<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Grande Armée</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Grande_Armée"/>
<meta name="wx_page_id" content="182173"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Grande Armée" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Grande Armée</h1>

<div class="wx_image" wx:align="right" wx:thumb="thumb" id="wx2"><a href="/wnl/Afbeelding:Napoleons_retreat_from_moscow.jpg" title="Napoleon's terugtrekking uit Moskou (schilderij van Adolf Northern). Van de honderdduizenden soldaten in de Grande Armée die Rusland in 1812 binnenvielen kwamen er maar zo'n 20.000 terug." wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:Napoleons_retreat_from_moscow.jpg" id="wx3"><img src="/wnl/Afbeelding:Napoleons_retreat_from_moscow.jpg" alt="Napoleon's terugtrekking uit Moskou (schilderij van Adolf Northern). Van de honderdduizenden soldaten in de Grande Armée die Rusland in 1812 binnenvielen kwamen er maar zo'n 20.000 terug." width="300" id="wx4"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx5">
<p id="wx6">Napoleon's terugtrekking uit Moskou (schilderij van <a href="/wnl/Adolf_Northern" class="new" title="Adolf Northern" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Adolf_Northern" id="wx7">Adolf Northern</a>). Van de honderdduizenden soldaten in de <i id="wx8">Grande Armée</i> die <a href="/wnl/Rusland" title="Rusland" wx:linktype="known" wx:pagename="Rusland" wx:page_id="1499" id="wx9">Rusland</a> in 1812 binnenvielen kwamen er maar zo'n 20.000 terug.</p>
</div>
</div>

<div class="wx_image" wx:align="right" wx:thumb="thumb" id="wx10"><a href="/wnl/Afbeelding:Paris_view_from_Arc_de_Triomphe_to_La_Defense_DSC03088.JPG" title="De Avenue de la Grande-Armée, tussen de Arc de Triomphe en La Défense in Parijs, is vernoemd naar de Grande Armée. " wx:linktype="image" wx:pagename="Afbeelding:Paris_view_from_Arc_de_Triomphe_to_La_Defense_DSC03088.JPG" id="wx11"><img src="/wnl/Afbeelding:Paris_view_from_Arc_de_Triomphe_to_La_Defense_DSC03088.JPG" alt="De Avenue de la Grande-Armée, tussen de Arc de Triomphe en La Défense in Parijs, is vernoemd naar de Grande Armée. " width="300" id="wx12"/></a> 

<div class="thumbcaption" id="wx13">
<p id="wx14">De <a href="/wnl/Avenue_de_la_Grande-Arm%C3%A9e" class="new" title="Avenue de la Grande-Armée" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Avenue_de_la_Grande-Armée" id="wx15">Avenue de la Grande-Armée</a>, tussen de <a href="/wnl/Arc_de_Triomphe" title="Arc de Triomphe" wx:linktype="known" wx:pagename="Arc_de_Triomphe" wx:page_id="79544" id="wx16">Arc de Triomphe</a> en <a href="/wnl/La_D%C3%A9fense" title="La Défense" wx:linktype="known" wx:pagename="La_Défense" wx:page_id="142475" id="wx17">La Défense</a> in <a href="/wnl/Parijs" title="Parijs" wx:linktype="known" wx:pagename="Parijs" wx:page_id="1323" id="wx18">Parijs</a>, is vernoemd naar de <i id="wx19">Grande Armée</i>.</p>
</div>
</div>

<p id="wx20">De <i id="wx21"><b id="wx22">Grande Armée</b></i> was de benaming voor de grote multinationale legers die <a href="/wnl/Napoleon_Bonaparte" title="Napoleon Bonaparte" wx:linktype="known" wx:pagename="Napoleon_Bonaparte" wx:page_id="1191" id="wx23">Napoleon</a> begin 19e eeuw op de been bracht.</p>

<p id="wx24">Al in de tijd van de <a href="/wnl/Franse_Revolutie" title="Franse Revolutie" wx:linktype="known" wx:pagename="Franse_Revolutie" wx:page_id="12570" id="wx25">Franse Revolutie</a> vormden zich revolutionaire legers die al 'bevrijdend' door Europa trokken. Het eerste leger dat tot <i id="wx26">Grande Armée</i> werd gedoopt was een 200.000 man tellende legermacht die zich in 1803-1805 in <a href="/wnl/Boulogne-sur-Mer" title="Boulogne-sur-Mer" wx:linktype="known" wx:pagename="Boulogne-sur-Mer" wx:page_id="159901" id="wx27">Boulogne</a> had verzameld om voor een invasie van <a href="/wnl/Engeland" title="Engeland" wx:linktype="known" wx:pagename="Engeland" wx:page_id="5490" id="wx28">Engeland</a>. Na het uitbreken van de <a href="/wnl/Derde_Coalitieoorlog" title="Derde Coalitieoorlog" wx:linktype="known" wx:pagename="Derde_Coalitieoorlog" wx:page_id="790293" id="wx29">Derde Coalitieoorlog</a> in 1805 werden het leger hernoemd tot <i id="wx30">Grande Armée</i> en naar de Duitse grens bevolen.</p>

<p id="wx31">De <i id="wx32">Grande Armée</i> bestond oorspronkelijk uit zes korpsen onder het bevel van Napoleons maarschalken. Naarmate Napoleons macht in Europa groeide, groeide ook het <i id="wx33">Grande Armée</i> in grootte. De maximale grootte bereikte het leger in 1812, voor de <a href="/wnl/Veldtocht_van_Napoleon_naar_Rusland" title="Veldtocht van Napoleon naar Rusland" wx:linktype="known" wx:pagename="Veldtocht_van_Napoleon_naar_Rusland" wx:page_id="515679" id="wx34">campagne tegen Rusland</a>. Het bestond toen uit ruim 600.000 man, waaronder:</p>

<ul id="wx35">
<li id="wx36">
<p id="wx37">Rond de 300.000 Fransen, Belgen en Nederlanders</p>
</li>

<li id="wx38">
<p id="wx39">95.000 Polen</p>
</li>

<li id="wx40">
<p id="wx41">25.000 Italianen</p>
</li>

<li id="wx42">
<p id="wx43">24.000 Beiers</p>
</li>

<li id="wx44">
<p id="wx45">20.000 Saksen</p>
</li>

<li id="wx46">
<p id="wx47">17.000 Westfalen</p>
</li>

<li id="wx48">
<p id="wx49">20.000 Pruisen</p>
</li>

<li id="wx50">
<p id="wx51">35.000 Oostenrijkers</p>
</li>

<li id="wx52">
<p id="wx53">15.000 Zwitsers</p>
</li>

<li id="wx54">
<p id="wx55">3.500 Kroaten</p>
</li>
</ul>

<p id="wx56">De <a href="/wnl/Avenue_de_la_Grande-Arm%C3%A9e" class="new" title="Avenue de la Grande-Armée" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Avenue_de_la_Grande-Armée" id="wx57">Avenue de la Grande-Armée</a>, tussen de <a href="/wnl/Arc_de_Triomphe" title="Arc de Triomphe" wx:linktype="known" wx:pagename="Arc_de_Triomphe" wx:page_id="79544" id="wx58">Arc de Triomphe</a> en <a href="/wnl/La_D%C3%A9fense" title="La Défense" wx:linktype="known" wx:pagename="La_Défense" wx:page_id="142475" id="wx59">La Défense</a> in <a href="/wnl/Parijs" title="Parijs" wx:linktype="known" wx:pagename="Parijs" wx:page_id="1323" id="wx60">Parijs</a> is vernoemd naar de <i id="wx61">Grande Armée</i>.</p>

<p id="wx62"><br id="wx63"/>
</p>

<p id="wx64"><br id="wx65"/>
</p>

<div id="wx_toc"/>

<a id="Onderdelen_van_de_Grande_Arm.C3.A9e" name="Onderdelen_van_de_Grande_Arm.C3.A9e"/>
<wx:section level="2" title="Onderdelen van de Grande Armée" id="wxsec2"><h2 id="wx66">Onderdelen van de <i id="wx67">Grande Armée</i></h2>

<a id="Cavalerie" name="Cavalerie"/>
<wx:section level="3" title="Cavalerie" id="wxsec3"><h3 id="wx68">Cavalerie</h3>

<p id="wx69">Napoleons cavalerie bestond uit vier onderdelen:</p>

<ul id="wx70">
<li id="wx71"><b id="wx72"><a href="/wnl/Kurassier" title="Kurassier" wx:linktype="known" wx:pagename="Kurassier" wx:page_id="306867" id="wx73">Kurassiers</a></b>
<p id="wx74">: Dit was de zware cavalerie. Ze leken op <a href="/wnl/Ridder_%28ruiter%29" title="Ridder (ruiter)" wx:linktype="known" wx:pagename="Ridder_(ruiter)" wx:page_id="1530" id="wx75">ridders</a>, met een zware ijzeren kuras (borstplaat)en een grote ijzeren helm. Door dit gewicht moest zowel de ruiter als het paard zeer sterk zijn, zodat ze toch nog kracht achter een charge konden zetten.</p>
</li>

<li id="wx76"><b id="wx77"><a href="/wnl/Dragonder" title="Dragonder" wx:linktype="known" wx:pagename="Dragonder" wx:page_id="18074" id="wx78">Dragonders</a></b>
<p id="wx79">: De dragonders waren de hoofdmoot in de Franse cavalerie, en ze werden zowel in veldslagen als voor verkenning gebruikt. Dankzij hun wendbaarheid waren zijn niet alleen met de traditionele sabels bewapend, maar hadden zij ook pistolen en karabijnen, waardoor ze net als infanterie zowel op schietafstand als man-tegen-man konden vechten.</p>
</li>

<li id="wx80"><b id="wx81"><a href="/wnl/Huzaren" title="Huzaren" wx:linktype="known" wx:pagename="Huzaren" wx:page_id="594127" id="wx82">Huzaren</a></b>
<p id="wx83">: De huzaren waren de ogen voor het leger. Ze werden vooral tactisch gebruikt als verkenners, en om de commandanten van de verschillende legerafdelingen op de hoogte te brengen.</p>
</li>

<li id="wx84"><b id="wx85"><a href="/wnl/Lansier" title="Lansier" wx:linktype="known" wx:pagename="Lansier" wx:page_id="306358" id="wx86">Lansiers</a></b>
<p id="wx87">: De meest gevreesde Franse cavalerie vormden de Poolse lansiers. Lansiers waren goed in te zetten tegen infanterie in blokken, omdat hun lansen veel langer waren dan de infanteriebajonetten. Ook waren ze geschikt voor het opjagen van een vluchtende vijand.</p>
</li>
</ul>

<a id="Infanterie" name="Infanterie"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Infanterie" id="wxsec4"><h3 id="wx88">Infanterie</h3>

<ul id="wx89">
<li id="wx90">
<p id="wx91">Linie-infanterie: Het grootste deel van het leger bestond uit normale lijninfanterie. Deze infanterieregimenten bestonden uit 4 a 5 bataljons.</p>
</li>

<li id="wx92">
<p id="wx93">Lichte infanterie: Deze <a href="/wnl/Voltigeur" title="Voltigeur" wx:linktype="known" wx:pagename="Voltigeur" wx:page_id="1145272" id="wx94">voltigeurs</a> werd pas rond 1801 aan het Franse leger toegevoegd. Ze zwermden rond de linieregimenten door en probeerden de regimenten van de vijand uit hun 'concentratie' te halen, en om artillerie uit te schakelen. Later werden ook voltigeurs-regimenten gevormd.</p>
</li>
</ul>

<a id="Artillerie" name="Artillerie"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Artillerie" id="wxsec5"><h3 id="wx95">Artillerie</h3>

<p id="wx96">De Franse artillerie was de ruggengraat van de grondtroepen van het Franse leger. De Franse kanonnen stonden vaak in grote batterijen bij elkaar opgesteld, zodat ze de vijandige formaties konden uitdunnen, zonder dat er infanterie of cavalerie aan te pas hoefde te komen. Doordat de artilleriesoldaten goed waren getraind, kon Napoleon zijn kanonnen snel verplaatsen, waardoor hij ofwel de verdedigingswerken kon bombarderen, of een oprukkende vijand onder vuur kon zetten. In het algemeen bestond de Franse artillerie uit 4, 8, en 12-ponders, maar de 4-ponders werden niet veel later vervangen door 6-ponders.</p>

<a id="Keizerlijke_Garde" name="Keizerlijke_Garde"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Keizerlijke Garde" id="wxsec6"><h3 id="wx97">Keizerlijke Garde</h3>

<p id="wx98">De <a href="/wnl/Keizerlijke_Garde" title="Keizerlijke Garde" wx:linktype="known" wx:pagename="Keizerlijke_Garde" wx:page_id="518807" id="wx99">Keizerlijke Garde</a> was het elite-leger van de Fransen. Het was een legerkorps op zich met eigen infanterie- en cavaleriedivisies. Het waren haast allemaal veteranen, en ook waren ze uiterst loyaal aan Napoleon. Hoewel de infanterie maar zelden deelnam aan de strijd, werd de cavalerie vaak ingezet om de vijand een fatale slag toe te dienen. De Garde bestond grofweg uit drie onderdelen:</p>

<ul id="wx100">
<li id="wx101">
<p id="wx102">Oude Garde: Dit was de crème de la crème van het Franse leger. De Oude Garde bestond uit veteranen, die vaak al meer dan 4 of 5 campagnes hadden meegemaakt.</p>
</li>

<li id="wx103">
<p id="wx104">De Midden-Garde: Veteranen die rond de 3 campagnes hadden meegemaakt.</p>
</li>

<li id="wx105">
<p id="wx106">Jonge Garde: Veteranen van minstens 1 campagne, alsmede jonge officieren met talent.</p>
</li>
</ul>

<a id="Ingenieurs" name="Ingenieurs"/>
</wx:section><wx:section level="3" title="Ingenieurs" id="wxsec7"><h3 id="wx107">Ingenieurs</h3>

<p id="wx108">Terwijl de glorie van de oorlog naar de infanterie en cavalerie ging, waren de bruggenbouwers uit het leger van Napoleon (de pontonniers) van onschatbare waarde. Hun belangrijkste doel was het leger van de keizer over de verschillende wateren te krijgen. Omdat de pontonniers heel bedreven waren, kon Napoleon zijn vijanden vaak verrassen door op moeilijke plaatsen rivieren over te steken. Ook bij de terugtocht uit Rusland waren deze pontonniers van onschatbare waarde. Het leger moest de ijskoude en snelstromende <a href="/wnl/Slag_aan_de_Berezina" title="Slag aan de Berezina" wx:linktype="known" wx:pagename="Slag_aan_de_Berezina" wx:page_id="456123" id="wx109">Berezina</a> over. Zonder de uitzonderlijke werken van de (Hollandse) pontonniers was het leger zo goed als zeker geheel uitgeroeid. Nu konden nog enkelen ontkomen.</p>
</wx:section></wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Grande_Arm%C3%A9e" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx110">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx111"><a href="/wnl/Categorie:Militaire_eenheid" title="Categorie:Militaire eenheid" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Militaire_eenheid" wx:page_id="696237" id="wx112">Militaire eenheid</a></span> | <span dir="ltr" id="wx113"><a href="/wnl/Categorie:Napoleontische_tijd" title="Categorie:Napoleontische tijd" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Napoleontische_tijd" wx:page_id="94765" id="wx114">Napoleontische tijd</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%8F" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="bg:Великата_армия" id="wx115">Български</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Grande_Arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Grande_Armée" id="wx116">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/La_Grande_Arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:La_Grande_Armée" id="wx117">English</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Grande_Arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Grande_Armée" id="wx118">Español</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Grande_Arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Grande_Armée" id="wx119">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Grande_Arm%C3%A9e_%28Premier_Empire%29" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Grande_Armée_(Premier_Empire)" id="wx120">Français</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%92%D7%A8%D7%A0%D7%93_%D7%90%D7%A8%D7%9E%D7%94" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:גרנד_ארמה" id="wx121">עברית</a> | <a href="http://hu.wikipedia.org/wiki/Grande_Arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="hu:Grande_Armée" id="wx122">Magyar</a> | <a href="http://io.wikipedia.org/wiki/Grande_Arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="io:Grande_Armée" id="wx123">Ido</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Grande_Armata" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Grande_Armata" id="wx124">Italiano</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%A7%E9%99%B8%E8%BB%8D_%28%E3%83%95%E3%83%A9%E3%83%B3%E3%82%B9%29" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:大陸軍_(フランス)" id="wx125">日本語</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EB%8C%80%EC%9C%A1%EA%B5%B0" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:대육군" id="wx126">한국어</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/La_grande_arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:La_grande_armée" id="wx127">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Wielka_Armia" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Wielka_Armia" id="wx128">Polski</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%8F" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Великая_армия" id="wx129">Русский</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/La_grande_arm%C3%A9e" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:La_grande_armée" id="wx130">Svenska</a></div>
</body>
</html>
