<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Zure regen</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Zure_regen"/>
<meta name="wx_page_id" content="49973"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Zure regen" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Zure regen</h1>

<p id="wx2"><b id="wx3">Zure regen</b> ontstaat wanneer <a href="/wnl/Zwaveldioxide" title="Zwaveldioxide" wx:linktype="known" wx:pagename="Zwaveldioxide" wx:page_id="7001" id="wx4">zwaveldioxide</a> (SO2), <a href="/wnl/Stikstofoxide" title="Stikstofoxide" wx:linktype="known" wx:pagename="Stikstofoxide" wx:page_id="155185" id="wx5">stikstofoxiden</a> (NOx),ammoniak (NH3)en vluchtige organische stoffen (VOS) oplossen in de regenwolken. <a href="/wnl/Stikstofoxide" title="Stikstofoxide" wx:linktype="known" wx:pagename="Stikstofoxide" wx:page_id="155185" id="wx6">stikstofoxiden</a> (NOx) is een verzamelnaam voor het giftige <a href="/wnl/Stikstofmonoxide" title="Stikstofmonoxide" wx:linktype="known" wx:pagename="Stikstofmonoxide" wx:page_id="96403" id="wx7">stikstofmonoxide</a> (NO) en <a href="/wnl/Stikstofdioxide" title="Stikstofdioxide" wx:linktype="known" wx:pagename="Stikstofdioxide" wx:page_id="96150" id="wx8">stikstofdioxide</a> (NO2). Ammoniak (NH3) en vluchtige organische stoffen (VOS)kunnen afkomstig zijn van de uitlaatgassen van auto's en van de verbranding van zwavelhoudende en stikstofhoudende brandstoffen zoals mazout, stookolie, benzine. Samen met water vormen zij daar zuren; <a href="/wnl/Zwavelzuur" title="Zwavelzuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Zwavelzuur" wx:page_id="6178" id="wx9">zwavelzuur</a>(H2SO4) en <a href="/wnl/Salpeterzuur" title="Salpeterzuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Salpeterzuur" wx:page_id="18969" id="wx10">salpeterzuur</a> (HNO3). Ook de intensieve <a href="/wnl/Veeteelt" title="Veeteelt" wx:linktype="known" wx:pagename="Veeteelt" wx:page_id="45803" id="wx11">veeteelt</a> is een belangrijke uitstoter. Ammoniak (NH3) vormt samen met zuurstof ook <a href="/wnl/Salpeterzuur" title="Salpeterzuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Salpeterzuur" wx:page_id="18969" id="wx12">salpeterzuur</a> HNO3. De term "<a href="/wnl/Zuur_%28chemie%29" title="Zuur (chemie)" wx:linktype="known" wx:pagename="Zuur_(chemie)" wx:page_id="581456" id="wx13">zure</a> regen" is niet helemaal juist. Het zou beter zijn om te spreken van <b id="wx14">zure neerslag</b> of van "zure depositie". Zure depositie komt namelijk niet alleen in "natte" vorm voor, maar ook in "droge" vorm. Sneeuw en hagel is dus ook zure regen.</p>

<p id="wx15">Dit is de voornaamste reden waarom in de toekomst <a href="/wnl/Zwavelvrije_brandstoffen" title="Zwavelvrije brandstoffen" wx:linktype="known" wx:pagename="Zwavelvrije_brandstoffen" wx:page_id="1136551" id="wx16">zwavelvrije brandstoffen</a> gaan verkocht worden. In Frankrijk zijn ze al op de markt. <a href="/wnl/Aardgas" title="Aardgas" wx:linktype="known" wx:pagename="Aardgas" wx:page_id="8013" id="wx17">Aardgas</a> is ook <a href="/wnl/Zwavelvrij" class="new" title="Zwavelvrij" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Zwavelvrij" id="wx18">zwavelvrij</a>. Eén van zijn voornaamste verkoopargumenten.</p>

<p id="wx19">Zure regen is een verzamelnaam voor verschillende vormen van verzuring van het milieu (bijvoorbeeld verzuring van de bodem). Zie ook het artikel over <a href="/wnl/Verzuring" title="Verzuring" wx:linktype="known" wx:pagename="Verzuring" wx:page_id="11833" id="wx20">verzuring</a>.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Chemische_reacties" name="Chemische_reacties"/>
<wx:section level="2" title="Chemische reacties" id="wxsec2"><h2 id="wx21">Chemische reacties</h2>

<p id="wx22">Door chemische reacties in de lucht (2SO<sub id="wx23">2</sub> + 2H<sub id="wx24">2</sub>O + O<sub id="wx25">2</sub> =&gt; 4H<sup id="wx26">+</sup> + 2 SO<sub id="wx27">4</sub><sup id="wx28">2-</sup> ; 4NO<sub id="wx29">2</sub> + 2H<sub id="wx30">2</sub>O + O<sub id="wx31">2</sub> =&gt; 4H<sup id="wx32">+</sup> + 4NO<sub id="wx33">3</sub><sup id="wx34">-</sup> en NH<sub id="wx35">4</sub><sup id="wx36">+</sup> + 2O<sub id="wx37">2</sub> =&gt; NO<sub id="wx38">3</sub><sup id="wx39">-</sup> + 2H<sup id="wx40">+</sup> + H<sub id="wx41">2</sub>O) ontstaat onder meer <a href="/wnl/Zwavelzuur" title="Zwavelzuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Zwavelzuur" wx:page_id="6178" id="wx42">zwavelzuur</a> en <a href="/wnl/Salpeterzuur" title="Salpeterzuur" wx:linktype="known" wx:pagename="Salpeterzuur" wx:page_id="18969" id="wx43">salpeterzuur</a>. Wanneer dit regenwater met zwavelzuur op kalkarme grond valt, dan wijzigt hierdoor de <a href="/wnl/Zuurgraad" title="Zuurgraad" wx:linktype="known" wx:pagename="Zuurgraad" wx:page_id="37510" id="wx44">zuurgraad</a> (pH) van de bodem waardoor het milieu wijzigt. Alle organismen komen alleen binnen bepaalde pH waarden voor.</p>

<a id="Gevolgen" name="Gevolgen"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Gevolgen" id="wxsec3"><h2 id="wx45">Gevolgen</h2>

<p id="wx46">Grofweg kan men vijf plaatsen onderscheiden waar zure depositie zijn sporen nalaat.</p>

<a id="Water" name="Water"/>
<wx:section level="3" title="Water" id="wxsec6"><h3 id="wx47">Water</h3>

<p id="wx48">Het zuur zorgt ervoor dat <a href="/wnl/Grondwater" title="Grondwater" wx:linktype="known" wx:pagename="Grondwater" wx:page_id="34958" id="wx49">grond</a>- en oppervlaktewater een lagere <a href="/wnl/PH" title="PH" wx:linktype="known" wx:pagename="PH" wx:page_id="37508" id="wx50">pH</a>-waarde krijgt waardoor het ecosysteem van vijvers en meren verstoord kan worden. Dieren en planten kunnen sterven. Dus ook bomen die weer voor een goede luchtzuivering zorgen.</p>

<a id="Flora" name="Flora"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Flora" id="wxsec7"><h3 id="wx51">Flora</h3>

<p id="wx52">Het zuur heeft op verschillende manieren een negatieve invloed op planten; de beschermlagen van een plant wordt aangetast. Het zuur tast bijvoorbeeld de huidmondjes en de beschermende waslaag van bladeren en naalden aan, waardoor een plant kan uitdrogen. Tevens kan het zuur in het blad doordringen en de voedingsstoffen uitspoelen, die de wortels niet op tijd kunnen aanvullen. Door deze processen gaan de bladeren en naalden verkleuren. De neerslag die langs de bomen afstroomt, tast de takken of stam aan waardoor deze gaan scheuren en schimmels vrij spel krijgen. Zure depositie in de bodem kan schade aan het wortelstelsel toebrengen, waardoor planten minder goed in staat zijn water en andere voedingsstoffen op te nemen.</p>

<a id="Bodem" name="Bodem"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Bodem" id="wxsec8"><h3 id="wx53">Bodem</h3>

<p id="wx54">Aanvankelijk zal een hoeveelheid zuur die aan de <a href="/wnl/Bodem" title="Bodem" wx:linktype="known" wx:pagename="Bodem" wx:page_id="88912" id="wx55">bodem</a> wordt toegevoegd worden geneutraliseerd door een aanwezige natuurlijke buffer van <a href="/wnl/Kalk" title="Kalk" wx:linktype="known" wx:pagename="Kalk" wx:page_id="37471" id="wx56">kalk</a>, <a href="/wnl/Mineraal" title="Mineraal" wx:linktype="known" wx:pagename="Mineraal" wx:page_id="4586" id="wx57">mineralen</a> en organisch materiaal (<a href="/wnl/Humus" title="Humus" wx:linktype="known" wx:pagename="Humus" wx:page_id="52308" id="wx58">humus</a>). Wanneer de grenswaarden van deze buffer worden overschreven, zullen door middel van chemische processen meer metalen vrijkomen in de bodem die voor zowel planten, dieren, mensen (het <a href="/wnl/Milieu" title="Milieu" wx:linktype="known" wx:pagename="Milieu" wx:page_id="12320" id="wx59">milieu</a>) schadelijk zijn. Het evenwicht van de voedingsstoffen. Er ontstaat een tekort aan calcium, <a href="/wnl/Fosfor" title="Fosfor" wx:linktype="known" wx:pagename="Fosfor" wx:page_id="4353" id="wx60">fosfor</a>, <a href="/wnl/Magnesium" title="Magnesium" wx:linktype="known" wx:pagename="Magnesium" wx:page_id="4323" id="wx61">magnesium</a> en <a href="/wnl/Kalium" title="Kalium" wx:linktype="known" wx:pagename="Kalium" wx:page_id="4355" id="wx62">kalium</a>. Daarnaast vormt een verzuurde bodem een vermindering van de <a href="/wnl/Biodiversiteit" title="Biodiversiteit" wx:linktype="known" wx:pagename="Biodiversiteit" wx:page_id="42430" id="wx63">biodiversiteit</a> in en op de bodem.</p>

<p id="wx64"><a href="/wnl/Zand" title="Zand" wx:linktype="known" wx:pagename="Zand" wx:page_id="11924" id="wx65">Zandgronden</a> bevatten over het algemeen weinig kalk, en daar kan het zuur dus niet onschadelijk gemaakt worden. Daar zijn de gevolgen van de zure neerslag dan ook het duidelijkst en worden ze het eerst opgemerkt. Een van de manieren om de effecten van zure regen op de bodem te verminderen, is derhalve het strooien van (ongebluste) <a href="/wnl/Kalk" title="Kalk" wx:linktype="known" wx:pagename="Kalk" wx:page_id="37471" id="wx66">kalk</a>.</p>

<a id="Mens" name="Mens"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Mens" id="wxsec9"><h3 id="wx67">Mens</h3>

<p id="wx68">De schadelijke stoffen die in de lucht aanwezig zijn veroorzaken aandoeningen aan <a href="/wnl/Long_%28orgaan%29" title="Long (orgaan)" wx:linktype="known" wx:pagename="Long_(orgaan)" wx:page_id="7420" id="wx69">longen</a> en luchtwegen. <a href="/wnl/Ozon_%28zuurstof%29" title="Ozon (zuurstof)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ozon_(zuurstof)" wx:page_id="873255" id="wx70">Ozon</a> en <a href="/wnl/Stikstofoxiden" title="Stikstofoxiden" wx:linktype="known" wx:pagename="Stikstofoxiden" wx:page_id="17360" id="wx71">stikstofoxiden</a> gaan na inademing allerlei reacties aan met longweefsel. <a href="/wnl/Ammoniak" title="Ammoniak" wx:linktype="known" wx:pagename="Ammoniak" wx:page_id="11150" id="wx72">Ammoniak</a> in hoge concentraties kan onder andere benauwdheid, irritatie van <a href="/wnl/Menselijk_oog" title="Menselijk oog" wx:linktype="known" wx:pagename="Menselijk_oog" wx:page_id="6526" id="wx73">ogen</a> en <a href="/wnl/Hoofdpijn" title="Hoofdpijn" wx:linktype="known" wx:pagename="Hoofdpijn" wx:page_id="54591" id="wx74">hoofdpijn</a> veroorzaken.</p>

<a id="Gebouwen" name="Gebouwen"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Gebouwen" id="wxsec10"><h3 id="wx75">Gebouwen</h3>

<p id="wx76">Zuren tasten sommige materialen aan, waaronder steensoorten (vooral de poreuze, zoals <a href="/wnl/Kalkzandsteen" title="Kalkzandsteen" wx:linktype="known" wx:pagename="Kalkzandsteen" wx:page_id="379944" id="wx77">kalkzandsteen</a>). Stenen lossen hierdoor op. <a href="/wnl/Gebouw" title="Gebouw" wx:linktype="known" wx:pagename="Gebouw" wx:page_id="70990" id="wx78">Gebouwen</a> worden aangetast door zure regen, doordat het zuur de steen oplost. In <a href="/wnl/Vlaanderen" title="Vlaanderen" wx:linktype="known" wx:pagename="Vlaanderen" wx:page_id="1823" id="wx79">Vlaanderen</a> zijn veel gebouwen vb: <a href="/wnl/Sint-Baafskathedraal_%28Gent%29" title="Sint-Baafskathedraal (Gent)" wx:linktype="known" wx:pagename="Sint-Baafskathedraal_(Gent)" wx:page_id="20961" id="wx80">Sint-Baafskathedraal</a> in Gent en <a href="/wnl/Sint-Walburgakerk_%28Oudenaarde%29" title="Sint-Walburgakerk (Oudenaarde)" wx:linktype="known" wx:pagename="Sint-Walburgakerk_(Oudenaarde)" wx:page_id="1126402" id="wx81">Sint-Walburga(Oudenaarde)</a> gebouwd met <a href="/wnl/Balegemse_steen" class="new" title="Balegemse steen" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Balegemse_steen" id="wx82">Balegemse steen</a> welke zeer gevoelig is aan zure regen. Ook metalen gaan roesten, verf en plastics hebben last van zure regen. Ook beelden, glas-in-loodramen worden hierdoor beschadigd. Zuren reageren met deze materialen. . Ook kunnen de stenen barsten omdat <a href="/wnl/Calciumoxide" title="Calciumoxide" wx:linktype="known" wx:pagename="Calciumoxide" wx:page_id="114708" id="wx83">calciumoxide</a> (CaO) wordt omgezet in <a href="/wnl/Calciumsulfaat" title="Calciumsulfaat" wx:linktype="known" wx:pagename="Calciumsulfaat" wx:page_id="114935" id="wx84">calciumsulfaat</a> (CaSO<sub id="wx85">4</sub>). Calciumsulfaat heeft een groter volume en doet daardoor de stenen barsten.</p>

<a id="Geschiedenis" name="Geschiedenis"/>
</wx:section></wx:section><wx:section level="2" title="Geschiedenis" id="wxsec4"><h2 id="wx86">Geschiedenis</h2>

<p id="wx87">Zure regen werd als eerste in <a href="/wnl/Zweden" title="Zweden" wx:linktype="known" wx:pagename="Zweden" wx:page_id="1964" id="wx88">Zweden</a> en <a href="/wnl/Noorwegen" title="Noorwegen" wx:linktype="known" wx:pagename="Noorwegen" wx:page_id="1202312" id="wx89">Noorwegen</a> vastgesteld. In de jaren '50 en '60 van de vorige eeuw werd in enkele meren een dramatische teruggang van de visstand geconstateerd. Op basis hiervan werd er een groot onderzoek gestart. In kleinere meren verminderde de vis sneller dan in de grotere meren. Het leek alsof de vissen verdronken in zuur water. Ze werden te "waterig", doordat ze hun lichaamszouten verloren en te veel water moesten opnemen om de tekorten aan te vullen (zie <a href="/wnl/Osmose" title="Osmose" wx:linktype="known" wx:pagename="Osmose" wx:page_id="15078" id="wx90">osmose</a>). In verschillende gebieden begon men dan ook met het uitstrooien van kalk in de meren, omdat de kalk met het zuur reageert en de zuren zo deels onschadelijk worden gemaakt.</p>

<p id="wx91">Verzuring bij vissen bleek samen te gaan met veranderingen in de voedselketens op elk niveau. In zoet water vormen vissen de top van de <a href="/wnl/Voedselpiramide" title="Voedselpiramide" wx:linktype="known" wx:pagename="Voedselpiramide" wx:page_id="1122735" id="wx92">voedselpiramide</a>. Hierdoor hebben ze grote invloed op de instandhouding van de kringlopen ervan. De term zure regen raakte in de jaren '70 binnen een kleine kring van wetenschappers verder bekend, maar het duurde tot 1982 voordat het bij het grote publiek ingeburgerd raakte. Zure regen raakte vooral bekend door het afsterven van naaldbossen. Vele miljoenen hectaren Europees bos zijn door de gevolgen van zure regen getroffen. Zelfs bij volwassen bomen kan de geringste beschadiging dodelijk zijn, omdat daardoor hun weerstand tegen vorst en schimmelaantasting wordt verzwakt. Door de <a href="/wnl/Luchtvervuiling" title="Luchtvervuiling" wx:linktype="known" wx:pagename="Luchtvervuiling" wx:page_id="7337" id="wx93">luchtvervuiling</a> wordt ook nog eens de groei van bossen geremd zonder dat uitwendige schade wordt aangebracht. De dramatische bossterfte waarop de Duitse bodemkundige <a href="/wnl/Ulrich" class="new" title="Ulrich" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Ulrich" id="wx94">Ulrich</a> rond 1981 de aandacht vestigde, bracht de doorbraak. Ulrich ontdekte dat de bodems onder zwaar aangetaste bossen in het <a href="/wnl/Ertsgebergte" title="Ertsgebergte" wx:linktype="known" wx:pagename="Ertsgebergte" wx:page_id="213156" id="wx95">Ertsgebergte</a> sterk waren verzuurd en hij nam aan dat de boomwortels schade ondervonden van het <a href="/wnl/Aluminium" title="Aluminium" wx:linktype="known" wx:pagename="Aluminium" wx:page_id="4351" id="wx96">aluminium</a> dat daarbij vrij kwam. Het Duitse <i id="wx97">Waldsterben</i> kon zich over grote delen van west en centraal Europa verspreiden, meende hij. Het werd steeds duidelijker dat zure neerslag een verschijnsel was met vergaande ecologische effecten en dat maatregelen nodig waren. Niet zozeer de kennis van de schade, maar vooral de dramatische toeneming van de schade was er de oorzaak van dat de term <b id="wx98">zure regen</b> zich ontwikkelde van een wetenschappelijk begrip tot een volksuitdrukking waarmee bijna het totaal van de luchtverontreiniging werd bedoeld.</p>

<a id="Doelstellingen" name="Doelstellingen"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Doelstellingen" id="wxsec5"><h2 id="wx99">Doelstellingen</h2>

<p id="wx100">Nederland heeft zich gecommitteerd aan enkele doelstellingen met betrekking tot de reductie van zure regen.</p>

<p id="wx101">Nederland kent de volgende tussentaakstellingen voor de depositie: in <a href="/wnl/2000" title="2000" wx:linktype="known" wx:pagename="2000" wx:page_id="2239" id="wx102">2000</a> maximaal 2400 zuurequivalenten per hectare (z-eq/ha) gemiddeld over Nederland, en in <a href="/wnl/2010" title="2010" wx:linktype="known" wx:pagename="2010" wx:page_id="2247" id="wx103">2010</a> maximaal 1400 z-eq/ha gemiddeld op bos. In de periode van 1980 tot 1998 was er een gunstige ontwikkeling te zien: de gemiddelde depositie van potentieel zuur op Nederland die uit metingen werd afgeleid, was met bijna 50% gedaald. De ruimtelijke verdeling van de zure depositie veranderde in deze periode vrijwel niet. In het Noorden en delen van het Westen lag de depositie onder de 4000 z-eq/ha per jaar. In Oost-<a href="/wnl/Noord-Brabant" title="Noord-Brabant" wx:linktype="known" wx:pagename="Noord-Brabant" wx:page_id="1174" id="wx104">Brabant</a> en de <a href="/wnl/Gelderse_Vallei" title="Gelderse Vallei" wx:linktype="known" wx:pagename="Gelderse_Vallei" wx:page_id="19841" id="wx105">Gelderse Vallei</a> - gebieden met intensieve veehouderij - lag de depositie veelal nog boven de 6000 z-eq/ha per jaar. Juist in of nabij veel van de voor verzuring gevoelige gebieden was de zure depositie dus het hoogst. De zuurconcentratie in 2007 lag op 7,34mg per 100ml</p>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Zure_regen" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx106">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx107"><a href="/wnl/Categorie:Neerslag" title="Categorie:Neerslag" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Neerslag" wx:page_id="778915" id="wx108">Neerslag</a></span> | <span dir="ltr" id="wx109"><a href="/wnl/Categorie:Milieu" title="Categorie:Milieu" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Milieu" wx:page_id="67603" id="wx110">Milieu</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B7%D8%B1_%D8%AD%D9%85%D8%B6%D9%8A" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ar:مطر_حمضي" id="wx111">العربية</a> | <a href="http://ca.wikipedia.org/wiki/Pluja_%C3%A0cida" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ca:Pluja_àcida" id="wx112">Català</a> | <a href="http://cs.wikipedia.org/wiki/Kysel%C3%BD_d%C3%A9%C5%A1%C5%A5" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cs:Kyselý_déšť" id="wx113">Česky</a> | <a href="http://da.wikipedia.org/wiki/Sur_nedb%C3%B8r" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="da:Sur_nedbør" id="wx114">Dansk</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Saurer_Regen" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Saurer_Regen" id="wx115">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Acid_rain" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Acid_rain" id="wx116">English</a> | <a href="http://eo.wikipedia.org/wiki/Acida_pluvo" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eo:Acida_pluvo" id="wx117">Esperanto</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Lluvia_%C3%A1cida" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Lluvia_ácida" id="wx118">Español</a> | <a href="http://et.wikipedia.org/wiki/Happesademed" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="et:Happesademed" id="wx119">Eesti</a> | <a href="http://eu.wikipedia.org/wiki/Euri_azido" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eu:Euri_azido" id="wx120">Euskara</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Happamoituminen" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Happamoituminen" id="wx121">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Pluie_acide" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Pluie_acide" id="wx122">Français</a> | <a href="http://gl.wikipedia.org/wiki/Choiva_%C3%A1cida" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="gl:Choiva_ácida" id="wx123">Galego</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%92%D7%A9%D7%9D_%D7%97%D7%95%D7%9E%D7%A6%D7%99" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:גשם_חומצי" id="wx124">עברית</a> | <a href="http://hr.wikipedia.org/wiki/Kisela_ki%C5%A1a" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hr:Kisela_kiša" id="wx125">Hrvatski</a> | <a href="http://hu.wikipedia.org/wiki/Savas_es%C5%91" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hu:Savas_eső" id="wx126">Magyar</a> | <a href="http://id.wikipedia.org/wiki/Hujan_asam" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="id:Hujan_asam" id="wx127">Bahasa Indonesia</a> | <a href="http://is.wikipedia.org/wiki/S%C3%BArt_regn" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="is:Súrt_regn" id="wx128">Íslenska</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Pioggia_acida" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Pioggia_acida" id="wx129">Italiano</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E9%85%B8%E6%80%A7%E9%9B%A8" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:酸性雨" id="wx130">日本語</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%82%B0%EC%84%B1%EB%B9%84" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:산성비" id="wx131">한국어</a> | <a href="http://lt.wikipedia.org/wiki/R%C5%ABg%C5%A1tusis_lietus" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lt:Rūgštusis_lietus" id="wx132">Lietuvių</a> | <a href="http://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D2%AF%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8D%D0%B3_%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BE" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="mn:Хүчиллэг_бороо" id="wx133">Монгол</a> | <a href="http://ms.wikipedia.org/wiki/Hujan_asid" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ms:Hujan_asid" id="wx134">Bahasa Melayu</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Sur_nedb%C3%B8r" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Sur_nedbør" id="wx135">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Kwa%C5%9Bny_deszcz" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Kwaśny_deszcz" id="wx136">Polski</a> | <a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Chuva_%C3%A1cida" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pt:Chuva_ácida" id="wx137">Português</a> | <a href="http://ro.wikipedia.org/wiki/Ploaie_acid%C4%83" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ro:Ploaie_acidă" id="wx138">Română</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%B4%D0%BE%D0%B6%D0%B4%D1%8C" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Кислотный_дождь" id="wx139">Русский</a> | <a href="http://sc.wikipedia.org/wiki/Aba_proja_%C3%A0tzida" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sc:Aba_proja_àtzida" id="wx140">Sardu</a> | <a href="http://simple.wikipedia.org/wiki/Acid_rain" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="simple:Acid_rain" id="wx141">Simple English</a> | <a href="http://sk.wikipedia.org/wiki/Kysl%C3%BD_d%C3%A1%C5%BE%C4%8F" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sk:Kyslý_dážď" id="wx142">Slovenčina</a> | <a href="http://sl.wikipedia.org/wiki/Kisli_de%C5%BE" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sl:Kisli_dež" id="wx143">Slovenščina</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/Surt_regn" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:Surt_regn" id="wx144">Svenska</a> | <a href="http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9D%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%94" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="th:ฝนกรด" id="wx145">ไทย</a> | <a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Asit_ya%C4%9Fmuru" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="tr:Asit_yağmuru" id="wx146">Türkçe</a> | <a href="http://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B0" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="uk:Злива" id="wx147">Українська</a> | <a href="http://vi.wikipedia.org/wiki/M%C6%B0a_ax%C3%ADt" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="vi:Mưa_axít" id="wx148">Tiếng Việt</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%85%B8%E9%9B%A8" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:酸雨" id="wx149">中文</a></div>
</body>
</html>
