<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Fixatie (zorg)</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Fixatie_(zorg)"/>
<meta name="wx_page_id" content="637573"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Fixatie (zorg)" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Fixatie (zorg)</h1>

<div class="wx_image" wx:align="right" wx:thumb="thumb" id="wx2"><a href="/wnl/Afbeelding:Slingerhes_met_staartstuk.JPG" title="Slingerhes (met staartstuk), in dit geval voor fixatie op bed" wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:Slingerhes_met_staartstuk.JPG" id="wx3"><img src="/wnl/Afbeelding:Slingerhes_met_staartstuk.JPG" alt="Slingerhes (met staartstuk), in dit geval voor fixatie op bed" id="wx4"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx5">
<p id="wx6">Slingerhes (met staartstuk), in dit geval voor fixatie op bed</p>
</div>
</div>

<p id="wx7">Onder <b id="wx8">Fixatie</b> of <b id="wx9">vrijheidsbeperkende maatregelen</b> wordt binnen verschillende werkvelden in zorg en <a href="/wnl/Welzijn" title="Welzijn" wx:linktype="known" wx:pagename="Welzijn" wx:page_id="318763" id="wx10">welzijn</a>, in het bijzonder in de <a href="/wnl/Psychiatrie" title="Psychiatrie" wx:linktype="known" wx:pagename="Psychiatrie" wx:page_id="1447" id="wx11">psychiatrie</a>, het op enigerlei wijze beperken van iemands bewegingsmogelijkheden verstaan.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Geschiedenis" name="Geschiedenis"/>
<wx:section level="2" title="Geschiedenis" id="wxsec2"><h2 id="wx12">Geschiedenis</h2>

<p id="wx13">De eerste vormen van fixatie werden toegepast in de <a href="/wnl/Dolhuis" title="Dolhuis" wx:linktype="known" wx:pagename="Dolhuis" wx:page_id="910583" id="wx14">dolhuizen</a>. Naast het simpelweg opsluiten van patiënten, werd gebruik gemaakt van ijzeren dwangmiddelen zoals ijzeren beugels om iemand aan een bank of muur te bevestigen. Op een dwangstoel werden de benen vastgebonden, terwijl de armen zo werden vastgemaakt dat ze naar achteren konden worden getrokken. Wie beet kreeg een <a href="/wnl/IJzer_%28element%29" title="IJzer (element)" wx:linktype="known" wx:pagename="IJzer_(element)" wx:page_id="7605" id="wx15">ijzeren</a> beugel in de mond.</p>

<p id="wx16">In de negentiende eeuw werden onder invloed van het industrialisme verschillende "machines" ontworpen om krankzinnigen te fixeren. In Nederland kwam in 1841 de "krankzinnigenwet" tot stand. Dit zorgde voor een verbetering van de zorg: ijzeren dwangmiddelen werden vervangen door leren dwangbuizen en riemen.</p>

<p id="wx17">Begin twintigste eeuw werd in de psychiatrie fixatie op verschillende manieren toegepast:</p>

<ol id="wx18">
<li id="wx19">
<p id="wx20">seperatie (vaak voor lange tijd): bij zeer agressieve patiënten</p>
</li>

<li id="wx21">
<p id="wx22">gebruik van zeer zware slaapmiddelen of opiaten, met als nadeel de kans op verslaving</p>
</li>

<li id="wx23">
<p id="wx24">spanzeil: gelegen op een bed werd een spanzeil gespannen over de patiënt zodat alleen zijn hoofd nog zichtbaar was. Het zeil werd onder het bed vastgemaakt.</p>
</li>

<li id="wx25">
<p id="wx26">dwangjack: jacks met doorlopende mouwen of met mouwen die men op de rug kon binden.</p>
</li>

<li id="wx27">
<p id="wx28">droge of natte wikkeling: het gehele lichaam werd in droge of natte doeken gewikkeld. Daaromheen ging een hoes wat met touwtjes op de rug werd vastgebonden.</p>
</li>
</ol>

<a id="Vormen_van_fixatie" name="Vormen_van_fixatie"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Vormen van fixatie" id="wxsec3"><h2 id="wx29">Vormen van fixatie</h2>

<p id="wx30">Men kan iemand beperken door iemand vast te houden of neer te drukken (fysiek ingrijpen). Voor langdurige of een steeds herhaalde fixatie is het mogelijk om een verscheidenheid van fixatiematerialen te gebruiken:</p>

<ol id="wx31">
<li id="wx32">
<p id="wx33">smeerpakken of armkokers</p>
</li>

<li id="wx34">
<p id="wx35">een Zweedse band (buikband)</p>
</li>

<li id="wx36">
<p id="wx37">polsbanden en enkelbanden</p>
</li>

<li id="wx38">
<p id="wx39">zweedse hessen voor het fixeren op een bed</p>
</li>

<li id="wx40">
<p id="wx41">het gebruik van bedhekken om te voorkomen dat patiënt uit bed valt</p>
</li>

<li id="wx42">
<p id="wx43">tafelblad voor rolstoel</p>
</li>

<li id="wx44">
<p id="wx45">elektronische waarschuwingssysteem</p>
</li>
</ol>

<p id="wx46">Redenen voor het gebruik van deze materialen kunnen veelvuldig zijn. In het algemeen kan dit gedaan worden als een <a href="/wnl/Pati%C3%ABnt" title="Patiënt" wx:linktype="known" wx:pagename="Patiënt" wx:page_id="61295" id="wx47">patiënt</a> een gevaar vormt voor anderen of voor zichzelf. Zoals:</p>

<ul id="wx48">
<li id="wx49"><a href="/wnl/Automutilatie" title="Automutilatie" wx:linktype="known" wx:pagename="Automutilatie" wx:page_id="142501" id="wx50">automutilatie</a>
<p id="wx51">beperken.</p>
</li>

<li id="wx52">
<p id="wx53">extreme <a href="/wnl/Onrust" title="Onrust" wx:linktype="known" wx:pagename="Onrust" wx:page_id="366093" id="wx54">onrust</a>, bijvoorbeeld ook 's nachts niet in bed kunnen blijven.</p>
</li>

<li id="wx55">
<p id="wx56">Valpreventie</p>
</li>

<li id="wx57">
<p id="wx58">Geneeskundige behandeling mogelijk maken</p>
</li>

<li id="wx59"><a href="/wnl/Destructie" class="new" title="Destructie" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Destructie" id="wx60">destructief</a>
<p id="wx61">gedrag.</p>
</li>

<li id="wx62"><a href="/wnl/Agressief" title="Agressief" wx:linktype="known" wx:pagename="Agressief" wx:page_id="565564" id="wx63">agressief</a>
<p id="wx64">gedrag.</p>
</li>

<li id="wx65"><a href="/wnl/Zelfmoord" title="Zelfmoord" wx:linktype="known" wx:pagename="Zelfmoord" wx:page_id="9248" id="wx66">suïcidale</a>
<p id="wx67">neigingen.</p>
</li>
</ul>

<p id="wx68">Volgens de <a href="/wnl/Wet_Bopz" title="Wet Bopz" wx:linktype="known" wx:pagename="Wet_Bopz" wx:page_id="892281" id="wx69">Wet Bopz</a> moet het gebruik van deze maatregelen geregistreerd staan in het zorg- of behandelplan van de cliënt. Wel bestaan er regels om ook in noodgevallen zonder eerdere registratie de materialen te gebruiken. Volgens de wet WGBO is fixatie ten allertijden toegestaan als de client die niet verblijft op een BOPZ afdeling toestemming geeft voor fixatie. Des ondanks kan er tijdens een acute noodsituatie waarin een zorgvrager/client (tijdelijk of voor een gedeelte) wilsonbekwaam is met toestemming van diens vertegenwoordiging besloten worden om toch te fixeren.(FG)</p>

<a id="Negatieve_gevolgen" name="Negatieve_gevolgen"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Negatieve gevolgen" id="wxsec4"><h2 id="wx70">Negatieve gevolgen</h2>

<p id="wx71">Het gebruik van fixatie kan de volgende negatieve effecten tot gevolg hebben<sup id="_ref-0" class="reference"><a href="#_note-0" title="" wx:fragment="_note-0" wx:linktype="note" id="wx72"/></sup>:</p>

<ol id="wx73">
<li id="wx74"><b id="wx75">Lichamelijk</b>
<p id="wx76">: immobiliteit, demineralisatie van het bot, diepe <a href="/wnl/Trombose" title="Trombose" wx:linktype="known" wx:pagename="Trombose" wx:page_id="132005" id="wx77">trombose</a>, <a href="/wnl/Embolie" title="Embolie" wx:linktype="known" wx:pagename="Embolie" wx:page_id="407185" id="wx78">embolie</a>, <a href="/wnl/Oedeem" title="Oedeem" wx:linktype="known" wx:pagename="Oedeem" wx:page_id="69786" id="wx79">oedeem</a>, verminderde circulatie, verminderde <a href="/wnl/Ademhaling_%28mens%29" title="Ademhaling (mens)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ademhaling_(mens)" wx:page_id="28732" id="wx80">ademhalingscapaciteit</a>, verminderde conditie, verminderde spiermassa, verlies van balans, contracturen, <a href="/wnl/Decubitus" title="Decubitus" wx:linktype="known" wx:pagename="Decubitus" wx:page_id="39565" id="wx81">decubitus</a>, <a href="/wnl/Incontinentie" title="Incontinentie" wx:linktype="known" wx:pagename="Incontinentie" wx:page_id="67571" id="wx82">incontinentie</a> van urine en ontlasting, <a href="/wnl/Constipatie" title="Constipatie" wx:linktype="known" wx:pagename="Constipatie" wx:page_id="172667" id="wx83">constipatie</a></p>
</li>

<li id="wx84"><b id="wx85">Geestelijk</b>
<p id="wx86">: <a href="/wnl/Angst" title="Angst" wx:linktype="known" wx:pagename="Angst" wx:page_id="114495" id="wx87">Angst</a>, afweer, <a href="/wnl/Vernedering" title="Vernedering" wx:linktype="known" wx:pagename="Vernedering" wx:page_id="824525" id="wx88">vernedering</a>, onbehaaglijk gevoel, <a href="/wnl/Desori%C3%ABntatie" title="Desoriëntatie" wx:linktype="known" wx:pagename="Desoriëntatie" wx:page_id="20927" id="wx89">desoriëntatie</a>, afwijkend gedrag, verminderd zelfbeeld, <a href="/wnl/Verwardheid" class="new" title="Verwardheid" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Verwardheid" id="wx90">verwardheid</a>, <a href="/wnl/Agressie" title="Agressie" wx:linktype="known" wx:pagename="Agressie" wx:page_id="100900" id="wx91">agressie</a>, <a href="/wnl/Klinische_depressie" title="Klinische depressie" wx:linktype="known" wx:pagename="Klinische_depressie" wx:page_id="58268" id="wx92">depressie</a>, toename onrust, sociaal isolement</p>
</li>
</ol>

<a id="Referenties" name="Referenties"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Referenties" id="wxsec5"><h2 id="wx93">Referenties</h2>

<ol class="references" id="wx94">
<li id="_note-0"><a href="#_ref-0" title="" wx:fragment="_ref-0" wx:linktype="noteref" id="wx95"><b id="wx96">^</b></a>
<p id="wx97">www.nursingscience.nl</p>
</li>
</ol>

<a id="Externe_links" name="Externe_links"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Externe links" id="wxsec6"><h2 id="wx98">Externe links</h2>

<ul id="wx99">
<li id="wx100"><a href="http://www.heetkamp.nl/index_artikel.html" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx101">Fixatiematerialen</a></li>

<li id="wx102"><a href="http://ziekenverzorgende.fol.nl/middellen/wetgeving-middelen-maatregelen.htm" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx103">Regelgeving rondom fixatie</a></li>
</ul>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Fixatie_%28zorg%29" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx104">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx105"><a href="/wnl/Categorie:Psychiatrie" title="Categorie:Psychiatrie" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Psychiatrie" wx:page_id="64435" id="wx106">Psychiatrie</a></span> | <span dir="ltr" id="wx107"><a href="/wnl/Categorie:Zorg" title="Categorie:Zorg" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Zorg" wx:page_id="67113" id="wx108">Zorg</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
</div>
</body>
</html>
