<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Paraplu</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Paraplu"/>
<meta name="wx_page_id" content="141473"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Paraplu" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Paraplu</h1>

<div class="wx_image" wx:thumb="thumb" id="wx2"><a href="/wnl/Afbeelding:Umbrella.png" title="paraplu" wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:Umbrella.png" id="wx3"><img src="/wnl/Afbeelding:Umbrella.png" alt="paraplu" id="wx4"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx5">
<p id="wx6">paraplu</p>
</div>
</div>

<p id="wx7">Een <b id="wx8">paraplu</b> of <b id="wx9">regenscherm</b> is een gebruiksvoorwerp dat de functie heeft om een persoon tegen de <a href="/wnl/Regen_%28neerslag%29" title="Regen (neerslag)" wx:linktype="known" wx:pagename="Regen_(neerslag)" wx:page_id="13116" id="wx10">regen</a> te beschermen. Een paraplu is gemaakt van een aantal <a href="/wnl/Balein" title="Balein" wx:linktype="known" wx:pagename="Balein" wx:page_id="229209" id="wx11">baleinen</a>, waarover een waterafstotende stof is gespannen, en een stok met handvat om het geheel op te steken. Paraplu's zijn inklapbaar en soms ook opvouwbaar. Het woord paraplu komt van het <a href="/wnl/Frans" title="Frans" wx:linktype="known" wx:pagename="Frans" wx:page_id="7256" id="wx12">Franse</a> <i id="wx13">parapluie</i>, dat zoveel betekent als "tegen de regen".</p>

<p id="wx14">Soms worden paraplu's ook wel gebruikt als bescherming tegen de zon, maar speciaal daarvoor bestaat er een variant op de paraplu, de <a href="/wnl/Parasol" title="Parasol" wx:linktype="known" wx:pagename="Parasol" wx:page_id="206783" id="wx15">parasol</a>.</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Geschiedenis" name="Geschiedenis"/>
<wx:section level="2" title="Geschiedenis" id="wxsec2"><h2 id="wx16">Geschiedenis</h2>

<p id="wx17">De paraplu stamt af van de <a href="/wnl/Parasol" title="Parasol" wx:linktype="known" wx:pagename="Parasol" wx:page_id="206783" id="wx18">parasol</a>. Parasols bestonden al in de <a href="/wnl/Oudheid" title="Oudheid" wx:linktype="known" wx:pagename="Oudheid" wx:page_id="7612" id="wx19">oudheid</a>, bijvoorbeeld in het oude <a href="/wnl/Assyri%C3%AB" title="Assyrië" wx:linktype="known" wx:pagename="Assyrië" wx:page_id="24819" id="wx20">Assyrië</a>, <a href="/wnl/Oude_Egypte" title="Oude Egypte" wx:linktype="known" wx:pagename="Oude_Egypte" wx:page_id="1169513" id="wx21">Egypte</a>, <a href="/wnl/Oude_Griekenland" title="Oude Griekenland" wx:linktype="known" wx:pagename="Oude_Griekenland" wx:page_id="55724" id="wx22">Griekenland</a> en <a href="/wnl/Chinese_keizerrijk" title="Chinese keizerrijk" wx:linktype="known" wx:pagename="Chinese_keizerrijk" wx:page_id="423512" id="wx23">China</a>. Vanaf de <a href="/wnl/Renaissance" title="Renaissance" wx:linktype="known" wx:pagename="Renaissance" wx:page_id="7903" id="wx24">Renaissance</a> werden parasols steeds meer gebruikt in de Westerse wereld. De hogere klassen gebruikten een parasol als statussymbool. Aan een witte huid kon men zien dat men niet buiten hoefde te werken. Geleidelijk aan begon men parasols ook als regenscherm te gebruiken</p>

<p id="wx25">Rond 1760 werden in Frankrijk de termen paraplu en parasol wettelijk vastgelegd. De paraplu werd toen in Europa vooral gezien als een product voor welgestelde dames. Vanaf 1750 begonnen ook mannen in <a href="/wnl/Groot-Brittanni%C3%AB" title="Groot-Brittannië" wx:linktype="known" wx:pagename="Groot-Brittannië" wx:page_id="1301787" id="wx26">Groot-Brittannië</a> paraplu's bij zich te dragen, onder invloed van <a href="/wnl/Jonas_Hanway" class="new" title="Jonas Hanway" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Jonas_Hanway" id="wx27">Jonas Hanway</a> (1712-1786). Nog altijd wordt de paraplu (samen met de <a href="/wnl/Bolhoed" title="Bolhoed" wx:linktype="known" wx:pagename="Bolhoed" wx:page_id="102884" id="wx28">bolhoed</a>) gezien als karakteristiek voor de Londense <a href="/wnl/Gentleman_%28titel%29" class="new" title="Gentleman (titel)" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Gentleman_(titel)" id="wx29">gentleman</a>. Vanaf de <a href="/wnl/Eerste_Wereldoorlog" title="Eerste Wereldoorlog" wx:linktype="known" wx:pagename="Eerste_Wereldoorlog" wx:page_id="4483" id="wx30">Eerste Wereldoorlog</a> werden paraplu's in massaproductie gemaakt. In <a href="/wnl/1928" title="1928" wx:linktype="known" wx:pagename="1928" wx:page_id="2210" id="wx31">1928</a> vond <a href="/wnl/Hans_Haupt" class="new" title="Hans Haupt" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Hans_Haupt" id="wx32">Hans Haupt</a> de opvouwbare paraplu uit. In de <a href="/wnl/1950-1959" title="1950-1959" wx:linktype="known" wx:pagename="1950-1959" wx:page_id="2141" id="wx33">jaren 50</a> van de 20e eeuw werd de paraplu steeds meer een mode-accessoire. Het was een echt luxe-product, totdat men in de <a href="/wnl/Lagelonenland" title="Lagelonenland" wx:linktype="known" wx:pagename="Lagelonenland" wx:page_id="641299" id="wx34">lagelonenlanden</a> steeds goedkoper paraplu's kon produceren.</p>

<a id="Paraplu_als_wapen" name="Paraplu_als_wapen"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Paraplu als wapen" id="wxsec3"><h2 id="wx35">Paraplu als wapen</h2>

<p id="wx36">Hoewel vooral bekend uit <a href="/wnl/Film_%28cinematografie%29" title="Film (cinematografie)" wx:linktype="known" wx:pagename="Film_(cinematografie)" wx:page_id="550278" id="wx37">films</a> en <a href="/wnl/Tv-serie" title="Tv-serie" wx:linktype="known" wx:pagename="Tv-serie" wx:page_id="35064" id="wx38">tv-series</a>, bestaan er daadwerkelijk paraplu's die als wapen kunnen dienen. Doorgaans is dan een <a href="/wnl/Steekwapen" class="new" title="Steekwapen" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Steekwapen" id="wx39">steekwapen</a> (bijvoorbeeld een <a href="/wnl/Degen" title="Degen" wx:linktype="known" wx:pagename="Degen" wx:page_id="91105" id="wx40">degen</a>), een <a href="/wnl/Luchtgeweer" title="Luchtgeweer" wx:linktype="known" wx:pagename="Luchtgeweer" wx:page_id="319748" id="wx41">luchtdrukwapen</a> of een <a href="/wnl/Vuurwapen" title="Vuurwapen" wx:linktype="known" wx:pagename="Vuurwapen" wx:page_id="35288" id="wx42">vuurwapen</a> in de schacht van de paraplu verborgen. In het laatste geval spreekt men van een <i id="wx43">schietparaplu</i>, een goed voorbeeld van een zogenoemd <i id="wx44">geheim wapen</i><sup id="_ref-0" class="reference"><a href="#_note-0" title="" wx:fragment="_note-0" wx:linktype="note" id="wx45"/></sup>.</p>

<p id="wx46">Het beruchtste gebruik van een paraplu als wapen was wellicht de <a href="/wnl/Moordaanslag" title="Moordaanslag" wx:linktype="known" wx:pagename="Moordaanslag" wx:page_id="752278" id="wx47">moordaanslag</a> op de <a href="/wnl/Bulgarije" title="Bulgarije" wx:linktype="known" wx:pagename="Bulgarije" wx:page_id="12574" id="wx48">Bulgaarse</a> <a href="/wnl/Dissident" title="Dissident" wx:linktype="known" wx:pagename="Dissident" wx:page_id="58929" id="wx49">dissident</a> <a href="/wnl/Georgi_Markov" class="new" title="Georgi Markov" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Georgi_Markov" id="wx50">Georgi Markov</a> door de Bulgaarse geheime dienst, met hulp van de <a href="/wnl/KGB" title="KGB" wx:linktype="known" wx:pagename="KGB" wx:page_id="50096" id="wx51">KGB</a>. De aanslag werd gepleegd met een speciaal geprepareerde paraplu, waarin een <a href="/wnl/Injectienaald" title="Injectienaald" wx:linktype="known" wx:pagename="Injectienaald" wx:page_id="387270" id="wx52">injectienaald</a> met (vermoedelijk) <a href="/wnl/Ricine" title="Ricine" wx:linktype="known" wx:pagename="Ricine" wx:page_id="39247" id="wx53">ricine</a> was verborgen. Op 7 september 1978 werd Markov in het voorbijgaan geprikt met deze paraplu. Drie dagen later overleed hij in een ziekenhuis.</p>

<a id="Trivia" name="Trivia"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Trivia" id="wxsec4"><h2 id="wx54">Trivia</h2>

<a id="Paraplu_in_de_taal" name="Paraplu_in_de_taal"/>
<wx:section level="3" title="Paraplu in de taal" id="wxsec7"><h3 id="wx55">Paraplu in de taal</h3>

<ul id="wx56">
<li id="wx57">
<p id="wx58">Het woord paraplu wordt ook wel figuurlijk gebruikt voor een overkoepelend geheel.</p>
</li>

<li id="wx59"><i id="wx60">Aju paraplu</i>
<p id="wx61">is een afscheidsgroet, populair geworden door <a href="/wnl/Peter_Knegjens" title="Peter Knegjens" wx:linktype="known" wx:pagename="Peter_Knegjens" wx:page_id="231489" id="wx62">Peter Knegjens</a>.</p>
</li>

<li id="wx63"><i id="wx64">zijn paraplu opsteken</i>
<p id="wx65">: de verantwoordelijkheid afschuiven op een hoger echelon of richtlijn.</p>
</li>

<li id="wx66"><i id="wx67">Onder moeders paraplu</i>
<p id="wx68">betekent veilig of beschermd en is tevens de titel van een bekend <a href="/wnl/Kinderlied" title="Kinderlied" wx:linktype="known" wx:pagename="Kinderlied" wx:page_id="98576" id="wx69">kinderliedje</a>, geschreven door <a href="/wnl/Anna_Sutorius" class="new" title="Anna Sutorius" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Anna_Sutorius" id="wx70">Anna Sutorius</a> en op muziek gezet door <a href="/wnl/J.P.J._Wierts" title="J.P.J. Wierts" wx:linktype="known" wx:pagename="J.P.J._Wierts" wx:page_id="1162150" id="wx71">J.P.J. Wierts</a>.</p>
</li>
</ul>

<a id="Bijgeloof" name="Bijgeloof"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Bijgeloof" id="wxsec8"><h3 id="wx72">Bijgeloof</h3>

<p id="wx73">Rondom paraplu's komen enkele vormen van <a href="/wnl/Bijgeloof" title="Bijgeloof" wx:linktype="known" wx:pagename="Bijgeloof" wx:page_id="125226" id="wx74">bijgeloof</a> voor. Zo zou het binnenshuis openen van een paraplu ongeluk brengen. Ook het openen van een paraplu als het mooi weer is, zou ongeluk brengen. Het laten vallen van een paraplu zou leiden tot het verlies van verstand of geheugen. Wanneer een paraplu of parasol gevallen is, zou men die nooit zelf mogen oprapen, want ook dit zou ongeluk brengen. Als een vrouw haar paraplu opraapt, zou ze een oude vrijster worden. Een paraplu cadeau geven of op een tafel of een bed neerleggen zou de kwade geesten uitlokken om zich eronder te verschuilen.</p>

<a id="Steden" name="Steden"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Steden" id="wxsec9"><h3 id="wx75">Steden</h3>

<p id="wx76">Enkele steden waar paraplu's geproduceerd werden of worden staan daardoor bekend als "paraplustad", waaronder <a href="/wnl/Rodos_%28stad%29" title="Rodos (stad)" wx:linktype="known" wx:pagename="Rodos_(stad)" wx:page_id="23075" id="wx77">Rodos</a> en het Franse <a href="/wnl/Aurillac" title="Aurillac" wx:linktype="known" wx:pagename="Aurillac" wx:page_id="137040" id="wx78">Aurillac</a>.</p>

<a id="Externe_link" name="Externe_link"/>
</wx:section></wx:section><wx:section level="2" title="Externe link" id="wxsec5"><h2 id="wx79">Externe link</h2>

<ul id="wx80">
<li id="wx81"><a href="http://www.gutenberg.org/etext/6674" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx82"><i id="wx83">Umbrellas and Their History</i> door William Sangster</a>
<p id="wx84">in het <a href="/wnl/Project_Gutenberg" title="Project Gutenberg" wx:linktype="known" wx:pagename="Project_Gutenberg" wx:page_id="50704" id="wx85">Project Gutenberg</a> (Engels)</p>
</li>
</ul>

<a id="Referenties" name="Referenties"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Referenties" id="wxsec6"><h2 id="wx86">Referenties</h2>

<wx:template id="wx_t1" pagename="Sjabloon:References" page_id="544535"/>
<div style="font-size:85%;" id="wx87">
<ol class="references" id="wx88">
<li id="_note-0"><a href="#_ref-0" title="" wx:fragment="_ref-0" wx:linktype="noteref" id="wx89"><b id="wx90">^</b></a> <a href="http://www.politie-amsterdam-amstelland.nl/frameset/get.cfm?id=208" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx91">Geheime wapens</a>
<p id="wx92">Politie Amsterdam-Amstelland <small id="wx93">(link gecontroleerd op 19 juni 2007)</small></p>
</li>
</ol>
</div>

<wx:templateend start="wx_t1"/>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Paraplu" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx94">Categorie</a>: <span dir="ltr" id="wx95"><a href="/wnl/Categorie:Kleding" title="Categorie:Kleding" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Kleding" wx:page_id="80006" id="wx96">Kleding</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://bn.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BE_%28%E0%A6%9B%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%29" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="bn:ছাতা_(ছত্র)" id="wx97">বাংলা</a> | <a href="http://cs.wikipedia.org/wiki/De%C5%A1tn%C3%ADk" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cs:Deštník" id="wx98">Česky</a> | <a href="http://da.wikipedia.org/wiki/Paraply" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="da:Paraply" id="wx99">Dansk</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Regenschirm" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Regenschirm" id="wx100">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Umbrella" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Umbrella" id="wx101">English</a> | <a href="http://eo.wikipedia.org/wiki/Ombrelo" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eo:Ombrelo" id="wx102">Esperanto</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Paraguas" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Paraguas" id="wx103">Español</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Sateenvarjo" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Sateenvarjo" id="wx104">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Parapluie" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Parapluie" id="wx105">Français</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%9E%D7%98%D7%A8%D7%99%D7%99%D7%94" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:מטרייה" id="wx106">עברית</a> | <a href="http://id.wikipedia.org/wiki/Payung" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="id:Payung" id="wx107">Bahasa Indonesia</a> | <a href="http://is.wikipedia.org/wiki/Regnhl%C3%ADf" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="is:Regnhlíf" id="wx108">Íslenska</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Ombrello" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Ombrello" id="wx109">Italiano</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%82%98" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:傘" id="wx110">日本語</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%9A%B0%EC%82%B0" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:우산" id="wx111">한국어</a> | <a href="http://lb.wikipedia.org/wiki/Prabbeli_%28Schierm%29" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lb:Prabbeli_(Schierm)" id="wx112">Lëtzebuergesch</a> | <a href="http://lt.wikipedia.org/wiki/Sk%C4%97tis" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="lt:Skėtis" id="wx113">Lietuvių</a> | <a href="http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ml:കുട" id="wx114">മലയാളം</a> | <a href="http://nds-nl.wikipedia.org/wiki/Parreplu" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="nds-nl:Parreplu" id="wx115">Nedersaksisch</a> | <a href="http://nn.wikipedia.org/wiki/Paraply" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="nn:Paraply" id="wx116">Norsk (nynorsk)</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Paraply" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Paraply" id="wx117">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Parasol" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Parasol" id="wx118">Polski</a> | <a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Guarda-chuva" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pt:Guarda-chuva" id="wx119">Português</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%BE%D0%BD%D1%82" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Зонт" id="wx120">Русский</a> | <a href="http://scn.wikipedia.org/wiki/Paracqua" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="scn:Paracqua" id="wx121">Sicilianu</a> | <a href="http://simple.wikipedia.org/wiki/Umbrella" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="simple:Umbrella" id="wx122">Simple English</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/Paraply" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:Paraply" id="wx123">Svenska</a> | <a href="http://ta.wikipedia.org/wiki/%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%9F%E0%AF%88" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ta:குடை" id="wx124">தமிழ்</a> | <a href="http://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%8A%E0%B0%A1%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="te:గొడుగు" id="wx125">తెలుగు</a> | <a href="http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%A1" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="th:ร่ม" id="wx126">ไทย</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%82%98" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:傘" id="wx127">中文</a></div>
</body>
<wx:templatearguments for="wx_t1"><wx:argument name="1">
<p id="wx128">85%</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
</html>
