<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Benny Moré</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Benny_Moré"/>
<meta name="wx_page_id" content="221173"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Benny Moré" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Benny Moré</h1>

<p id="wx2"><b id="wx3">Benny Moré</b>, voluit <b id="wx4">Maximiliano Bartolomé Moré Gutierrez</b> (<a href="/wnl/Santa_Isabel_de_las_Lajas" class="new" title="Santa Isabel de las Lajas" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Santa_Isabel_de_las_Lajas" id="wx5">Santa Isabel de las Lajas</a>, <a href="/wnl/24_augustus" title="24 augustus" wx:linktype="known" wx:pagename="24_augustus" wx:page_id="2967" id="wx6">24 augustus</a> <a href="/wnl/1919" title="1919" wx:linktype="known" wx:pagename="1919" wx:page_id="1992" id="wx7">1919</a> - <a href="/wnl/Havana" title="Havana" wx:linktype="known" wx:pagename="Havana" wx:page_id="42560" id="wx8">Havana</a>, <a href="/wnl/19_februari" title="19 februari" wx:linktype="known" wx:pagename="19_februari" wx:page_id="2679" id="wx9">19 februari</a> <a href="/wnl/1963" title="1963" wx:linktype="known" wx:pagename="1963" wx:page_id="2059" id="wx10">1963</a>) wordt door vele liefhebbers van <a href="/wnl/Cubaanse_muziek" title="Cubaanse muziek" wx:linktype="known" wx:pagename="Cubaanse_muziek" wx:page_id="71728" id="wx11">Cubaanse muziek</a> gezien als de grootste <a href="/wnl/Cuba_%28land%29" title="Cuba (land)" wx:linktype="known" wx:pagename="Cuba_(land)" wx:page_id="245" id="wx12">Cubaanse</a> zanger aller tijden. Hij had een aangeboren muzikaliteit en een vloeiende tenorstem die hij met grote expressiviteit wist te kleuren en fraseren. Moré beheerste alle genres van Cubaanse muziek, vooral <a href="/wnl/Mambo_%28dans%29" title="Mambo (dans)" wx:linktype="known" wx:pagename="Mambo_(dans)" wx:page_id="176495" id="wx13">mambo</a>, <a href="/wnl/Son_montuno" class="new" title="Son montuno" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Son_montuno" id="wx14">son montuno</a>, en <a href="/wnl/Bolero" title="Bolero" wx:linktype="known" wx:pagename="Bolero" wx:page_id="271090" id="wx15">bolero</a>.</p>

<p id="wx16">Moré stond bekend onder verschillende bijnamen, onder andere <i id="wx17">el Bárbaro del Mambo</i> (de "wildeman van de mambo") en <i id="wx18">el Bárbaro del Rítmo</i>.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Jeugd" name="Jeugd"/>
<wx:section level="2" title="Jeugd" id="wxsec2"><h2 id="wx19">Jeugd</h2>

<p id="wx20">Moré werd geboren als oudste kind in een gezin van achttien kinderen. Zijn betovergrootvader van moeders kant, Ta Ramón Gundo Paredes, zou de zoon van een koning van een Congolese stam zijn, die na gevangen genomen te zijn door <a href="/wnl/Slavernij" title="Slavernij" wx:linktype="known" wx:pagename="Slavernij" wx:page_id="16896" id="wx21">slavendrijvers</a>, verkocht werd aan een Cubaanse plantage-eigenaar, en later op datzelfde eiland werd vrijgemaakt.</p>

<p id="wx22">Als kind leerde Bartolomeo zichzelf spelen op zijn op zesjarige leeftijd zelfgemaakte gitaar, gemaakt van een plank en een koord.</p>

<p id="wx23">In 1936 verliet hij op 17-jarige leeftijd Las Lajas en verhuisde naar Havana, waar hij een inkomen verkreeg met de verkoop van beschadigde groente en fruit en van geneeskrachtige kruiden. Een half jaar later kwam hij terug naar Las Lajas en ging hij met zijn broer Teodoro <a href="/wnl/Suikerriet" title="Suikerriet" wx:linktype="known" wx:pagename="Suikerriet" wx:page_id="58642" id="wx24">suikerriet</a> kappen. Met het door Teodoro en hemzelf verdiende geld kocht hij zijn eerste echte gitaar.</p>

<p id="wx25">Bartolomeo keerde in 1940 terug naar Havana, waar hij leefde als free-lancemuzikant in bars en cafés.</p>

<p id="wx26">Zijn doorbraak kwam snel daarna dankzij een talentenjacht in het programma "Het Hooggerechtshof van de Kunst" van radiostation CMQ had a program called "The Supreme Court of Art". De winnaars werden wurgcontracten door dubieuze zakenlieden aangeboden, de minder gefortuneerden werden getracteerd op de vernedering van het geluid van een grote kerkklok die hun optreden bruut beëindigde.</p>

<p id="wx27">Bij zijn eerste deelname was Moré nog maar nauwelijks begonnen te zingen, toen de bel al begon te luiden. Later deed hij nog een keer mee en won hij de eerste prijs. Hierdoor verkreeg hij zijn eerste vaste betrekking bij het septet Cauto van <a href="/wnl/Mozo_Borgell%C3%A1" class="new" title="Mozo Borgellá" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Mozo_Borgellá" id="wx28">Mozo Borgellá</a>. Ook zong hij op radiostation CMZ with met het sextet Fígaro van <a href="/wnl/L%C3%A1zaro_Cordero" class="new" title="Lázaro Cordero" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Lázaro_Cordero" id="wx29">Lázaro Cordero</a>. In 1944 maakte hij zijn debuut op station 1010 met het Cuato kwartet.</p>

<p id="wx30">Zijn grote doorbraak moest nog komen.</p>

<a id="Tr.C3.ADo_Matamoros" name="Tr.C3.ADo_Matamoros"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Trío Matamoros" id="wxsec3"><h2 id="wx31">Trío Matamoros</h2>

<p id="wx32">Siro Rodríguez van het beroemde <a href="/wnl/Tr%C3%ADo_Matamoros" class="new" title="Trío Matamoros" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Trío_Matamoros" id="wx33">Trío Matamoros</a> hoorde Moré in de bar El Temple en was direct verkocht. Kort daarna werd het Conjunto Matamoros geboekt voor een optreden op 1010. Miguel Matamoros was helaas verhinderd en vroeg Mozo Borgellá om een zanger uit te lenen. Borguellá stuurde Moré, die vervolgens jarenlang bij de Matamoros zou blijven en verschillende platen met hen zou gaan opnemen.</p>

<p id="wx34">Moré verving Miguel Matamoros as leadzanger van de band, de laatste legde zich toe op het leiden van de band.</p>

<p id="wx35">In 1945 ging Moré met het Conjunto Matamoros naar <a href="/wnl/Mexico_%28land%29" title="Mexico (land)" wx:linktype="known" wx:pagename="Mexico_(land)" wx:page_id="14334" id="wx36">Mexico</a>, waar hij in het Montparnasse en de Río Rosa optrad, twee van de beroemdste cabaretten in die tijd. Ook nam hij er verschillende platen op. Het Conjunto Matamoros keerde zonder Moré terug naar Havana. Rafael Cueto wees Bartolo Moré erop dat ezels in Mexico "bartolos" genoemd worden (normaal in Spaans "burros"). Moré nam daarop de artiestennaam Benny Moré aan.</p>

<p id="wx37">Moré bleef desalniettemin zonder geld achter. Hij wist een werkvergunning van de artiestenvakbond te verkrijgen, waarmee hij een baan bij de Río Rosa kon krijgen, waar hij met <a href="/wnl/Lalo_Montan%C3%A9" class="new" title="Lalo Montané" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Lalo_Montané" id="wx38">Lalo Montané</a> het <a href="/wnl/Dueto_Fantasma" class="new" title="Dueto Fantasma" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Dueto_Fantasma" id="wx39">Dueto Fantasma</a> vormde. Met het orkest van <a href="/wnl/Mariano_Mercer%C3%B3n" class="new" title="Mariano Mercerón" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Mariano_Mercerón" id="wx40">Mariano Mercerón</a> maakte Benny Moré opnames voor <a href="/wnl/RCA_Victor" class="new" title="RCA Victor" wx:linktype="unknown" wx:pagename="RCA_Victor" id="wx41">RCA Victor</a>, waaronder <i id="wx42">Me voy pal pueblo</i> en <i id="wx43">Desdichado</i>. Met <a href="/wnl/Perez_Prado" class="new" title="Perez Prado" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Perez_Prado" id="wx44">Perez Prado</a> nam hij <i id="wx45">Bonito y sabroso</i>, <i id="wx46">Mucho corazón</i>, <i id="wx47">Pachito el che</i> en <i id="wx48">Ensalada de mambo</i> op. Met Prado nam hij ook <i id="wx49">Dolor carabali</i> op, welk nummer hij beschouwde als zijn beste compositie opgenomen met Pérez Prado. Van dit nummer wilde hij nooit meer een nieuwe opname maken.</p>

<p id="wx50">Het Mexicaanse publiek noemde hem de Prins van de Mambo.</p>

<p id="wx51">Eind 1950 keerde Benny Moré terug naar Cuba. Ondanks dat hij een ster was in Mexico, <a href="/wnl/Panama_%28land%29" title="Panama (land)" wx:linktype="known" wx:pagename="Panama_(land)" wx:page_id="26640" id="wx52">Panama</a>, <a href="/wnl/Colombia" title="Colombia" wx:linktype="known" wx:pagename="Colombia" wx:page_id="16382" id="wx53">Colombia</a>, <a href="/wnl/Brazili%C3%AB" title="Brazilië" wx:linktype="known" wx:pagename="Brazilië" wx:page_id="207" id="wx54">Brazilië</a> en <a href="/wnl/Puerto_Rico" title="Puerto Rico" wx:linktype="known" wx:pagename="Puerto_Rico" wx:page_id="30754" id="wx55">Puerto Rico</a>, was hij nauwelijks bekend op zijn eigen eiland. Tussen de optredens in het Cadena Oriental vond Moré nog geregeld tijd om naar Havana af te reizen om bij de RCA-studio's opnames te maken. Zijn eerste Cubaanse opname was <i id="wx56">Bonito y Sabroso</i>.</p>

<p id="wx57">Ook werkte hij in Havana voor radiostation RHC Cadena Azul met het orkest van <a href="/wnl/Bebo_Vald%C3%A9s" title="Bebo Valdés" wx:linktype="known" wx:pagename="Bebo_Valdés" wx:page_id="344065" id="wx58">Bebo Valdés</a>, die de nieuwe stijl "batanga" introduceerde. Ibraín Urbino, de presentator van de show, kondigde Moré aan als <i id="wx59">El Bárbaro del Ritmo</i>.</p>

<p id="wx60">Nadat de batanga uit de smaak raakte, verbond Radio Progreso Moré aan het orkest van <a href="/wnl/Ernesto_Duarte" class="new" title="Ernesto Duarte" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Ernesto_Duarte" id="wx61">Ernesto Duarte</a>. Naast optredens op de radio, trad hij ook op bij belangrijke evenementen.</p>

<p id="wx62">In 1952 maakte hij een opnamen met het Orquesta Aragón en belsoot om met deze groep in de danszalen op te treden. Het Orquesta Aragón was afkomstig van Cienfuegos en had moeite om in Havana voet aan de grond te krijgen; dankzij Moré lukte dat.</p>

<p id="wx63">Op dat moment brak Moré met Duarte toen hij erachter kwam waarom Duarte hem niet meenam naar optredens op zaterdag en zondag: vanwege zijn zwarte huidskleur. Moré was woedend. Hij zou nooit meer optreden met Duartes orkest, en besloot om zijn eigen orkest te starten: de Banda Gigante was geboren.</p>

<a id="Banda_Gigante" name="Banda_Gigante"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Banda Gigante" id="wxsec4"><h2 id="wx64">Banda Gigante</h2>

<p id="wx65">Het eerste optreden van de Banda Gigante was in het programma <i id="wx66">Cascabeles Candado</i> van radiostation CMQ. De Banda was een groot ensemble, bestaande uit tegen de veertig muzikanten. Alleen de big band van <a href="/wnl/Xavier_Cugat" class="new" title="Xavier Cugat" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Xavier_Cugat" id="wx67">Xavier Cugat</a> wa vergelijkbaar in omvang. Omdat Moré geen noten kon lezen, arrangeerde hij de muziek door de delen voor te zingen voor zijn muzikanten.</p>

<p id="wx68">In 1954 en 1955 werd de Banda Gigante ontzettend populair. In 1956 en 1957 maakte de band een tournee in <a href="/wnl/Venezuela" title="Venezuela" wx:linktype="known" wx:pagename="Venezuela" wx:page_id="21624" id="wx69">Venezuela</a>, <a href="/wnl/Jamaica" title="Jamaica" wx:linktype="known" wx:pagename="Jamaica" wx:page_id="28061" id="wx70">Jamaica</a>, <a href="/wnl/Ha%C3%AFti" title="Haïti" wx:linktype="known" wx:pagename="Haïti" wx:page_id="14609" id="wx71">Haïti</a>, <a href="/wnl/Colombia" title="Colombia" wx:linktype="known" wx:pagename="Colombia" wx:page_id="16382" id="wx72">Colombia</a>, <a href="/wnl/Panama_%28land%29" title="Panama (land)" wx:linktype="known" wx:pagename="Panama_(land)" wx:page_id="26640" id="wx73">Panama</a>, Mexico en de <a href="/wnl/Verenigde_Staten" title="Verenigde Staten" wx:linktype="known" wx:pagename="Verenigde_Staten" wx:page_id="1838" id="wx74">Verenigde Staten</a>, waar de groep optrad bij de <a href="/wnl/Academy_Award" title="Academy Award" wx:linktype="known" wx:pagename="Academy_Award" wx:page_id="1278" id="wx75">Oscaruitreiking</a>. In Havana trad de band op in de danszalen La Tropical en El Sierra, en vanaf 1960 in de Night and Day.</p>

<p id="wx76">Een tournee door <a href="/wnl/Europa_%28continent%29" title="Europa (continent)" wx:linktype="known" wx:pagename="Europa_(continent)" wx:page_id="918150" id="wx77">Europa</a> (vooral in <a href="/wnl/Frankrijk" title="Frankrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Frankrijk" wx:page_id="1315598" id="wx78">Frankrijk</a>) wees Benny Moré echter af, vooral vanwege zijn vliegangst. Hij was al in drie vliegtuigongelukken betrokken geweest.</p>

<p id="wx79">In de nasleep van de <a href="/wnl/Cubaanse_Revolutie" title="Cubaanse Revolutie" wx:linktype="known" wx:pagename="Cubaanse_Revolutie" wx:page_id="742763" id="wx80">revolutie</a> ontvluchtten de meeste muzikanten het eiland Cuba. Benny Moré koos ervoor om op Cuba te blijven, om zo, zoals hij zei, "bij zijn mensen te blijven".</p>

<a id="Overlijden" name="Overlijden"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Overlijden" id="wxsec5"><h2 id="wx81">Overlijden</h2>

<p id="wx82">Nadat Benny Moré in 1963 om 09:15 uur overleed aan <a href="/wnl/Cirrhose" class="new" title="Cirrhose" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Cirrhose" id="wx83">cirrhose</a> in bed nr. 22 in zaal H van het ziekenhuis van Havana, bezochten ongeveer 100.000 fans zijn begrafenis.</p>

<p id="wx84">In Cienfuegos wordt ieder jaar in de maand september een festival gehouden dat de naam van Benny Moré draagt. Ook wordt Moré in herinnering gehouden door veel Cubaanse zangers, die zijn naam noemen in hun liedjes.</p>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Benny_Mor%C3%A9" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx85">Categorie</a>: <span dir="ltr" id="wx86"><a href="/wnl/Categorie:Cubaans_zanger" title="Categorie:Cubaans zanger" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Cubaans_zanger" wx:page_id="185509" id="wx87">Cubaans zanger</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://br.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="br:Benny_Moré" id="wx88">Brezhoneg</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Benny_Moré" id="wx89">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Benny_Moré" id="wx90">English</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Benny_Moré" id="wx91">Español</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Benny_Moré" id="wx92">Français</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Benny_Moré" id="wx93">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Benny_Mor%C3%A9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Benny_Moré" id="wx94">Polski</a></div>
</body>
</html>
