<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>As van het kwaad</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="As_van_het_kwaad"/>
<meta name="wx_page_id" content="133373"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="As van het kwaad" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">As van het kwaad</h1>

<p id="wx2"><b id="wx3">As van het kwaad</b> (Engels: <i id="wx4">Axis of Evil</i>) is de kwalificatie die de regering van de <a href="/wnl/Verenigde_Staten" title="Verenigde Staten" wx:linktype="known" wx:pagename="Verenigde_Staten" wx:page_id="1838" id="wx5">VS</a> sinds <a href="/wnl/29_januari" title="29 januari" wx:linktype="known" wx:pagename="29_januari" wx:page_id="2658" id="wx6">29 januari</a> <a href="/wnl/2002" title="2002" wx:linktype="known" wx:pagename="2002" wx:page_id="1988" id="wx7">2002</a> geeft aan landen waarvan de regering zich in de ogen van de VS schuldig maakt aan het beschermen van het <a href="/wnl/Terrorisme" title="Terrorisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Terrorisme" wx:page_id="12382" id="wx8">terrorisme</a>. De term werd voor het eerst door <a href="/wnl/George_Walker_Bush" title="George Walker Bush" wx:linktype="known" wx:pagename="George_Walker_Bush" wx:page_id="1101995" id="wx9">George W. Bush</a> gebruikt in zijn <a href="/wnl/State_of_the_Union" title="State of the Union" wx:linktype="known" wx:pagename="State_of_the_Union" wx:page_id="37601" id="wx10">State of the Union</a>-speech<wx:template id="wx_t1" pagename="Sjabloon:Fn" page_id="190853"/><sup id="fn_1_back" style="vertical-align:baseline; position:relative; bottom:0.33em; margin-left:2px;"><a href="#fn_1" title="" wx:linktype="fragment" wx:fragment="fn_1" id="wx11">1</a></sup><wx:templateend start="wx_t1"/>.</p>

<p id="wx12">De kwalificatie gold aanvankelijk voor de volgende landen:</p>

<ul id="wx13">
<li id="wx14"><a href="/wnl/Irak" title="Irak" wx:linktype="known" wx:pagename="Irak" wx:page_id="812" id="wx15">Irak</a></li>

<li id="wx16"><a href="/wnl/Iran" title="Iran" wx:linktype="known" wx:pagename="Iran" wx:page_id="811" id="wx17">Iran</a></li>

<li id="wx18"><a href="/wnl/Noord-Korea" title="Noord-Korea" wx:linktype="known" wx:pagename="Noord-Korea" wx:page_id="6753" id="wx19">Noord-Korea</a></li>
</ul>

<p id="wx20">6 mei 2002 voegde <a href="/wnl/John_Bolton" title="John Bolton" wx:linktype="known" wx:pagename="John_Bolton" wx:page_id="228617" id="wx21">John R. Bolton</a> <wx:template id="wx_t2" pagename="Sjabloon:Fn" page_id="190853"/><sup id="fn_3_back" style="vertical-align:baseline; position:relative; bottom:0.33em; margin-left:2px;"><a href="#fn_3" title="" wx:linktype="fragment" wx:fragment="fn_3" id="wx22">3</a></sup><wx:templateend start="wx_t2"/>de volgende landen er aan toe:</p>

<ul id="wx23">
<li id="wx24"><a href="/wnl/Cuba_%28land%29" title="Cuba (land)" wx:linktype="known" wx:pagename="Cuba_(land)" wx:page_id="245" id="wx25">Cuba</a></li>

<li id="wx26"><a href="/wnl/Libi%C3%AB" title="Libië" wx:linktype="known" wx:pagename="Libië" wx:page_id="22883" id="wx27">Libië</a></li>

<li id="wx28"><a href="/wnl/Syri%C3%AB" title="Syrië" wx:linktype="known" wx:pagename="Syrië" wx:page_id="8481" id="wx29">Syrië</a></li>
</ul>

<p id="wx30">Irak werd in 2003 door de Verenigde Staten binnengevallen en wordt sindsdien niet meer tot de 'as' gerekend. In 2003 stopte <a href="/wnl/Libi%C3%AB" title="Libië" wx:linktype="known" wx:pagename="Libië" wx:page_id="22883" id="wx31">Libië</a> met hun massavernietigingswapensprogremma en verbeterde Gaddafi Libiës relatie met het westen en nu wordt Libië ook niet meer tot de 'as' gerekend. De term is bedacht door een tekstschrijver van <a href="/wnl/George_W._Bush" title="George W. Bush" wx:linktype="known" wx:pagename="George_W._Bush" wx:page_id="9659" id="wx32">George W. Bush</a>, <a href="/wnl/David_Frum" class="new" title="David Frum" wx:linktype="unknown" wx:pagename="David_Frum" id="wx33">David Frum</a>, die aanvankelijk de woorden "as van de haat" voor ogen had. Het woord <i id="wx34">as</i> is een verwijzing naar de <a href="/wnl/As-mogendheden" title="As-mogendheden" wx:linktype="known" wx:pagename="As-mogendheden" wx:page_id="784682" id="wx35">as-mogendheden</a> uit de <a href="/wnl/Tweede_Wereldoorlog" title="Tweede Wereldoorlog" wx:linktype="known" wx:pagename="Tweede_Wereldoorlog" wx:page_id="1739" id="wx36">Tweede Wereldoorlog</a>. Critici menen dat "as van het kwaad" een misleidende term is, omdat de as-mogenheden in de Tweede Wereldoorlog bondgenoten waren, terwijl dat bij de landen uit de as van het kwaad niet (of niet bewezen) het geval is. Iran en Irak hebben zelfs acht jaar lang <a href="/wnl/Oorlog_Iran-Irak" title="Oorlog Iran-Irak" wx:linktype="known" wx:pagename="Oorlog_Iran-Irak" wx:page_id="106312" id="wx37">oorlog</a> tegen elkaar gevoerd.</p>

<p id="wx38">Begin <a href="/wnl/2006" title="2006" wx:linktype="known" wx:pagename="2006" wx:page_id="2243" id="wx39">2006</a> bedacht <a href="/wnl/Hugo_Chavez" title="Hugo Chavez" wx:linktype="known" wx:pagename="Hugo_Chavez" wx:page_id="111242" id="wx40">Hugo Chavez</a>, de president van <a href="/wnl/Venezuela" title="Venezuela" wx:linktype="known" wx:pagename="Venezuela" wx:page_id="21624" id="wx41">Venezuela</a> de term 'As van het Goed' (<a href="/wnl/Spaans" title="Spaans" wx:linktype="known" wx:pagename="Spaans" wx:page_id="17624" id="wx42">Spaans</a>: <i id="wx43">Eje del bien</i>) als een <a href="/wnl/Parodie" title="Parodie" wx:linktype="known" wx:pagename="Parodie" wx:page_id="30245" id="wx44">parodie</a> op de As van het Kwaad, om de vriendschap van zijn land met <a href="/wnl/Bolivia" title="Bolivia" wx:linktype="known" wx:pagename="Bolivia" wx:page_id="8099" id="wx45">Bolivia</a> en <a href="/wnl/Cuba_%28land%29" title="Cuba (land)" wx:linktype="known" wx:pagename="Cuba_(land)" wx:page_id="245" id="wx46">Cuba</a> aan te geven.</p>

<p id="wx47">Januari 2006 bedacht de Israëlische minister van defensie <a href="/wnl/Shaul_Mofaz" class="new" title="Shaul Mofaz" wx:linktype="unknown" wx:pagename="Shaul_Mofaz" id="wx48">Shaul Mofaz</a> de as van terreur na een aanslag in <a href="/wnl/Tel_Aviv" title="Tel Aviv" wx:linktype="known" wx:pagename="Tel_Aviv" wx:page_id="21670" id="wx49">Tel Aviv</a><a href="http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4630650.stm" class="external autonumber" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx50"/> Met de as van tereur werden <a href="/wnl/Iran" title="Iran" wx:linktype="known" wx:pagename="Iran" wx:page_id="811" id="wx51">Iran</a>, <a href="/wnl/Syri%C3%AB" title="Syrië" wx:linktype="known" wx:pagename="Syrië" wx:page_id="8481" id="wx52">Syrië</a> en de Palestijnse <a href="/wnl/Hamas" title="Hamas" wx:linktype="known" wx:pagename="Hamas" wx:page_id="12385" id="wx53">Hamas</a> regering bedoeld.</p>

<p id="wx54"><a href="/wnl/Femke_Halsema" title="Femke Halsema" wx:linktype="known" wx:pagename="Femke_Halsema" wx:page_id="20556" id="wx55">Femke Halsema</a> benoemde in de algemene beschouwingen van 2006 een <i id="wx56">as van religieus kwaad</i>, "Dat zijn de fundamentalistische moslims, maar ook de fundamentalistische Amerikaanse christenen en de Rooms Katholieke Kerk. Dat is een as van religieus kwaad die de zeggenschap van vrouwen probeert terug te dringen. En de gevolgen zijn desastreus." De woordvoerder van de Katholieke Kerk in Nederland, Jan Willem Wits, reageerde hierop met scherpe bewoordingen en verweet Halsema dat ze de historische lading van het begrip "<a href="/wnl/As-mogendheden" title="As-mogendheden" wx:linktype="known" wx:pagename="As-mogendheden" wx:page_id="784682" id="wx57">as van het kwaad</a>" niet kende en ze vanuit een <a href="/wnl/Verlichtingsfundamentalisme" title="Verlichtingsfundamentalisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Verlichtingsfundamentalisme" wx:page_id="83454" id="wx58">Verlichtingsfundamentalisme</a> gelovigen tot tweederangsburgers wou degraderen. Ook confessionele partijen in het parlement leverden kritiek.</p>

<a id="Zie_ook" name="Zie_ook"/>
<wx:section level="3" title="Zie ook" id="wxsec3"><h3 id="wx59">Zie ook</h3>

<ul id="wx60">
<li id="wx61"><a href="/wnl/Schurkenstaat" title="Schurkenstaat" wx:linktype="known" wx:pagename="Schurkenstaat" wx:page_id="170082" id="wx62">Schurkenstaat</a></li>
</ul>

<a id="Referenties" name="Referenties"/>
<wx:section level="2" title="Referenties" id="wxsec2"><h2 id="wx63">Referenties</h2>

<ul id="wx64">
<li id="wx65"><wx:template id="wx_t3" pagename="Sjabloon:Fnb" page_id="190856"/><sup id="fn_1"><a href="#fn_1_back" title="" wx:linktype="fragment" wx:fragment="fn_1_back" id="wx66">1</a></sup><wx:templateend start="wx_t3"/> <a href="http://www.whitehouse.gov/news/releases/2002/01/20020129-11.html--2002" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx67">State of the Union Address</a>
<p id="wx68">, President <a href="/wnl/George_W._Bush" title="George W. Bush" wx:linktype="known" wx:pagename="George_W._Bush" wx:page_id="9659" id="wx69">George W. Bush</a>, <a href="/wnl/29_januari" title="29 januari" wx:linktype="known" wx:pagename="29_januari" wx:page_id="2658" id="wx70">29 januari</a>, <a href="/wnl/2002" title="2002" wx:linktype="known" wx:pagename="2002" wx:page_id="1988" id="wx71">2002</a></p>
</li>

<li id="wx72"><wx:template id="wx_t4" pagename="Sjabloon:Fnb" page_id="190856"/><sup id="fn_2"><a href="#fn_2_back" title="" wx:linktype="fragment" wx:fragment="fn_2_back" id="wx73">2</a></sup><wx:templateend start="wx_t4"/> <a href="http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2006/01/03/international/i100045S76.DTL--Morales" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx74">Aligns Himself With Castro, Chavez</a>
<p id="wx75">, door Christopher Toothaker, <a href="/wnl/Associated_Press" title="Associated Press" wx:linktype="known" wx:pagename="Associated_Press" wx:page_id="568236" id="wx76">Associated Press</a>, <a href="/wnl/3_januari" title="3 januari" wx:linktype="known" wx:pagename="3_januari" wx:page_id="2632" id="wx77">3 januari</a> <a href="/wnl/2006" title="2006" wx:linktype="known" wx:pagename="2006" wx:page_id="2243" id="wx78">2006</a></p>
</li>

<li id="wx79"><wx:template id="wx_t5" pagename="Sjabloon:Fnb" page_id="190856"/><sup id="fn_3"><a href="#fn_3_back" title="" wx:linktype="fragment" wx:fragment="fn_3_back" id="wx80">3</a></sup><wx:templateend start="wx_t5"/> <a href="http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1971852.stm" class="external text" wx:linktype="external" rel="nofollow" id="wx81">news.bbc.co.uk</a></li>
</ul>
</wx:section></wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=As_van_het_kwaad" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx82">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx83"><a href="/wnl/Categorie:Terrorisme" title="Categorie:Terrorisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Terrorisme" wx:page_id="67090" id="wx84">Terrorisme</a></span> | <span dir="ltr" id="wx85"><a href="/wnl/Categorie:Politiek_in_de_Verenigde_Staten" title="Categorie:Politiek in de Verenigde Staten" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Politiek_in_de_Verenigde_Staten" wx:page_id="94561" id="wx86">Politiek in de Verenigde Staten</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://ar.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ar:محور_الشر" id="wx87">العربية</a> | <a href="http://cy.wikipedia.org/wiki/Echel_y_Fall" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cy:Echel_y_Fall" id="wx88">Cymraeg</a> | <a href="http://da.wikipedia.org/wiki/Ondskabens_akse" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="da:Ondskabens_akse" id="wx89">Dansk</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Achse_des_B%C3%B6sen" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Achse_des_Bösen" id="wx90">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Axis_of_evil" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Axis_of_evil" id="wx91">English</a> | <a href="http://eo.wikipedia.org/wiki/Akso_de_la_Malbono" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="eo:Akso_de_la_Malbono" id="wx92">Esperanto</a> | <a href="http://es.wikipedia.org/wiki/Eje_del_mal" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="es:Eje_del_mal" id="wx93">Español</a> | <a href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1_%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%AA" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fa:محور_شرارت" id="wx94">فارسی</a> | <a href="http://fi.wikipedia.org/wiki/Pahan_akseli" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fi:Pahan_akseli" id="wx95">Suomi</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Axe_du_Mal" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Axe_du_Mal" id="wx96">Français</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A6%D7%99%D7%A8_%D7%94%D7%A8%D7%A9%D7%A2" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:ציר_הרשע" id="wx97">עברית</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Asse_del_Male" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Asse_del_Male" id="wx98">Italiano</a> | <a href="http://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%82%AA%E3%81%AE%E6%9E%A2%E8%BB%B8%E7%99%BA%E8%A8%80" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ja:悪の枢軸発言" id="wx99">日本語</a> | <a href="http://ko.wikipedia.org/wiki/%EC%95%85%EC%9D%98_%EC%B6%95" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ko:악의_축" id="wx100">한국어</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Ondskapens_akse" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Ondskapens_akse" id="wx101">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Eixo_do_mal" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pt:Eixo_do_mal" id="wx102">Português</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%81%D1%8C_%D0%B7%D0%BB%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%29" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Ось_зла_(политика)" id="wx103">Русский</a> | <a href="http://simple.wikipedia.org/wiki/Axis_of_Evil" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="simple:Axis_of_Evil" id="wx104">Simple English</a> | <a href="http://sv.wikipedia.org/wiki/Ondskans_axelmakter" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sv:Ondskans_axelmakter" id="wx105">Svenska</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%82%AA%E6%81%B6%E8%BD%B4%E5%BF%83" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:邪恶轴心" id="wx106">中文</a></div>
</body>
<wx:templatearguments for="wx_t1"><wx:argument name="1">
<p id="wx107">1</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t2"><wx:argument name="1">
<p id="wx108">3</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t3"><wx:argument name="1">
<p id="wx109">1</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t4"><wx:argument name="1">
<p id="wx110">2</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
<wx:templatearguments for="wx_t5"><wx:argument name="1">
<p id="wx111">3</p>
</wx:argument></wx:templatearguments>
</html>
