<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xmlns:wx="http://ilps.science.uva.nl/WikiXML/wx" xml:lang="nl" lang="nl">
<head>
<title>Immanentie</title>
<meta name="wx_namespace" content="0"/>
<meta name="wx_pagename" content="Immanentie"/>
<meta name="wx_page_id" content="119373"/>
</head>
<body>
<div id="wx_article">
<wx:section level="1" title="Immanentie" id="wxsec1"><h1 class="pagetitle" id="wx1">Immanentie</h1>

<p id="wx2"><b id="wx3">Immanentie</b> (zelfstandig naamwoord) en <b id="wx4">immanent</b> (adjectief) zijn termen die vooral in de <a href="/wnl/Theologie" title="Theologie" wx:linktype="known" wx:pagename="Theologie" wx:page_id="1686" id="wx5">theologie</a> worden gebruikt, meer bepaald in discussies over de aard van <a href="/wnl/God" title="God" wx:linktype="known" wx:pagename="God" wx:page_id="689" id="wx6">God</a>. De term heeft een sterke en een zwakkere betekenis.</p>

<a id="Christendom" name="Christendom"/>
<wx:section level="2" title="Christendom" id="wxsec2"><h2 id="wx7">Christendom</h2>

<p id="wx8">In de sterke betekenis bedoelt men met <i id="wx9">de immanentie van God</i> de stellingname dat God voortdurend van nabij aanwezig is, als een innerlijke drijvende kracht die de ganse schepping doordringt. Bepaalde religies (bijvoorbeeld <a href="/wnl/Panthe%C3%AFsme" title="Pantheïsme" wx:linktype="known" wx:pagename="Pantheïsme" wx:page_id="88227" id="wx10">pantheïsme</a>) sluiten aan bij deze visie, andere religies (bijvoorbeeld het <a href="/wnl/Rooms-Katholicisme" title="Rooms-Katholicisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Rooms-Katholicisme" wx:page_id="11323" id="wx11">Rooms-Katholicisme</a>) verwerpen haar. De tegenovergestelde idee is dat God ver verwijderd of <a href="/wnl/Transcendent_%28filosofie%29" title="Transcendent (filosofie)" wx:linktype="known" wx:pagename="Transcendent_(filosofie)" wx:page_id="191662" id="wx12">transcendent</a> is.</p>

<p id="wx13">In de zwakkere betekenis wijst <i id="wx14">immanentie</i> op de mening dat God ingrijpt in de schepping, dat de wil van God tot op de dag van vandaag de gebeurtenissen beïnvloedt. Dit standpunt wordt bijvoorbeeld verworpen door het <a href="/wnl/De%C3%AFsme" title="Deïsme" wx:linktype="known" wx:pagename="Deïsme" wx:page_id="13303" id="wx15">deïsme</a>. Deïsten geloven dat God zich na de schepping van het heelal terugtrok en niet meer actief aanwezig is.</p>

<p id="wx16"><a href="/wnl/Johannes_Scotus" title="Johannes Scotus" wx:linktype="known" wx:pagename="Johannes_Scotus" wx:page_id="108673" id="wx17">Johannes Scotus</a> was één van de eerste christelijke theologen die een begrip van immanentie formuleerde, als oplossing voor het <a href="/wnl/Probleem_van_het_lijden" title="Probleem van het lijden" wx:linktype="known" wx:pagename="Probleem_van_het_lijden" wx:page_id="579890" id="wx18">probleem van het lijden</a>: het bestaan van het <a href="/wnl/Goed_en_kwaad" title="Goed en kwaad" wx:linktype="known" wx:pagename="Goed_en_kwaad" wx:page_id="8155" id="wx19">kwaad</a> is bij Scotus een 'fase' waar God en de wereld doorheen moeten om uiteindelijk de goddelijke perfectie tot haar recht te laten komen.</p>

<a id="Filosofie" name="Filosofie"/>
</wx:section><wx:section level="2" title="Filosofie" id="wxsec3"><h2 id="wx20">Filosofie</h2>

<p id="wx21">In de <a href="/wnl/Westerse_filosofie" title="Westerse filosofie" wx:linktype="known" wx:pagename="Westerse_filosofie" wx:page_id="931674" id="wx22">westerse filosofie</a> heeft het begrip immanentie sinds Scotus een vlucht genomen waardoor het geleidelijk los kwam te staan van de theologie. Het is bij <a href="/wnl/Baruch_de_Spinoza" title="Baruch de Spinoza" wx:linktype="known" wx:pagename="Baruch_de_Spinoza" wx:page_id="16730" id="wx23">Spinoza</a> terug te vinden en uiteindelijk in de <a href="/wnl/Dialectiek" title="Dialectiek" wx:linktype="known" wx:pagename="Dialectiek" wx:page_id="14715" id="wx24">dialectische</a> geschiedopvatting van <a href="/wnl/Georg_Wilhelm_Friedrich_Hegel" title="Georg Wilhelm Friedrich Hegel" wx:linktype="known" wx:pagename="Georg_Wilhelm_Friedrich_Hegel" wx:page_id="16725" id="wx25">Hegel</a>, wiens 'wereldgeest' een immanente <a href="/wnl/Rede" title="Rede" wx:linktype="known" wx:pagename="Rede" wx:page_id="200962" id="wx26">ratio</a> is. Ook bij <a href="/wnl/Karl_Marx" title="Karl Marx" wx:linktype="known" wx:pagename="Karl_Marx" wx:page_id="925" id="wx27">Marx</a> kan gesproken worden van immanentie: het bestaan van <a href="/wnl/Klassenstrijd" title="Klassenstrijd" wx:linktype="known" wx:pagename="Klassenstrijd" wx:page_id="289747" id="wx28">klassenmaatschappijen</a> is dan een noodzakelijk kwaad dat nodig is om de menselijke productiekrachten gereed te krijgen voor het <a href="/wnl/Communisme" title="Communisme" wx:linktype="known" wx:pagename="Communisme" wx:page_id="302" id="wx29">communisme</a>.</p>
</wx:section></wx:section></div>
<div id="wx_categorylinks">
<a href="/wnl/index.php?title=Speciaal:Categories&amp;article=Immanentie" title="Speciaal:Categories" wx:linktype="known" wx:pagename="Speciaal:Categories" id="wx30">Categorieën</a>: <span dir="ltr" id="wx31"><a href="/wnl/Categorie:Filosofische_terminologie" title="Categorie:Filosofische terminologie" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Filosofische_terminologie" wx:page_id="1134581" id="wx32">Filosofische terminologie</a></span> | <span dir="ltr" id="wx33"><a href="/wnl/Categorie:Theologie" title="Categorie:Theologie" wx:linktype="known" wx:pagename="Categorie:Theologie" wx:page_id="64746" id="wx34">Theologie</a></span></div>
<div id="wx_languagelinks">
in andere talen: <a href="http://cs.wikipedia.org/wiki/Imanence" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="cs:Imanence" id="wx35">Česky</a> | <a href="http://de.wikipedia.org/wiki/Immanenz" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="de:Immanenz" id="wx36">Deutsch</a> | <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Immanence" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="en:Immanence" id="wx37">English</a> | <a href="http://et.wikipedia.org/wiki/Immanentne" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="et:Immanentne" id="wx38">Eesti</a> | <a href="http://fr.wikipedia.org/wiki/Immanence" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="fr:Immanence" id="wx39">Français</a> | <a href="http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%90%D7%99%D7%9E%D7%A0%D7%A0%D7%98%D7%99%D7%95%D7%AA" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="he:אימננטיות" id="wx40">עברית</a> | <a href="http://ia.wikipedia.org/wiki/Immanentia" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ia:Immanentia" id="wx41">Interlingua</a> | <a href="http://it.wikipedia.org/wiki/Immanenza" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="it:Immanenza" id="wx42">Italiano</a> | <a href="http://no.wikipedia.org/wiki/Immanent" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="no:Immanent" id="wx43">Norsk (bokmål)</a> | <a href="http://pl.wikipedia.org/wiki/Immanencja" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pl:Immanencja" id="wx44">Polski</a> | <a href="http://pt.wikipedia.org/wiki/Iman%C3%AAncia" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="pt:Imanência" id="wx45">Português</a> | <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B9" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="ru:Имманентный" id="wx46">Русский</a> | <a href="http://sk.wikipedia.org/wiki/Imanentizmus" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="sk:Imanentizmus" id="wx47">Slovenčina</a> | <a href="http://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%86%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8C" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="uk:Іманентність" id="wx48">Українська</a> | <a href="http://zh.wikipedia.org/wiki/Immanence" class="external" wx:linktype="interwiki" wx:pagename="zh:Immanence" id="wx49">中文</a></div>
</body>
</html>
