<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Vaalsbroekermolen</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Vaalsbroekermolen"/>
<meta name="wx_page_id" content="1191573"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Vaalsbroekermolen" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Vaalsbroekermolen</h1>

<wx:template id="wx_t1" pagename="Sjabloon:Infobox_molen" page_id="450985"/>
<table class="toccolours vatop" cellpadding="1" cellspacing="1" style="float:right; clear:right; width:270px; margin:0px 0px 1em 1em; font-size:88%;" id="wx2">
<tr id="wx3">
<th colspan="2" align="center" style="background-color: lightgrey;" id="wx4"><b id="wx5">Vaalsbroekermolen</b> </th>
</tr>

<tr id="wx6">
<td colspan="2" style="" id="wx7">
<center id="wx8"><a href="/wnl/Afbeelding:Vaalsbroekermolen-001.jpg" title="border" wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:Vaalsbroekermolen-001.jpg" id="wx9"><img src="/wnl/Afbeelding:Vaalsbroekermolen-001.jpg" alt="border" width="250" id="wx10"/></a><br id="wx11"/>
<small id="wx12">Molengebouw</small></center>
</td>
</tr>

<tr class="vatop" id="wx13">
<td style="font-weight:bold;" id="wx14"><b id="wx15">Plaats</b></td>
<td style="" id="wx16"><a href="/wnl/Vaals" title="Vaals" wx:linktype="known" wx:pagename="Vaals" wx:page_id="16760" id="wx17">Vaals</a></td>
</tr>

<tr class="vatop" id="wx18">
<td style="font-weight:bold;" id="wx19"><b id="wx20">Bouwjaar</b></td>
<td style="" id="wx21"><a href="/wnl/1776" title="1776" wx:linktype="known" wx:pagename="1776" wx:page_id="2531" id="wx22">1776</a></td>
</tr>

<tr class="vatop" id="wx23">
<td style="font-weight:bold;" id="wx24"><b id="wx25">Type</b></td>
<td style="" id="wx26"><a href="/wnl/Watermolen_%28door_water_aangedreven_molen%29" title="Watermolen (door water aangedreven molen)" wx:linktype="known" wx:pagename="Watermolen_(door_water_aangedreven_molen)" wx:page_id="17439" id="wx27">watermolen</a></td>
</tr>

<tr class="vatop" id="wx28">
<td style="font-weight:bold;" id="wx29"><b id="wx30">Functie</b></td>
<td style="" id="wx31"><a href="/wnl/Spinmolen" class="new" title="Spinmolen" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Spinmolen" id="wx32">spinmolen</a>
<p id="wx33">en <a href="/wnl/Korenmolen" title="Korenmolen" wx:linktype="known" wx:pagename="Korenmolen" wx:page_id="41952" id="wx34">korenmolen</a></p>
</td>
</tr>

<tr id="wx35">
<td colspan="2" style="" id="wx36">
<center id="wx37"><a href="http://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=477" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx38">Molendatabase</a></center>
</td>
</tr>
</table>

<wx:templateend start="wx_t1"/>
<div class="wx_image" wx:align="right" wx:thumb="thumb" id="wx39"><a href="/wnl/Afbeelding:VaalsbroekMolen-07a.jpg" title="Het waterrad aan de achterzijde van het molengebouw" wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:VaalsbroekMolen-07a.jpg" id="wx40"><img src="/wnl/Afbeelding:VaalsbroekMolen-07a.jpg" alt="Het waterrad aan de achterzijde van het molengebouw" width="250" id="wx41"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx42">
<p id="wx43">Het waterrad aan de achterzijde van het molengebouw</p>
</div>
</div>

<p id="wx44">De <b id="wx45">Vaalsbroekermolen</b> is gelegen in <a href="/wnl/Vaals" title="Vaals" wx:linktype="known" wx:pagename="Vaals" wx:page_id="16760" id="wx46">Vaals</a>, aan de Provinciale weg <a href="/wnl/Epen" title="Epen" wx:linktype="known" wx:pagename="Epen" wx:page_id="105250" id="wx47">Epen</a>-<a href="/wnl/Vaals" title="Vaals" wx:linktype="known" wx:pagename="Vaals" wx:page_id="16760" id="wx48">Vaals</a> bij <a href="/wnl/Kasteel_Vaalsbroek" title="Kasteel Vaalsbroek" wx:linktype="known" wx:pagename="Kasteel_Vaalsbroek" wx:page_id="1282531" id="wx49">kasteel Vaalsbroek</a>. De molen is een middenslagmolen met een waterrad met een middellijn van 5,1 m en wordt aangedreven door water uit een vergaarvijver, gevoed door een groot aantal <a href="/wnl/Bron" title="Bron" wx:linktype="known" wx:pagename="Bron" wx:page_id="11709" id="wx50">bronnen</a> op het landgoed van het kasteel.</p>

<a id="Historie" name="Historie"/>
<wx:section level="2" title="Historie" id="wxsec2"><h2 id="wx51">Historie</h2>

<p id="wx52">De geschiedenis van het landgoed Vaalsbroek is nauw verbonden met de familie von Clermont, lakenfabrikanten uit Vaals die hun bedrijf in de <a href="/wnl/Zeventiende_eeuw" title="Zeventiende eeuw" wx:linktype="known" wx:pagename="Zeventiende_eeuw" wx:page_id="84763" id="wx53">zeventiende eeuw</a> verplaatsten van <a href="/wnl/Aken_%28stad%29" title="Aken (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Aken_(stad)" wx:page_id="30621" id="wx54">Aken</a> naar Vaals. <a href="/wnl/Johann_Arnold_von_Clermont" class="new" title="Johann Arnold von Clermont" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Johann_Arnold_von_Clermont" id="wx55">Johann Arnold von Clermont</a> liet in <a href="/wnl/1761" title="1761" wx:linktype="known" wx:pagename="1761" wx:page_id="2516" id="wx56">1761</a> het reeds in <a href="/wnl/1733" title="1733" wx:linktype="known" wx:pagename="1733" wx:page_id="2489" id="wx57">1733</a> gebouwde kasteel Vaalsbroek verbouwen en de bij het kasteel behoorde watermolen werd eveneens door hem in <a href="/wnl/1765" title="1765" wx:linktype="known" wx:pagename="1765" wx:page_id="2520" id="wx58">1765</a> geheel herbouwd als spinmolen. De molen had in die tijd een soort middenslagrad zonder krop, de middellijn van het waterrad bedroeg 5,26 m. en de breedte 1,13 m. De von Clermonts bleven eigenaar van het landgoed tot <a href="/wnl/1824" title="1824" wx:linktype="known" wx:pagename="1824" wx:page_id="2577" id="wx59">1824</a> toen het werd verkocht aan Frederika Veronica Keller, de weduwe van Johann David Hasselbach te Aken en door <a href="/wnl/Overerving_%28recht%29" title="Overerving (recht)" wx:linktype="known" wx:pagename="Overerving_(recht)" wx:page_id="144923" id="wx60">overerving</a> werd het in <a href="/wnl/1826" title="1826" wx:linktype="known" wx:pagename="1826" wx:page_id="2579" id="wx61">1826</a> toegewezen aan haar dochter Sophia Wilhelmina Hasselbach, de echtgenote van Karl Heinrich von Görschen uit Aken. In <a href="/wnl/1857" title="1857" wx:linktype="known" wx:pagename="1857" wx:page_id="2603" id="wx62">1857</a> kreeg Von Görschen van het provinciaal bestuur toestemming de molen te verbouwen tot graanmolen en in <a href="/wnl/1860" title="1860" wx:linktype="known" wx:pagename="1860" wx:page_id="2109" id="wx63">1860</a> om nog een <a href="/wnl/Stoommachine" title="Stoommachine" wx:linktype="known" wx:pagename="Stoommachine" wx:page_id="10756" id="wx64">stoommachine</a> te plaatsen. Tevens werd nog een ketelhuis met een klassieke vierkante schoorsteen gebouwd, die nu nog bestaat. Op het einde van de <a href="/wnl/19e_eeuw" title="19e eeuw" wx:linktype="known" wx:pagename="19e_eeuw" wx:page_id="2000" id="wx65">19e eeuw</a> werden de gebouwen van de spinnerij en de bij het complex behorende boerderij verbouwd tot huizen. Door verdere vererving kwam het landgoed in bezit van de familie von Mosel en hun Duitse erven, dit bleef zo tot na de <a href="/wnl/Tweede_Wereldoorlog" title="Tweede Wereldoorlog" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_Wereldoorlog" wx:page_id="1739" id="wx66">Tweede Wereldoorlog</a>. Na de oorlog werden hun bezittingen, inclusief molen, als vijandelijk vermogen geconfisqueerd door het Nederlands Beheersinstituut en verkocht aan de Stichting Beambtenfonds van de <a href="/wnl/Staatsmijnen_in_Limburg" title="Staatsmijnen in Limburg" wx:linktype="known" wx:pagename="Staatsmijnen_in_Limburg" wx:page_id="172390" id="wx67">Staatsmijnen in Limburg</a>. Dit fonds verkocht de boerderij en de molen met toebehoren aan Leon Hubert Schoonbroodt die al pachter was vanaf <a href="/wnl/1939" title="1939" wx:linktype="known" wx:pagename="1939" wx:page_id="2216" id="wx68">1939</a>.</p>

<a id="Verval_en_wederopbouw" name="Verval_en_wederopbouw"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Verval en wederopbouw" id="wxsec3"><h2 id="wx69">Verval en wederopbouw</h2>

<p id="wx70">De molen werd tot omstreeks <a href="/wnl/1960" title="1960" wx:linktype="known" wx:pagename="1960" wx:page_id="2092" id="wx71">1960</a> gebruikt, voornamelijk voor de eigen meelvoorziening. In <a href="/wnl/1978" title="1978" wx:linktype="known" wx:pagename="1978" wx:page_id="2227" id="wx72">1978</a> kwam het kasteel met daarbij de molen weer in bezit van de N.V. Nederlandse Staatsmijnen, waarna voor de molen echter een tijdperk van verval begon. Het moleninterieur, dat nog intact was, werd door <a href="/wnl/Vandalisme" title="Vandalisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Vandalisme" wx:page_id="21446" id="wx73">vandalisme</a> en onder weersinvloeden geheel vernield. In <a href="/wnl/1988" title="1988" wx:linktype="known" wx:pagename="1988" wx:page_id="2115" id="wx74">1988</a> werd door een investeringsgroep op het terrein naast de molen een hotel gebouwd, waarvan de boerderij en het molengebouw als vleugel deel ging uitmaken. De molen werd gerestaureerd, de maalinrichting, voor zover nog aanwezig, en de <a href="/wnl/Dieselmotor" title="Dieselmotor" wx:linktype="known" wx:pagename="Dieselmotor" wx:page_id="16455" id="wx75">dieselmotor</a> bleven behouden en zodanig opgeknapt, dat de inrichting met de motor een deel konden blijven uitmaken van het interieur van het in het gebouw ingerichte restaurant. De oude vierkante schoorsteen van de stoommachine bleef eveneens gehandhaafd en het in verval geraakte waterrad werd geheel volgens de oorspronkelijke vorm vernieuwd.</p>

<p id="wx76">Op het einde van <a href="/wnl/1989" title="1989" wx:linktype="known" wx:pagename="1989" wx:page_id="1990" id="wx77">1989</a> werd de restauratie van de molen en het oude molengebouw voltooid.</p>

<a id="Zie_ook" name="Zie_ook"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Zie ook" id="wxsec4"><h2 id="wx78">Zie ook</h2>

<ul id="wx79">
<li id="wx80"><a href="/wnl/Molen" title="Molen" wx:linktype="known" wx:pagename="Molen" wx:page_id="9541" id="wx81">Molen</a></li>

<li id="wx82"><a href="/wnl/Watermolen_%28door_water_aangedreven_molen%29" title="Watermolen (door water aangedreven molen)" wx:linktype="known" wx:pagename="Watermolen_(door_water_aangedreven_molen)" wx:page_id="17439" id="wx83">Watermolen</a></li>

<li id="wx84"><a href="/wnl/Lijst_van_watermolens" title="Lijst van watermolens" wx:linktype="known" wx:pagename="Lijst_van_watermolens" wx:page_id="755300" id="wx85">Lijst van watermolens</a></li>
</ul>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Vaalsbroekermolen" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx86">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx87"><a href="/wnl/Categorie:Watermolen_in_Limburg_%28Nederland%29" title="Categorie:Watermolen in Limburg (Nederland)" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Watermolen_in_Limburg_(Nederland)" wx:page_id="1310455" id="wx88">Watermolen in Limburg (Nederland)</a></span> | <span dir="ltr" id="wx89"><a href="/wnl/Categorie:Vaals" title="Categorie:Vaals" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Vaals" wx:page_id="228626" id="wx90">Vaals</a></span> | <span dir="ltr" id="wx91"><a href="/wnl/Categorie:Korenmolen" title="Categorie:Korenmolen" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Korenmolen" wx:page_id="990177" id="wx92">Korenmolen</a></span> | <span dir="ltr" id="wx93"><a href="/wnl/Categorie:Middenslagmolen" title="Categorie:Middenslagmolen" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Middenslagmolen" wx:page_id="991116" id="wx94">Middenslagmolen</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
</div>
</body>
<wx:templatearguments for="wx_t1"><wx:argument name="naam">
<p id="wx95">Vaalsbroekermolen</p>
</wx:argument><wx:argument name="afbeelding">
<a href="/wnl/Afbeelding:Vaalsbroekermolen-001.jpg" title="border" wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:Vaalsbroekermolen-001.jpg" id="wx96"><img src="/wnl/Afbeelding:Vaalsbroekermolen-001.jpg" alt="border" width="250" id="wx97"/></a>
</wx:argument><wx:argument name="onderschrift">
<p id="wx98">Molengebouw</p>
</wx:argument><wx:argument name="plaats">
<a href="/wnl/Vaals" title="Vaals" wx:linktype="known" wx:pagename="Vaals" wx:page_id="16760" id="wx99">Vaals</a>
</wx:argument><wx:argument name="bouwjaar">
<a href="/wnl/1776" title="1776" wx:linktype="known" wx:pagename="1776" wx:page_id="2531" id="wx100">1776</a>
</wx:argument><wx:argument name="type">
<a href="/wnl/Watermolen_%28door_water_aangedreven_molen%29" title="Watermolen (door water aangedreven molen)" wx:linktype="known" wx:pagename="Watermolen_(door_water_aangedreven_molen)" wx:page_id="17439" id="wx101">watermolen</a>
</wx:argument><wx:argument name="kenmerken"/><wx:argument name="functie">
<a href="/wnl/Spinmolen" class="new" title="Spinmolen" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Spinmolen" id="wx102">spinmolen</a>
<p id="wx103">en <a href="/wnl/Korenmolen" title="Korenmolen" wx:linktype="known" wx:pagename="Korenmolen" wx:page_id="41952" id="wx104">korenmolen</a></p>
</wx:argument><wx:argument name="bestemming"/><wx:argument name="link">
<a href="http://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=477" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx105">Molendatabase</a>
</wx:argument></wx:templatearguments>
</html>
