id="wx701">
<p id="wx702">15</p>
</td>
<td id="wx703"><a href="/wnl/Lodewijk_XVI_van_Frankrijk" title="Lodewijk XVI van Frankrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Lodewijk_XVI_van_Frankrijk" wx:page_id="28372" id="wx704">Lodewijk XVI van Frankrijk</a></td>
<td id="wx705">
<p id="wx706">6,000 - 6,499</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx707">
<td id="wx708">
<p id="wx709">16</p>
</td>
<td id="wx710"><a href="/wnl/Neville_Chamberlain" title="Neville Chamberlain" wx:linktype="known" wx:pagename="Neville_Chamberlain" wx:page_id="809285" id="wx711">Neville Chamberlain</a></td>
<td id="wx712">
<p id="wx713">5,500 - 5,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx714">
<td id="wx715">
<p id="wx716">17</p>
</td>
<td id="wx717"><a href="/wnl/Nero_Claudius_Caesar_Augustus_Germanicus" title="Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus" wx:linktype="known" wx:pagename="Nero_Claudius_Caesar_Augustus_Germanicus" wx:page_id="800990" id="wx718">Nero</a></td>
<td id="wx719">
<p id="wx720">5,000 - 5,499</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx721">
<td id="wx722">
<p id="wx723">18</p>
</td>
<td id="wx724"><a href="/wnl/Warren_G._Harding" title="Warren G. Harding" wx:linktype="known" wx:pagename="Warren_G._Harding" wx:page_id="98004" id="wx725">Warren G. Harding</a></td>
<td id="wx726">
<p id="wx727">4,000 - 4,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx728">
<td id="wx729">
<p id="wx730">19</p>
</td>
<td id="wx731"><a href="/wnl/Ethelred_II" title="Ethelred II" wx:linktype="known" wx:pagename="Ethelred_II" wx:page_id="49058" id="wx732">Ethelred II</a></td>
<td id="wx733">
<p id="wx734">3,000 - 3,999</p>
</td>
</tr>

<tr id="wx735">
<td id="wx736">
<p id="wx737">20</p>
</td>
<td id="wx738"><a href="/wnl/Dan_Quayle" title="Dan Quayle" wx:linktype="known" wx:pagename="Dan_Quayle" wx:page_id="101380" id="wx739">Dan Quayle</a></td>
<td id="wx740">
<p id="wx741">&lt; 3,000</p>
</td>
</tr>
</table>

<p id="wx742">Het scoresysteem van Civilization IV verschilt erg veel van <a href="/wnl/Civilization_III" title="Civilization III" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_III" wx:page_id="338856" id="wx743">Civilization III</a>. Daar kreeg je alleen de hoogste titel bij de hoogste moeilijkheidsgraad. In “Civ 4” kan je iedere titel behalen, welke moeilijkheidsgraad je ook kiest. Dankzij de versie 1.61 patch, is het scoresysteem weer op moeilijkheidsgraad gebaseerd.</p>

<a id="Muziek" name="Muziek"/>
</wx:section></wx:section><wx:section level="2" title="Muziek" id="wxsec4"><h2 id="wx744">Muziek</h2>

<p id="wx745">De <a href="/wnl/Titelsong" class="new" title="Titelsong" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Titelsong" id="wx746">titelsong</a> van <b id="wx747">Civilization IV</b>, <i id="wx748">Baba Yetu</i>, is gebaseerd op het <a href="/wnl/Onzevader" title="Onzevader" wx:linktype="known" wx:pagename="Onzevader" wx:page_id="25832" id="wx749">Onzevader</a> in het <a href="/wnl/Swahili" title="Swahili" wx:linktype="known" wx:pagename="Swahili" wx:page_id="9020" id="wx750">Swahili</a> <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Music_in_Civilization_IV" class="external autonumber" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx751"/><a href="http://www.civfanatics.net/downloads/civ4/music/BabaYetu.mp3" class="external autonumber" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx752"/>. Daarbij heeft men zich wel wat taalfouten veroorloofd om de zang, althans voor de eigen doelgroep, beter te laten klinken.</p>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Civilization_IV" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx753">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx754"><a href="/wnl/Categorie:Civilization" title="Categorie:Civilization" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Civilization" wx:page_id="1085447" id="wx755">Civilization</a></span> | <span dir="ltr" id="wx756"><a href="/wnl/Categorie:Windows-spel" title="Categorie:Windows-spel" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Windows-spel" wx:page_id="233782" id="wx757">Windows-spel</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Sid_Meier%E2%80%99s_Civilization#Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Sid_Meier’s_Civilization" wx:fragment="Civilization_IV" id="wx758">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Civilization_IV" id="wx759">English</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Civilization_IV" id="wx760">Español</a> | <a href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86_%DB%B4" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fa:تمدن_۴" id="wx761">فارسی</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Civilization_IV" id="wx762">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Civilization_IV" id="wx763">Français</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:Civilization_IV" id="wx764">עברית</a> | <a href="http://hu.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hu:Civilization_IV" id="wx765">Magyar</a> | <a href="http://id.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="id:Civilization_IV" id="wx766">Bahasa Indonesia</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Civilization_IV" id="wx767">Italiano</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%AC%B8%EB%AA%85_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:문명_IV" id="wx768">한국어</a> | <a href="http://lv.wikipedia.org/wiki/Sid_Meier%27s_Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lv:Sid_Meier's_Civilization_IV" id="wx769">Latviešu</a> | <a href="http://ms.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ms:Civilization_IV" id="wx770">Bahasa Melayu</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Sid_Meier%27s_Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Sid_Meier's_Civilization_IV" id="wx771">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Civilization_IV" id="wx772">Polski</a> | <a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Sid_Meier%27s_Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pt:Sid_Meier's_Civilization_IV" id="wx773">Português</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Civilization_IV" id="wx774">Русский</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:Civilization_IV" id="wx775">Svenska</a> | <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Civilization_IV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="tr:Civilization_IV" id="wx776">Türkçe</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%96%87%E6%98%8EIV" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:文明IV" id="wx777">中文</a></div>
</body>
<wx:templatearguments for="wx_t1"><wx:argument name="naam">
<p id="wx778">Civilization IV</p>
</wx:argument><wx:argument name="screenshot"/><wx:argument name="titel"/><wx:argument name="ontwikkelaar">
<a href="/wnl/Firaxis_Games" title="Firaxis Games" wx:linktype="known" wx:pagename="Firaxis_Games" wx:page_id="277903" id="wx779">Firaxis Games</a>
</wx:argument><wx:argument name="uitgever">
<a href="/wnl/2k_Games" class="new" title="2k Games" wx:linktype="unknown" wx:pagename="2k_Games" id="wx780">2k Games</a>
</wx:argument><wx:argument name="uitgebracht">
<p id="wx781">tussen <a href="/wnl/25_oktober" title="25 oktober" wx:linktype="known" wx:pagename="25_oktober" wx:page_id="2964" id="wx782">25 oktober</a> en <a href="/wnl/4_november" title="4 november" wx:linktype="known" wx:pagename="4_november" wx:page_id="2874" id="wx783">4 november</a> in Noord-Amerika, Europa en Australië.</p>
</wx:argument><wx:argument name="genre">
<a href="/wnl/Strategie" title="Strategie" wx:linktype="known" wx:pagename="Strategie" wx:page_id="150622" id="wx784">Strategie</a>
</wx:argument><wx:argument name="modes">
<a href="/wnl/Single_Player" class="new" title="Single Player" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Single_Player" id="wx785">Single Player</a>
<p id="wx786">, <a href="/wnl/Multiplayer" title="Multiplayer" wx:linktype="known" wx:pagename="Multiplayer" wx:page_id="216511" id="wx787">Multiplayer</a></p>
</wx:argument><wx:argument name="engine">
<a href="/wnl/Gamebyro" class="new" title="Gamebyro" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Gamebyro" id="wx788">Gamebyro</a>
</wx:argument><wx:argument name="versie"/><wx:argument name="rating"/><wx:argument name="platform">
<a href="/wnl/Windows" title="Windows" wx:linktype="known" wx:pagename="Windows" wx:page_id="19772" id="wx789">Windows</a>
<p id="wx790">, <a href="/wnl/Macintosh" title="Macintosh" wx:linktype="known" wx:pagename="Macintosh" wx:page_id="4147" id="wx791">Macintosh</a></p>
</wx:argument><wx:argument name="media">
<p id="wx792">2 <a href="/wnl/Compact_disc" title="Compact disc" wx:linktype="known" wx:pagename="Compact_disc" wx:page_id="310" id="wx793">CD’s</a>, 1 <a href="/wnl/DVD" title="DVD" wx:linktype="known" wx:pagename="DVD" wx:page_id="471769" id="wx794">DVD</a></p>
</wx:argument><wx:argument name="systeemvereisten">
<p id="wx795">1.8 GHz Intel Pentium 4 of AMD Athlon-processor of vergelijkbaar/beter ● 512 MB RAM ● Grafische kaart met 128 MB videogeheugen en DirectX 8-ondersteuning (pixel- en vertex-shaders) ● DirectX7-compatible geluidskaart ● DVD-romspeler ● 1.7 GB vrije harde-schijfruimte ● DirectX9.0c (inbegrepen)</p>
</wx:argument><wx:argument name="voorloper">
<a href="/wnl/Civilization_III" title="Civilization III" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_III" wx:page_id="338856" id="wx796">Civilization III</a>
</wx:argument><wx:argument name="uitbreiding">
<a href="/wnl/Civilization_IV:_Warlords" title="Civilization IV: Warlords" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_IV:_Warlords" wx:page_id="1085125" id="wx797">Warlords</a>
<p id="wx798">, <a href="/wnl/Civilization_IV:_Beyond_The_Sword" title="Civilization IV: Beyond The Sword" wx:linktype="known" wx:pagename="Civilization_IV:_Beyond_The_Sword" wx:page_id="1085975" id="wx799">Beyond The Sword</a></p>
</wx:argument><wx:argument name="vervolg"/><wx:argument name="website">
<a href="http://www.civilizationiv.com" class="external free" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx800">http://www.civilizationiv.com</a>
</wx:argument></wx:templatearguments>
</html>
